Ấn Độ buộc ứng dụng nhận diện cuộc gọi chia sẻ dữ liệu spam cho nhà mạng

Ấn Độ vừa mở rộng cơ chế chống spam bằng cách yêu cầu các ứng dụng nhận diện cuộc gọi và quản lý cuộc gọi phải chia sẻ báo cáo spam của người dùng với các nhà mạng viễn thông. Quy định mới khiến Truecaller — ứng dụng chặn spam phổ biến nhất tại quốc gia Nam Á này — lên tiếng phản đối vì cho rằng nó mang tính chống cạnh tranh.

Quy định mới của TRAI

Hôm thứ Sáu, Cơ quan Quản lý Viễn thông Ấn Độ (TRAI) đã sửa đổi các quy tắc điều chỉnh truyền thông thương mại. Theo đó, tất cả ứng dụng nhận diện cuộc gọi và quản lý cuộc gọi cho phép người dùng gắn cờ cuộc gọi là spam hoặc rác sẽ buộc phải gửi những báo cáo đó lên một nền tảng dựa trên blockchain do các nhà mạng vận hành.

Nền tảng này có nhiệm vụ theo dõi các liên lạc thương mại và thực thi các quy tắc chống spam. TRAI cho biết thay đổi này nhằm mở rộng nguồn dữ liệu báo cáo spam để xử lý những kẻ phát tán, qua đó kết nối trực tiếp báo cáo do các ứng dụng thu thập với hạ tầng thực thi của ngành viễn thông.

Truecaller phản đối

Truecaller nói với TechCrunch rằng họ coi yêu cầu này là một sự trao đổi một chiều và mang tính chống cạnh tranh, bởi nó chuyển giao dữ liệu có giá trị thương mại từ các ứng dụng quản lý cuộc gọi sang cho nhà mạng.

Ấn Độ là thị trường lớn nhất của Truecaller, đóng góp hơn 350 triệu trong tổng số hơn 500 triệu người dùng hoạt động hàng tháng trên toàn cầu. Công ty có trụ sở tại Stockholm này sử dụng báo cáo cộng đồng kết hợp với phát hiện tự động và các tín hiệu khác để nhận diện và chặn cuộc gọi spam.

"Dù dữ liệu và phản hồi từ người dùng của chúng tôi cho thấy rõ ràng spam đã tăng vọt do làn đường miễn phí dành cho kẻ phát tán, chúng tôi vẫn tuân thủ quy định này từ cuối năm ngoái", đại diện Truecaller cho biết.

Bối cảnh nạn spam tại Ấn Độ

Các quy định mới ra đời trong bối cảnh Ấn Độ đang vật lộn với nạn spam và cuộc gọi lừa đảo ở quy mô khổng lồ. Theo báo cáo tháng Hai của Truecaller, người dùng ứng dụng này tại Ấn Độ đã gặp khoảng 42 tỷ cuộc gọi spam trong năm 2025, bao gồm cả những cuộc gọi bị chặn, bị gắn nhãn hoặc bị bỏ qua. Công ty cũng cho biết đã chặn gần 12 tỷ cuộc gọi spam trong năm.

Đây không phải lần đầu Truecaller và cơ quan quản lý Ấn Độ mâu thuẫn về cách xử lý cuộc gọi spam. Trước đó, công ty Thụy Điển đã phản đối các hạn chế ngăn ứng dụng quản lý cuộc gọi tự động gắn nhãn spam cho các cuộc gọi từ một số dải số do chính phủ chỉ định. Họ lập luận rằng ngoại lệ này có thể khiến những cuộc gọi không mong muốn lọt qua bộ lọc.

Tuy nhiên, sửa đổi hôm thứ Sáu vẫn giữ nguyên hạn chế đó và cấm các ứng dụng quản lý cuộc gọi chặn hàng loạt, lọc hoặc gắn nhãn spam cho các cuộc gọi từ dải số được chỉ định dùng cho liên lạc quảng cáo, dịch vụ và giao dịch. TRAI cho biết người dùng cá nhân vẫn có thể tự chặn những cuộc gọi này trên thiết bị của mình.

Câu hỏi kỹ thuật và pháp lý còn bỏ ngỏ

Sumeysh Srivastava, đối tác tại công ty tư vấn The Quantum Hub ở New Delhi, người phụ trách mảng chính sách quản lý viễn thông, nhận định thay đổi mới nhất kết nối hai tầng riêng biệt: các nhà mạng cung cấp hạ tầng mạng và vận hành hệ thống chống spam blockchain, trong khi ứng dụng nhận diện cuộc gọi hoạt động ở tầng trên để nhận diện và lọc cuộc gọi.

Điều này đặt ra các câu hỏi về kỹ thuật và thẩm quyền, bao gồm việc các ứng dụng sẽ phải tuân theo tiêu chuẩn báo cáo nào và cách thực thi quy định đối với những công ty không phải nhà mạng viễn thông.

Một bản dự thảo hồi tháng Ba đề xuất sử dụng luật công nghệ thông tin của Ấn Độ để thực thi yêu cầu này. Tuy nhiên, Srivastava chỉ ra rằng thông báo mới không nói rõ liệu cơ chế thực thi đó có được giữ lại trong quy định cuối cùng hay không.

Hiện cũng chưa rõ các ứng dụng thực sự phải cung cấp bao nhiêu thông tin theo quy định cập nhật. Kazim Rizvi, giám đốc sáng lập tổ chức nghiên cứu chính sách The Dialogue tại New Delhi, nhận định việc yêu cầu một ứng dụng truyền đi báo cáo spam cụ thể của người dùng khác biệt về bản chất so với việc buộc nó chia sẻ các tập dữ liệu rộng hơn, tín hiệu uy tín hay hệ thống phân tích mà nó dùng để nhận diện cuộc gọi đáng ngờ.

Theo Rizvi, quy định cần làm rõ thông tin nào phải truyền đi, cách thông báo hoặc xin sự đồng ý của người dùng, và cách dữ liệu đó được lưu trữ và sử dụng sau này.

TRAI chưa trả lời các câu hỏi của TechCrunch về việc ứng dụng phải chia sẻ những thông tin gì và liệu quy định có áp dụng cho tính năng báo cáo spam tích hợp sẵn trong hệ điều hành điện thoại và ứng dụng gọi điện như Android hay iOS hay không.

Quy định mới cho cuộc gọi dùng AI

Các sửa đổi cũng đề cập đến việc sử dụng ngày càng phổ biến phần mềm và trợ lý giọng nói AI để thực hiện cuộc gọi. Những cuộc gọi được thực hiện tự động, không có người trực tiếp bấm số, sẽ thuộc khuôn khổ application-to-person (A2P) của TRAI. Điều này bao gồm cuộc gọi tự động (robocall) và cuộc gọi dùng giọng nói ghi sẵn hoặc giọng nhân tạo.

Các doanh nghiệp sử dụng hệ thống như vậy sẽ phải khai báo việc sử dụng và số điện thoại liên quan với nhà mạng trước. Những cuộc gọi A2P không khai báo sẽ bị coi là spam.

Theo Srivastava, phép thử then chốt nằm ở cách cuộc gọi được khởi tạo, chứ không đơn thuần là việc nó có dùng giọng nói do AI tạo ra hay không — điều này để lại một số bất định xung quanh các cuộc gọi có AI hỗ trợ nhưng do con người khởi tạo.

Satya N. Gupta, cựu thư ký bổ sung tại TRAI, cho biết quy định mới không hạn chế doanh nghiệp sử dụng AI hay các công nghệ gọi tự động khác, mà chỉ yêu cầu họ công khai việc sử dụng với nhà mạng.

Các nhà mạng cũng sẽ được phép thu phí kết thúc cuộc gọi lên tới 5 paise (khoảng 0,052 xu Mỹ) mỗi phút đối với cuộc gọi A2P. Tuy nhiên, cuộc gọi sử dụng một số dải số được chỉ định sẽ được miễn.

Rizvi cảnh báo định nghĩa mới có thể bao trùm cả những cuộc gọi dùng phần mềm ngay cả khi vẫn có người tham gia, chẳng hạn cuộc gọi từ tổng đài chăm sóc khách hàng và dịch vụ click-to-call.

"Nếu không có sự phân biệt đó, hạng mục A2P có nguy cơ trở nên rộng hơn cả mức tổn hại mà quy định nhắm tới", ông nói.