Ấn Độ hoãn thu phí giao dịch UPI sau phản ứng từ giới bán lẻ

Ấn Độ vừa quyết định hoãn kế hoạch thu phí đối với mạng thanh toán kỹ thuật số UPI, sau khi vấp phải sự phản đối rộng khắp từ phía các thương nhân. Mức phí này được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động kinh doanh trở nên sinh lời hơn cho các công ty cung cấp dịch vụ thanh toán – lĩnh vực vốn bị Google và PhonePe thống trị suốt nhiều năm.

Hoãn thu phí vì mùa mua sắm lễ hội

Tổ chức Thanh toán Quốc gia Ấn Độ (NPCI), đơn vị vận hành hệ thống Giao diện Thanh toán Thống nhất (UPI), cho biết hôm thứ Ba rằng họ sẽ lùi thời điểm triển khai mức phí 0,4% áp dụng cho các giao dịch thương nhân đủ điều kiện vượt 2.000 rupee (khoảng 21 USD).

Theo kế hoạch ban đầu, mức phí sẽ có hiệu lực từ ngày 15/10. Tuy nhiên, NPCI viện dẫn lý do trùng với mùa mua sắm lễ hội nên quyết định dời lại. Thời điểm triển khai mới sẽ diễn ra sau Diwali – một trong những lễ hội lớn nhất và cũng là cao điểm mua sắm của Ấn Độ – dù NPCI chưa ấn định ngày cụ thể.

Đây được xem là bước chuyển hướng đáng kể, bởi suốt nhiều năm Ấn Độ theo đuổi chính sách miễn phí hoàn toàn với thương nhân khi sử dụng UPI.

Quy mô giao dịch khổng lồ

Chỉ riêng trong tháng 9, UPI đã xử lý 24,07 tỷ giao dịch với tổng giá trị lên tới 29,37 nghìn tỷ rupee (khoảng 305 tỷ USD), theo số liệu của NPCI. Con số này cho thấy UPI đã trở thành xương sống trong hệ thống thanh toán kỹ thuật số của Ấn Độ, vận hành các giao dịch qua những ứng dụng quen thuộc như Google Pay, PhonePe và Paytm.

Mức phí đề xuất đã vấp phải sự phản đối từ các nhà bán lẻ và cả các chủ trạm xăng. Một số đơn vị cảnh báo có thể ngừng chấp nhận thanh toán qua UPI nếu khoản phí này được áp dụng.

Từng miễn phí, rồi bỏ phí, nay tính lại

UPI không phải lúc nào cũng miễn phí với thương nhân. Trước đây, các ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán vẫn thu phí giao dịch. Nhưng đến tháng 1/2020, chính phủ Ấn Độ đã bãi bỏ các khoản phí này nhằm khuyến khích người dân chuyển từ dùng tiền mặt – vốn là phương thức thanh toán phổ biến nhất – sang thanh toán số. Kể từ đó, UPI không ngừng tăng trưởng cả về số lượng giao dịch lẫn giá trị.

Sự phát triển của UPI được hậu thuẫn bởi chính sách miễn phí cho thương nhân cùng các khoản trợ cấp dành cho ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán, giúp họ trang trải phần nào chi phí vận hành.

Những nỗ lực giảm nhẹ tác động

Để hạn chế ảnh hưởng của mức phí mới, NPCI đã đưa ra nhiều trường hợp ngoại lệ:

• Miễn phí với các giao dịch từ 2.000 rupee trở xuống
• Miễn phí với các thương nhân nhỏ, có doanh thu qua UPI dưới 100.000 rupee (khoảng 1.033 USD) mỗi tháng
• Giới hạn mức phí tối đa 300 rupee (khoảng 3 USD) cho các giao dịch lớn hơn

NPCI cho biết số tiền thu được sẽ được chia sẻ cho các thành viên trong hệ sinh thái UPI, nhằm chi trả cho hạ tầng, an ninh mạng và công tác phòng chống gian lận.

Bài toán chi phí vận hành

Theo ước tính ngành mà NPCI công bố hồi tháng trước, chi phí vận hành UPI mỗi năm vào khoảng 200 tỷ rupee (khoảng 2,1 tỷ USD), bao gồm chi cho năng lực máy chủ, phòng chống gian lận và hỗ trợ kỹ thuật.

Các ngân hàng và công ty thanh toán từ lâu đã lập luận rằng họ cần một cách nào đó để bù đắp những khoản chi phí này khi khối lượng giao dịch ngày càng tăng.

Tham vọng vươn ra quốc tế

Trong những năm gần đây, chính phủ Ấn Độ đã nỗ lực đưa UPI ra nước ngoài. Từ tháng 4/2020, NPCI thành lập bộ phận quốc tế, và hiện mạng lưới này đã có mặt tại nhiều quốc gia như Singapore, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Pháp.

Việc hoãn thu phí cho thấy bài toán cân bằng giữa mở rộng hạ tầng thanh toán số và duy trì chi phí hợp lý cho người dùng vẫn là thách thức lớn với Ấn Độ – một bài học đáng tham khảo cho các quốc gia đang đẩy mạnh thanh toán không tiền mặt như Việt Nam.