Apple cuối cùng đã ra mắt MacBook màn hình cảm ứng sau 15 năm phản đối

Sau hơn 15 năm kiên quyết nói không với ý tưởng MacBook cảm ứng, Apple bất ngờ công bố MacBook Pro màn hình cảm ứng OLED với giá khởi điểm 2.899 USD. Đây là bước ngoặt lớn trong triết lý thiết kế của hãng, đồng thời đặt ra câu hỏi về tương lai hội tụ giữa macOS và iPadOS.

MacBook Pro màn hình cảm ứng của Apple

Từ "không bao giờ" đến "phải chạm mới tin"

Trong hơn một thập kỷ rưỡi, câu trả lời của Apple cho ý tưởng MacBook màn hình cảm ứng luôn rất đơn giản: không. Vậy mà hôm qua, hãng quyết định "nghĩ khác" và công bố một chiếc máy như thế.

"Bạn phải chạm vào nó mới tin được," CEO Apple John Ternus tuyên bố.

Có lẽ ông ấy đúng — bởi đến nay vẫn chưa ai thực sự chạm vào máy, và nhiều người vẫn chưa thể tin nổi điều này đang xảy ra.

Steve Jobs từng gọi laptop màn hình cảm ứng là "thảm họa về công thái học" vào năm 2010. Ông lập luận rằng "bề mặt cảm ứng không thích hợp để dựng đứng" và việc chạm vào màn hình trong thời gian dài sẽ khiến "cánh tay bạn muốn rụng ra". Ông không sai về khía cạnh mỏi mệt, nhưng đã bỏ lỡ cơ hội laptop lai mà Apple giờ đây mới khám phá.

Tim Cook nổi tiếng với phát ngôn gọi ý tưởng laptop lai của Microsoft là sự thỏa hiệp:

"Bất cứ thứ gì cũng có thể bị ép hội tụ. Bạn có thể gộp lò nướng bánh mì với tủ lạnh lại, nhưng chắc chắn người dùng sẽ chẳng thấy dễ chịu."

Đến năm 2014, Craig Federighi — người phụ trách mảng phần mềm — lại khẳng định MacBook không phải "giao diện phù hợp" cho màn hình cảm ứng. Bốn năm sau, ông kiên định hơn nữa: "Giơ tay lên chọc vào màn hình là việc làm khá mệt mỏi".

Điều gì đã thay đổi?

Trong một cuộc phỏng vấn với Wired, giám đốc marketing Greg Joswiak thừa nhận màn hình cảm ứng trên Mac đã chậm trễ từ lâu:

"Có cả một thế hệ nhà sáng tạo trẻ và người dùng trẻ đang dùng MacBook Pro và họ kỳ vọng được chạm vào màn hình."

Tuy nhiên, phần lớn người trẻ khó có khả năng mua chiếc MacBook Pro đắt nhất của Apple, nhất là khi giá khởi điểm lên tới 2.899 USD — cao hơn gần 1.000 USD so với MacBook Pro thường. Phát ngôn của Joswiak cho thấy Apple có thể sẽ sớm đưa cảm ứng xuống các dòng MacBook phổ thông hơn.

Apple vốn nổi tiếng với chiến lược chờ đợi công nghệ chín muồi rồi mới ra mắt sản phẩm được trau chuốt hơn đối thủ. Lần này, hãng cho biết đã thiết kế lại bản lề màn hình MacBook Pro để tăng độ ổn định và chống rung. Bản lề trông khá chắc chắn, dù các đoạn demo hôm qua cho thấy hiện tượng rung vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Trải nghiệm thực tế MacBook Pro màn hình cảm ứng OLED

Phần mềm được tinh chỉnh cho trải nghiệm cảm ứng

Apple đã làm khá nhiều việc ở tầng phần mềm để việc chạm trở nên tự nhiên trên chiếc MacBook Pro này:

• Thanh menu được thiết kế lại cho cảm ứng, mở rộng để bạn dễ chọn mục hơn
• Nút đóng và thu nhỏ cửa sổ (traffic-light) phình to hơn khi bạn chạm vào
• Hàng loạt cử chỉ mới: vuốt chuyển trang hoặc không gian làm việc, mở Mission Control hay App Exposé, vuốt để vào Notification Center

Đáng chú ý, Apple không cố "phát minh lại bánh xe" như Windows 8, cũng không tạo ra laptop gập kiểu Yoga. Hãng chỉ đơn giản bổ sung khả năng cảm ứng mà người dùng chuyên nghiệp đã đòi hỏi suốt nhiều năm — điều hoàn toàn hợp lý, bởi màn hình cảm ứng trên laptop không thực sự tạo ra cách mạng như người ta từng kỳ vọng cách đây một thập kỷ.

Điểm bổ sung phần mềm thú vị nhất chính là Dynamic Island — tính năng từng ra mắt trên iPhone 14 Pro bốn năm trước. Trên MacBook Pro cảm ứng, bạn có thể chạm vào Dynamic Island để truy cập các điều khiển nhanh, và mọi thay đổi về độ sáng hay âm lượng cũng sẽ hiển thị tại đây.

Bài học từ Touch Bar thất bại

Apple sẽ cần dựa vào đội ngũ lập trình viên để hỗ trợ cảm ứng trong ứng dụng trên macOS. Đây từng là vấn đề nan giải của hãng trong lần thử nghiệm trước đó: cách đây gần tròn một thập kỷ, Apple công bố Touch Bar và gọi nó là "mang tính cách mạng". Dải cảm ứng này thay thế hàng phím chức năng trên MacBook Pro từ năm 2016, nhưng chưa bao giờ được ưa chuộng, khiến người dùng bực bội vì các ứng dụng hỗ trợ thiếu đồng bộ, trước khi bị Apple khai tử vào năm 2023.

Lần này có lẽ tình hình sẽ khác, đặc biệt khi các nhà phát triển ứng dụng đã quen với màn hình cảm ứng trên Windows hơn một thập kỷ qua. Apple cũng đã kích hoạt sẵn các thao tác cơ bản như cuộn và chụm để thu phóng, nên nhiều khả năng không cần các nhà phát triển phải bổ sung quá nhiều.

Microsoft hẳn đang "đắc thắng"

Nhắc đến Windows, chắc chắn không ít người trong Microsoft sẽ cảm thấy được minh oan trước quyết định của Apple. Phát ngôn về lò nướng và tủ lạnh của Cook từng thu hút sự chú ý của đội ngũ Windows và Surface. Cựu giám đốc Windows Terry Myerson thậm chí từng gây bất ngờ cho cựu giám đốc Surface Panos Panay bằng một mô hình 3D lò nướng và tủ lạnh trong buổi giới thiệu Surface Pro 4 năm 2015.

Giao diện Chrome trên MacBook Pro cảm ứng

Apple dành nhiều năm phủ nhận ý tưởng MacBook cảm ứng trong khi Microsoft dành nhiều năm cố làm cho cảm ứng hoạt động hiệu quả trên laptop. Windows Vista đã có hỗ trợ cảm ứng hạn chế từ 20 năm trước, trước khi Microsoft mở rộng thành đa điểm đầy đủ trên Windows 7 và dồn nỗ lực rất lớn để đại tu Windows 8 cho màn hình cảm ứng cùng các thiết bị lai.

Windows 8 rõ ràng đã đi quá xa, nhưng Surface Pro đã giúp chứng minh cảm ứng hữu ích trên PC, thậm chí buộc Apple phải suy nghĩ lại về iPad. Giờ đây Apple cuối cùng cũng bắt kịp, nhưng câu hỏi thú vị hơn là bước đi tiếp theo.

Tương lai: hội tụ hay tách biệt?

Apple đã dành nhiều năm khẳng định trải nghiệm Mac và iPad là hai thứ riêng biệt. Khi cảm ứng cuối cùng đã đến với MacBook, sẽ rất đáng để theo dõi liệu Apple có bắt đầu kéo hai nền tảng lại gần nhau hơn, hay vẫn giữ quan điểm rằng chúng tốt hơn khi tách rời.

Với người dùng Việt Nam, đây cũng là tín hiệu đáng chú ý: nếu Apple sớm đưa cảm ứng xuống các dòng MacBook Air hay MacBook giá rẻ hơn trong vài năm tới, thị trường laptop cao cấp trong nước — vốn chịu ảnh hưởng mạnh từ xu hướng của Apple — nhiều khả năng sẽ chứng kiến một làn sóng thiết bị Windows lai mới, cạnh tranh trực tiếp ở phân khúc màn hình cảm ứng.