CEO ASML Christophe Fouquet: Không đối thủ nào có thể bắt kịp công nghệ của chúng tôi

Mỗi khi bạn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bạn đang gián tiếp dựa vào một công ty công nghệ Hà Lan với lịch sử 42 năm tuổi này. ASML, với trụ sở chính tại Hà Lan, là công ty duy nhất trên thế giới sản xuất các máy móc có khả năng in các mẫu vi mô lên wafer silicon để tạo ra các bán dẫn tiên tiến nhất thông qua quy trình gọi là lithography tia cực tím (EUV).

Những cỗ máy này có kích thước lớn bằng một chiếc xe buýt trường học, mất nhiều tháng để lắp ráp, giá thành từ 200 đến hơn 400 triệu USD mỗi chiếc. Sự độc quyền này đã biến ASML thành công ty có giá trị nhất châu Âu với hơn 530 tỷ USD. Với việc các ông lớn công nghệ Mỹ như Microsoft, Meta, Amazon và Google cam kết chi hơn 600 tỷ USD cho hạ tầng AI trong năm nay, nhu cầu đối với máy móc của ASML đã tăng đột biến.

Christophe Fouquet, người trở thành CEO của ASML vào năm 2024 sau hơn một thập kỷ gắn bó với công ty, đã có cuộc trò chuyện với phóng viên tại hội nghị thượng đỉnh Milken Institute Global Conference. Dù câu chuyện chuyển sang các đối thủ cạnh tranh, ông vẫn giữ thái độ bình tĩnh và tự tin.

Cuộc cách mạng AI và áp lực lên chuỗi cung ứng

Khi được hỏi liệu có dự đoán được sự bùng nổ của AI hay không, Fouquet thú nhận rằng ông hoàn toàn không lường trước được. Ông cho biết từ một khái niệm trừu tượng, ChatGPT đã trở thành ví dụ đầu tiên cho thấy khả năng thực sự của AI, biến nó thành cuộc cách mạng không chỉ công nghiệp mà còn xã hội.

Về khả năng chuỗi cung ứng có theo kịp nhu cầu hay không, CEO ASML nhận định rằng thị trường sẽ bị giới hạn về nguồn cung trong một thời gian khá dài. Nút thắt cổ chai lớn nhất hiện nay nằm ở sản xuất chip. Fouquet cho rằng các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn (hyperscalers) sẽ không nhận được đủ chip trong 2, 3 hoặc thậm chí 5 năm tới.

Về giá máy High-NA EUV và lợi ích kinh tế

Gần đây, TSMC đã bày tỏ lo ngại về giá của các máy thế hệ mới nhất High-NA EUV. Phản hồi về điều này, Fouquet lập luận rằng mặc dù hệ thống High-NA EUV đắt hơn hệ thống Low-NA thế hệ cũ, nhưng chi phí để sản xuất một wafer trên các lớp tiên tiến sử dụng công cụ này sẽ rẻ hơn.

Ông khẳng định có thể đạt được mức giảm chi phí 20-30%. Fouquet so sánh tình hình hiện tại với giai đoạn 2016-2017 khi công nghệ Low-NA EUV cũng bị chê là đắt đỏ, nhưng sau đó đã trở thành tiêu chuẩn. Ông nhấn mạnh High-NA được thiết kế cho 10-20 năm tới và lịch sử sẽ lặp lại.

Thách thức từ các đối thủ mới và nỗ lực sao chép

Một startup gọi là Substrate, được hậu thuẫn bởi Peter Thiel, tuyên bố có thể xây dựng một máy lithography đối thủ. Fouquet nhận định rằng "muốn có" và "có được" là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Thách thức của lithography là vô cùng lớn, đòi hỏi độ chính xác nanomet, tốc độ cao và chi phí thấp.

Ông cho biết lý do duy nhất ASML có thể xây dựng máy EUV là vì 80% công nghệ đã tồn tại dựa trên kiến thức và sản phẩm trước đó. Việc giải quyết vấn đề tạo ánh sáng EUV một mình đã mất 20 năm. Bắt đầu từ con số không là một thách thức khổng lồ mà các startup mới khó có thể vượt qua nhanh chóng.

Về các báo cáo cho rằng các kỹ sư cũ của ASML tại Trung Quốc đã sao chép ngược công nghệ, Fouquet khẳng định điều này là không thể. Để sao chép, họ cần phải có máy móc thực tế, và ASML chưa từng xuất khẩu bất kỳ máy EUV nào sang Trung Quốc. Công ty cũng đã thiết lập sự phân chia nghiêm ngặt trong nội bộ về quyền truy cập tài liệu và đào tạo EUV.

Quan điểm về kiểm soát xuất khẩu và thị trường Trung Quốc

Về các lệnh kiểm soát xuất khẩu, Fouquet đồng tình với quan điểm của CEO Nvidia, Jensen Huang. Ông cho rằng việc giữ lợi thế công nghệ có thể thực hiện bằng cách duy trì khoảng cách thế hệ trong sản phẩm bán ra.

Hiện tại, ASML vẫn xuất khẩu các công cụ cho Trung Quốc theo quy định kiểm soát, nhưng đó là các dòng máy lần đầu tiên xuất khẩu vào năm 2015. Fouquet so sánh Nvidia đang làm việc với khoảng cách 8 thế hệ, trong khi ASML đang ở mức 2-3 thế hệ. Ông cho rằng cần tìm sự cân bằng giữa việc không làm kinh doanh và việc mời gọi các đối thủ cạnh tranh phát triển.

Kết thúc cuộc trò chuyện, CEO Fouquet bày tỏ sự tự tin rằng độ phức tạp và thời gian cần thiết để xây dựng hệ thống này chính là "lá chắn" tốt nhất của ASML. Không ai có thể tắt đường vòng để đạt được vị thế công nghệ này sau một đêm.