Cử tri Mỹ đồng loạt siết chặt datacenter

Trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, việc hạn chế datacenter (trung tâm dữ liệu) bất ngờ trở thành một trong những vấn đề được cử tri Mỹ đồng thuận nhất. Khảo sát của Data Center Watch cho thấy phần lớn ứng viên lẫn cử tri đều ủng hộ siết chặt hoạt động xây dựng các cơ sở hạ tầng tính toán này.

Ứng viên hai đảng cùng ủng hộ hạn chế

Data Center Watch, tổ chức theo dõi phong trào phản đối datacenter trên khắp nước Mỹ, đã xem xét quan điểm công khai của 74 ứng viên được chọn lọc tại 36 bang tổ chức bầu thống đốc trong kỳ bầu cử ngày 3/11.

Kết quả cho thấy 43% ứng viên ủng hộ cấm hoặc tạm dừng (moratorium) các dự án mới, trong khi 51% ủng hộ quy định bổ sung hoặc phát triển có điều kiện. Chỉ khoảng 5% không đưa ra quan điểm công khai.

Sự ủng hộ lệnh cấm hoặc tạm dừng vượt qua ranh giới đảng phái, dù phổ biến hơn ở các ứng viên Dân chủ (60%) so với Cộng hòa (30%). Ứng viên của cả hai đảng lớn đều ủng hộ hạn chế tại tám bang: Maryland, Maine, Michigan, New Hampshire, Ohio, Oregon, Wisconsin và Texas.

Tại Texas — nơi các khu datacenter bùng nổ nhờ nguồn năng lượng dồi dào và quy định lỏng — thống đốc sắp mãn nhiệm Greg Abbott đã ra lệnh tạm dừng hồi đầu năm để kiểm toán mức tiêu thụ năng lượng và nước. Ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa, người ủng hộ lệnh tạm dừng xây dựng datacenter và cam kết "chấm dứt việc datacenter chiếm đất", đã giành chiến thắng trước Abbott và sẽ nhậm chức vào tháng Giêng.

Những lập trường này có ý nghĩa với các nhà phát triển vì thống đốc có thể định hình quy định cấp bang, chính sách năng lượng và cấp phép, dù thẩm quyền phê duyệt khác nhau tùy khu vực pháp lý. Tuy nhiên, tạm dừng tạm thời và hạn chế xây dựng có mục tiêu không hẳn đồng nghĩa với phản đối toàn bộ việc phát triển datacenter.

Bỏ phiếu trực tiếp: gần như đồng thuận

Kết quả còn rõ rệt hơn ở những nơi cử tri được bỏ phiếu trực tiếp về vấn đề này. Data Centers on the Ballot theo dõi nhiều cuộc trưng cầu như vậy và phát hiện 43 trong 46 đô thị đưa ra bỏ phiếu về giới hạn chặt hơn đối với các trang trại máy chủ đã thông qua các biện pháp này tại thời điểm công bố.

Chỉ duy nhất thành phố Harwood thuộc bang North Dakota bác bỏ các hạn chế, và hai nơi chưa công bố kết quả.

Chi tiêu vận động liên quan AI bị nghi ngờ

Chi tiêu vận động liên quan đến AI cũng bị soi xét. Guardrails Alliance, nhóm vận động gắn với tổ chức lao động, nhận định Leading the Future — mạng lưới ủy ban hành động chính trị (super PAC) phản đối quy định AI — "phần lớn không phải là nhân tố" trong kỳ bầu cử này. Nhóm này cáo buộc mạng lưới trên né các cuộc đua cạnh tranh nhất vì "họ biết tiền của họ mang tính độc hại về mặt chính trị".

Xu hướng phản đối đang lan rộng

Tâm lý phản đối datacenter tại Mỹ gia tăng khi các cơ sở này mọc lên ngay cạnh khu dân cư, thường không có sự tham gia ý kiến của người dân.

Khảo sát của Gallup đầu năm nay phát hiện hơn 70% người Mỹ phản đối việc xây dựng datacenter trong khu vực lân cận.

Một khảo sát của Pew Research Center cũng cho thấy người Mỹ ngày càng tin rằng datacenter có hại cho môi trường và đổ lỗi cho chúng khiến hóa đơn năng lượng hộ gia đình tăng cao.

Pew còn phát hiện các nhà quảng cáo đã chi gần 12 triệu USD cho quảng cáo chính trị trên Facebook và Instagram có nhắc đến datacenter trong giai đoạn từ 27/7 đến 24/10. Trong số các quảng cáo chạy vào tháng 10 tính đến mốc khảo sát, 57% phản đối datacenter và chỉ 3% ủng hộ.

Các chủ đề chính được nhắc đến gồm lợi ích doanh nghiệp, mức tiêu thụ năng lượng, tác động môi trường và lượng nước tiêu thụ.

Góc nhìn

Với các kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ, tín hiệu từ kỳ bầu cử này cho thấy việc xây dựng hạ tầng tính toán — từ datacenter đến cụm GPU cho AI — sẽ ngày càng phải đối mặt với rào cản cấp phép, năng lượng và quan hệ cộng đồng, chứ không chỉ đơn thuần là bài toán vốn và kỹ thuật.

Doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng năng lực tính toán nên chuẩn bị cho chu kỳ phê duyệt dài hơn, chi phí năng lượng và nước cao hơn, và việc phải thuyết phục cộng đồng địa phương. Những nhóm chọn phương án tự vận hành hoặc đặt máy chủ ở khu vực quy định lỏng nên tính đến rủi ro chính sách thay đổi, như trường hợp Texas hay các đô thị vừa thông qua giới hạn mới. Bài học rút ra: "thắng trái tim và khối óc" cộng đồng đang trở thành một phần thiết yếu của chiến lược hạ tầng.