Doanh nghiệp chi gần một phần ba ngân sách phần mềm cho những bản nâng cấp họ không hề yêu cầu
Khảo sát mới trên 2.018 lãnh đạo CNTT tại Mỹ và Anh cho thấy doanh nghiệp dành trung bình 28% ngân sách phần mềm cho các đợt nâng cấp, di trú và thay đổi giấy phép do nhà cung cấp thúc đẩy. Mỗi lần thay đổi như vậy tốn kém trung bình 12,87 triệu USD, trong khi chất lượng hệ thống nhiều khả năng còn đi xuống.

Doanh nghiệp chi gần một phần ba ngân sách phần mềm cho những bản nâng cấp họ không hề yêu cầu
Các doanh nghiệp đang phải chi trung bình 28% ngân sách phần mềm cho những đợt nâng cấp, di trú và thay đổi giấy phép mà lẽ ra họ không hề chọn. Đây là kết quả nghiên cứu do Censuswide thực hiện cho nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ phần mềm Origina, công bố cùng Thinkers50, với sự tham gia của 2.018 lãnh đạo CNTT cấp cao tại Mỹ và Anh.
Đáng chú ý hơn, khách hàng không hẳn nhận lại được điều gì tốt hơn cho số tiền bỏ ra: 95% người được hỏi cho biết đã từng trả tiền cho ít nhất một thay đổi do nhà cung cấp thúc đẩy trong ba năm qua, dù kỳ vọng độ tin cậy, hiệu năng hoặc giá trị nhận được sẽ kém đi.
"Thuế phần mềm" và cái giá thực sự
Theo khảo sát, lần thay đổi gần nhất do nhà cung cấp thúc đẩy đã khiến tổ chức của người được hỏi tốn trung bình 12,87 triệu USD. Origina gọi đây là "thuế phần mềm" - nhưng khác với phần lớn các loại thuế khác, nó còn kèm theo nguy cơ khiến hệ thống CNTT trở nên tệ hơn.
Chi phí không dừng lại ở phần mềm. 91% người được hỏi nói rằng tổ chức của họ đã phải thanh lý phần cứng vẫn đang hoạt động tốt trong ba năm qua để đáp ứng các mốc hạn hỗ trợ phần mềm, hy sinh trung bình khoảng 1,65 năm tuổi thọ hữu ích còn lại của thiết bị.
"Khi lựa chọn thay thế cho một bản nâng cấp không mong muốn là mất hỗ trợ trên những hệ thống mà doanh nghiệp đang vận hành, việc đồng ý thường là phản ứng hợp lý. Và đó chính là vấn đề", Tomás O'Leary, nhà sáng lập kiêm CEO Origina, nhận định.
Kỹ sư bị kéo khỏi việc thật, dự án AI bị đình trệ
Một hệ quả ít được chú ý là gánh nặng nhân sự. 84% người được hỏi cho biết các kỹ sư giàu kinh nghiệm thường xuyên bị điều sang xử lý những đợt nâng cấp và di trú do nhà cung cấp thúc đẩy, thay vì làm công việc khác.
Điều này làm giảm thời gian cho những việc doanh nghiệp thực sự muốn làm - bao gồm cả các dự án AI mà chính các nhà cung cấp phần mềm đã dành nhiều năm để thuyết phục khách hàng rằng họ cần gấp. Khi được hỏi về lần gần nhất một dự án AI hoặc dữ liệu bị trì hoãn, tạm dừng hay hủy bỏ, 90% người được hỏi nói rằng chi phí do nhà cung cấp thúc đẩy đóng góp ít nhất ở mức vừa phải.
Khách hàng thiếu đòn bẩy đàm phán
Dù có thể muốn từ chối bản nâng cấp tiếp theo, nhiều doanh nghiệp dường như không còn lựa chọn nào khác. 76% người được hỏi cho biết họ có rất ít đòn bẩy đàm phán với các nhà cung cấp phần mềm lớn của mình.
"Thị trường đã đẩy một số nhà lãnh đạo công nghệ giàu kinh nghiệm nhất thế giới vào thế gần như không thể từ chối, và cái giá đó thể hiện trong ngân sách, trong thời gian của đội kỹ thuật và trong những đổi mới không bao giờ được cấp vốn", O'Leary nói thêm.
Doanh nghiệp muốn có luật bảo vệ
Kết quả khảo sát cũng cho thấy các lãnh đạo CNTT đang ngày càng mất kiên nhẫn. 91% ủng hộ việc ban hành luật trao cho khách hàng phần mềm doanh nghiệp các quyền bảo vệ tương đương với người thuê nhà ở dài hạn, trong khi 82% ủng hộ yêu cầu về bảo trì phần mềm tương tự quy định sửa chữa phần cứng của EU.
Cần lưu ý rằng Origina có lợi ích thương mại trong câu chuyện này, vì công ty bán dịch vụ hỗ trợ độc lập cho phần mềm doanh nghiệp như một lựa chọn thay thế cho các thỏa thuận bảo trì và nâng cấp của chính nhà cung cấp.
Dù vậy, kết quả khảo sát cho thấy nhiều khách hàng cảm thấy họ đang tiêu hàng triệu USD để chạy theo ưu tiên của nhà cung cấp thay vì của chính mình - một bài học đáng lưu tâm cho các doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng phụ thuộc vào phần mềm doanh nghiệp nhập khẩu trong quá trình chuyển đổi số.
Bài viết liên quan

Công nghệ
Mô hình AI hàng đầu giỏi Vật lý đến đâu? Nghiên cứu mới chỉ ra các bài kiểm tra hiện hành đang đánh giá sai
16 tháng 9, 2026

Công nghệ
Nộp đơn xin việc lẽ ra nên khó hơn. Thật đấy
25 tháng 8, 2026

Công nghệ
Cây cối biết "nói" bằng tín hiệu điện, startup này xây dựng mô hình AI để giải mã ngôn ngữ của chúng
20 tháng 10, 2026