Doanh số xe điện dưới 25.000 euro tại châu Âu dự kiến tăng gấp bảy lần

Các mục tiêu khí thải CO2 của Liên minh châu Âu đang tạo ra làn sóng xe điện giá rẻ mạnh mẽ chưa từng có. Theo báo cáo mới nhất của tổ chức Transport & Environment (T&E), doanh số các mẫu xe điện có giá khởi điểm dưới 25.000 euro dự kiến tăng gấp bảy lần trong năm 2026 so với năm 2024. Tuy nhiên, việc nới lỏng các mục tiêu giai đoạn 2030-2035 có thể đe dọa trực tiếp đến đà tăng trưởng này.

Xe điện đang sạc tại trạm sạc công cộng

Làn sóng xe điện giá rẻ đang bùng nổ

Chỉ trong nửa đầu năm 2026, gần 40 mẫu xe điện mới đã được tung ra thị trường châu Âu, nâng tổng số xe điện phân khúc phổ thông lên hơn 150 mẫu. Dự kiến đến cuối năm 2026, khoảng 60 mẫu xe mới sẽ tiếp tục được giới thiệu — gấp gần bốn lần mức trung bình 15 mẫu mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025.

Đáng chú ý hơn, số lượng mẫu xe có giá khởi điểm dưới 25.000 euro đã tăng gấp đôi, phản ánh nhu cầu thực sự của người tiêu dùng châu Âu đối với dòng xe nhỏ gọn, tiết kiệm chi phí. Đây là phân khúc mà các nhà sản xuất ô tô châu Âu từng cho rằng khó có thể sinh lời.

Ông Lucien Mathieu, Giám đốc mảng ô tô tại T&E, nhận định:

"Người lái xe châu Âu cuối cùng đã được tiếp cận nhiều hơn với những mẫu xe điện nhỏ gọn và phải chăng mà họ hằng chờ đợi. Cuộc khủng hoảng dầu mỏ càng thúc đẩy làn sóng tìm kiếm xe điện giá rẻ của người tiêu dùng. Chiếc VW ID. Polo đã nhanh chóng cháy hàng với hơn 40.000 đơn đặt hàng và danh sách chờ lên tới 10 tháng. Các hãng xe châu Âu từ lâu phàn nàn về việc thiếu nhu cầu. Giờ đây chúng ta thấy rõ: vấn đề không nằm ở nhu cầu, mà ở sản phẩm họ cung cấp."

Số liệu thị trường ấn tượng

Kết hợp giữa làn sóng mẫu xe mới và giá năng lượng leo thang, doanh số xe điện tại EU đã đạt mức kỷ lục trong năm 2026:

• Tổng cộng 1,64 triệu xe điện chạy pin (BEV) đã được bán ra từ tháng 1 đến tháng 8, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước.
• Lần đầu tiên trong lịch sử, xe BEV đã vượt doanh số xe chạy xăng thuần trong cả một quý, đạt thị phần 22% trong quý 2 năm 2026.
• Tất cả các hãng xe châu Âu dự kiến đều đạt mục tiêu tuân thủ giai đoạn 2025-2027 — chính là động lực thúc đẩy làn sóng xe điện mới.

Biểu đồ dự báo tăng trưởng xe điện giá rẻ đến năm 2027

Lợi ích kinh tế cho người tiêu dùng

Bên cạnh yếu tố môi trường, xe điện còn mang lại chi phí vận hành thấp hơn đáng kể. Báo cáo chỉ ra rằng cú sốc giá dầu đã khiến người tham gia giao thông tại EU tiêu tốn thêm 53 tỷ euro. Tính đến giữa tháng 9, việc đổ đầy bình dầu diesel 50 lít tốn thêm 30 euro so với trước khi xảy ra xung đột Iran.

Nếu chuyển sang xe điện ngay từ đầu cuộc khủng hoảng, người dùng có thể tiết kiệm khoảng 350 euro chi phí vận hành tính đến giữa tháng 9. Con số này chưa bao gồm các khoản tiết kiệm dài hạn từ việc bảo dưỡng ít hơn và giá điện ổn định hơn so với xăng dầu.

Xe điện Volkswagen ID.4 trên dây chuyền sản xuất

Nguy cơ từ việc nới lỏng quy định

T&E cảnh báo rằng việc nới lỏng các mục tiêu CO2 giai đoạn 2030-2035 sẽ chặn đứng gần ba phần tư nguồn cung xe điện giá rẻ ngay khi chúng vừa cập bến thị trường. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn làm suy yếu khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất châu Âu trong cuộc đua xe điện toàn cầu.

Trong giai đoạn mục tiêu không đổi từ 2021 đến 2024, các nhà sản xuất có rất ít động lực để giới thiệu các mẫu xe giá rẻ. Chính việc siết chặt quy định đã tạo ra bước ngoặt, buộc các hãng phải đẩy mạnh nghiên cứu, tối ưu chi phí sản xuất pin và phát triển nền tảng khung gầm dành riêng cho xe điện phân khúc phổ thông.

Ông Lucien Mathieu kết luận:

"Các mục tiêu ô tô của EU đang mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng, giảm chi phí chuyển đổi sang xe điện và trao cho các nhà sản xuất châu Âu cơ hội cạnh tranh trong cuộc đua xe điện toàn cầu. Nới lỏng mục tiêu năm 2030 vào lúc này sẽ bóp nghẹt các mẫu xe giá rẻ ngay khi chúng đang đến tay người tiêu dùng, đồng thời trói buộc hàng triệu người dân châu Âu vào sự phụ thuộc dầu mỏ."

Góc nhìn cho thị trường Việt Nam

Câu chuyện tại châu Âu mang lại nhiều bài học cho Việt Nam, nơi tỷ lệ sở hữu xe điện cá nhân vẫn còn thấp do giá thành và hạ tầng sạc chưa hoàn thiện. Sự xuất hiện của các dòng xe điện giá rẻ — như VinFast VF 3 hay các mẫu xe nội địa khác — cho thấy phân khúc phổ thông chính là chìa khóa để phổ cập xe điện. Kinh nghiệm từ EU cho thấy chính sách khuyến khích rõ ràng và ổn định có thể tạo ra bước nhảy vọt về nguồn cung, thay vì chỉ dựa vào nhu cầu tự phát của thị trường.