EU lên kế hoạch xây tuyến cáp biển đầu tiên nối châu Âu với Greenland, bỏ qua Mỹ

Liên minh châu Âu đang lên kế hoạch xây dựng tuyến cáp Internet dưới biển đầu tiên nối trực tiếp châu Âu với Greenland. Dự án mang tên Pan-Arctic Cable không chỉ dừng ở Greenland mà còn có thể vươn tới Canada, thậm chí kết nối với Nhật Bản và Hàn Quốc, qua đó đi vòng qua lãnh thổ Mỹ.

Một dự án trọng điểm của EU

Theo tài liệu chính sách chung của Ủy ban châu Âu công bố ngày 20/10/2026, Pan-Arctic Cable được xem là dự án trọng điểm của EU. Văn bản này mô tả chiến lược mới của châu Âu đối với khu vực Bắc Cực, hướng tới việc hỗ trợ "một kết nối cáp biển có chủ quyền, an toàn và có khả năng phục hồi, liên kết trực tiếp Greenland với EU".

Tài liệu cũng gợi ý rằng những đối tác có cùng quan điểm như Canada có thể đóng vai trò bàn đạp cho việc mở rộng tuyến cáp trong tương lai về phía châu Á.

Dấu hiệu của thời đại

Chia sẻ với Ars Technica, bà Elisabeth Braw - chuyên gia cấp cao tại Atlantic Council, người phụ trách Sáng kiến về Các mối đe dọa đối với Trật tự Hàng hải Toàn cầu - nhận định việc dự án này được xem xét là điều đáng chú ý:

"Thú vị là dự án này thậm chí đang được cân nhắc, bởi cách đây 5 năm, nó sẽ được coi là một đề xuất không mấy hấp dẫn về mặt thương mại. Nhưng việc nó đang được xem xét rất đúng xu hướng và là dấu hiệu của thời đại chúng ta."

Vì sao tuyến cáp này quan trọng?

Cáp quang biển là xương sống của Internet toàn cầu, vận chuyển phần lớn lưu lượng dữ liệu giữa các châu lục. Việc một tuyến cáp mới nối châu Âu với Bắc Mỹ và châu Á mà không đi qua Mỹ mang ý nghĩa cả về kinh tế lẫn địa chính trị.

• Đa dạng hóa tuyến đường: giảm sự phụ thuộc vào các tuyến cáp hiện hữu vốn tập trung nhiều ở khu vực Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
• Tăng cường an ninh: một tuyến cáp độc lập giúp giảm rủi ro gián đoạn khi có sự cố hoặc căng thẳng chính trị.
• Kết nối vùng Bắc Cực: khi băng tan, khu vực này mở ra những hành lang mới cho cả giao thông hàng hải lẫn hạ tầng viễn thông.

Bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Kế hoạch của EU ra đời trong bối cảnh quan hệ giữa châu Âu và Mỹ đang trở nên căng thẳng hơn. Việc chủ động xây dựng hạ tầng kết nối không phụ thuộc vào Mỹ cho thấy châu Âu đang theo đuổi mục tiêu tự chủ về hạ tầng số - một ưu tiên ngày càng rõ nét trong chiến lược công nghệ của khối này.

Với người dùng Internet, những dự án như Pan-Arctic Cable có thể mang lại tuyến kết nối quốc tế ổn định hơn, độ trễ thấp hơn và ít bị ảnh hưởng bởi các sự cố cáp quang - vấn đề từng gây gián đoạn mạng tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây cũng là lời nhắc rằng hạ tầng cáp biển không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là một phần của cuộc chơi địa chính trị toàn cầu.