Flatpak-NG: Tin dữ cho các bản phân phối Linux "anti-systemd"

Flatpak-NG: Tin dữ cho các bản phân phối Linux "anti-systemd"

Sau một thời gian dài phát triển khá im ắng, cộng đồng Flatpak đang bắt đầu thảo luận về phiên bản tiếp theo mang tên Flatpak-NG (Next Generation). Tuy nhiên, những tín hiệu ban đầu cho thấy hướng đi này có thể mang lại tin không tốt cho những người dùng hoặc nhà phát triển không ưa chuộng hệ thống init phổ biến nhất Linux hiện nay: systemd.

Trong quá trình nghiên cứu về MX Linux 25.2, các cuộc thảo luận trên Reddit và một bài đăng blog từ cuối năm ngoái đã hé lộ về kế hoạch của nhóm phát triển Flatpak. Nếu được hiện thực hóa thành code, Flatpak-NG sẽ trở thành nền tảng cho Flatpak phiên bản 2.

Sự thay đổi về kiến trúc

Ý tưởng cốt lõi của Flatpak-NG là chuyển giao phần lớn cơ chế cô lập (isolation) hiện đang được xử lý bởi lớp bubblewrap sang một thành phần mới của systemd chưa được viết, tạm gọi là systemd-appd.

Theo Jorge Castro, một nhà phát triển có mặt tại buổi thuyết trình trong Linux App Summit tại Berlin, việc này sẽ giúp đơn giản hóa đáng kể Flatpak và cho phép thực hiện việc cô lập mạnh mẽ hơn, bao gồm cả việc ảo hóa mạng (network stack). Tuy nhiên, cái giá phải trả là Flatpak 2 sẽ trở nên phụ thuộc hoàn toàn vào systemd.

Tác động đến các bản phân phối không dùng systemd

Đây là vấn đề lớn đối với các bản phân phối Linux từ chối sử dụng systemd. Các nhóm phát triển đứng sau các hệ thống init khác (như OpenRC, runit, s6, v.v.) hoàn toàn có thể viết ra một công cụ thay thế cho systemd-appd, nhưng đó là một khối lượng công việc khổng lồ.

Hiện tại, công cụ init-diversity trong MX Linux 25.1 và 25.2 hỗ trợ sáu hệ thống init khác ngoài systemd, nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy họ hợp tác để tạo ra một sự thay thế mang tính hệ thống như systemd.

Flatpak hiện đang được sử dụng rộng rãi và là giải pháp thay thế chính cho hệ thống Snap của Canonical. Nhiều bản phân phối không cài đặt Flatpak theo mặc định, nhưng đây là tiêu chuẩn thực tế cho các ứng dụng đa nền tảng trên các bản phân phối không phải Ubuntu.

Một tương lai chia rẽ?

Nếu Flatpak 2 ra mắt trong một hoặc hai năm tới và yêu cầu systemd, điều này có thể đánh dấu sự kết thúc của sự hỗ trợ Flatpak trên nhiều bản phân phối "systemd-free". Điều này bao gồm MX Linux, Alpine Linux, Devuan, Slackware và nhiều dự án nhỏ hơn khác. Đối với nhiều hệ thống này, Flatpak là một "phao cứu sinh" duy nhất để tiếp cận thị trường ứng dụng Linux rộng lớn hơn.

Trong khi đó, Snap của Canonical dù triển khai đơn giản và sạch sẽ hơn, nhưng lại bị cộng đồng chỉ trích vì sự gắn kết với công ty mẹ. Flatpak được xem là lựa chọn trung lập hơn, nhưng nếu kế hoạch Flatpak-NG thành công, sự trung lập đó có thể bị đe dọa bởi sự phụ thuộc kỹ thuật vào systemd.