Flock từng quảng cáo camera 'Sản xuất tại Mỹ', nay không còn rõ ràng

Flock từng tự hào rằng camera nhận diện biển số của mình được sản xuất tại Mỹ. Nhưng khi làn sóng phản đối công nghệ giám sát gia tăng, câu hỏi về nguồn gốc thực sự của thiết bị này ngày càng trở nên nhức nhối — và câu trả lời có thể mang ý nghĩa địa chính trị lẫn an ninh mạng.

Từ xưởng tại gia đến chuỗi cung ứng toàn cầu

CEO Garrett Langley từng kể rằng ông làm những chiếc camera biển số đầu tiên ngay trong căn nhà ở Atlanta, khiến chiếc bàn ăn bị trầy xước vĩnh viễn vì vết khoan. Một thập kỷ sau, nơi công ty lắp ráp sản phẩm chủ lực — cũng là sản phẩm gây tranh cãi dữ dội — lại trở thành một bí ẩn.

Trong nhiều năm, Flock công khai tuyên bố thiết bị của mình được sản xuất tại Hoa Kỳ. Nhưng các tài liệu tiếp thị gần đây mà WIRED thu thập được không còn ghi rõ nguồn gốc camera. Một nhà sản xuất Mỹ từng nhận Flock là khách hàng đã âm thầm xóa tên công ty này khỏi website hồi đầu năm nay, giữa lúc phản ứng dữ dội đối với công nghệ giám sát của Flock gia tăng.

"Giá trị của chúng tôi nằm ở việc tổng hợp và đóng gói tất cả những thứ này… thành một thiết bị thân thiện với người dùng, chống nước," Langley nói trong một video tiếp thị năm 2021.

Hồ sơ nhập khẩu tiết lộ điều gì?

Dữ liệu hải quan do ImportGenius thu thập cho thấy Flock ngày càng nhập khẩu nhiều camera "hàng hóa", hệ thống radar và linh kiện khác từ Primax Electronics tại Thái Lan. Primax có trụ sở tại Đài Loan nhưng sở hữu nhà máy ở Trung Quốc, Thái Lan và nhiều nơi khác.

Theo nhà phân tích Lynn Hughes của ImportGenius, các lô hàng bao gồm cả mô tả sản phẩm có từ "Radar" — có thể liên quan đến các cảm biến radar gắn trên camera của Flock.

Flock cho biết tất cả sản phẩm của mình đều tuân thủ Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) của Mỹ — luật cấm nhà thầu chính phủ sử dụng linh kiện từ một số công ty công nghệ Trung Quốc vì lo ngại an ninh. Tuy nhiên, công ty không trả lời hầu hết các câu hỏi chi tiết của WIRED.

Vấn đề minh bạch và an ninh

Cris van Pelt, người sáng lập dự án vận động chống Flock "Have I Been Flocked", cho rằng việc không rõ nguồn gốc thiết bị phản ánh một vấn đề lớn hơn:

"Điều này cho thấy không có sự giám sát thực sự, và hàng chục nghìn chiếc hộp đen đang được lắp đặt trên các tuyến đường nước Mỹ. Nếu bất kỳ phần nào của chuỗi cung ứng bị xâm phạm, chúng ta sẽ không bao giờ biết. Đó là vấn đề lớn hơn nhiều so với việc sản phẩm cuối cùng được lắp ráp ở đâu."

Lịch sử sản xuất thay đổi liên tục

• 2019: Flock quảng cáo camera "được sản xuất tại Hoa Kỳ"
• 2020: Tuyên bố "made in the USA"
• 2021: Cụ thể hơn — lắp ráp bởi "Flock Safety tại Atlanta, GA"
• 2023: Mô tả camera "được thiết kế & sản xuất tại Mỹ"
• 2024: Đối tác sản xuất có thể làm 500 camera/ngày, gấp mười lần vài năm trước
• 2025: Tài liệu tiếp thị không còn đề cập địa điểm sản xuất

Theo một nguồn tin, Flock đã chuyển lắp ráp cuối cùng sang các cơ sở hợp đồng ở North Carolina và Wisconsin do East West Manufacturing và Plexus vận hành. Công ty muốn giữ lắp ráp ở Bắc Mỹ để giảm lo ngại an ninh và linh hoạt tùy chỉnh sản phẩm.

Những dấu hiệu đáng lo ngại

Vào tháng 7, Cơ quan An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Mỹ (OSHA) đã xử phạt Flock vì cáo buộc không báo cáo kịp thời một sự cố vào tháng 6 khiến một nhân viên phải nhập viện vì cắt cụt chân. Hồ sơ cho thấy tai nạn xảy ra tại một cơ sở "sản xuất thiết bị âm thanh và video" của Flock ở Houston, Texas. Flock đang phản đối mức phạt khoảng 9.500 USD.

Bối cảnh chính trị và pháp lý

Flock đã trở thành mục tiêu của phong trào phản đối toàn quốc, khiến hàng chục chính quyền địa phương đột ngột ngừng sử dụng camera. Quốc hội cũng đang xem xét luật cắt tài trợ liên bang cho các bang không hạn chế sử dụng camera biển số.

Trong khi cảnh sát lập luận camera là công cụ quan trọng để ngăn chặn và giải quyết tội phạm, các nhà hoạt động chỉ trích Flock đã tạo điều kiện cho cảnh sát theo dõi xe của người yêu cũ, chia sẻ dữ liệu với cơ quan nhập cư và theo dõi di chuyển của người đi bộ.

So sánh với đối thủ

Các đối thủ lớn của Flock có mức độ minh bạch khác nhau:

• Motorola Solutions: Camera biển số được lắp ráp tại cơ sở riêng ở Richardson, Texas
• Axon: Ít tiết lộ về nguồn gốc camera Outpost, nhưng cho biết lắp ráp sản phẩm khác tại Scottsdale, Arizona

Drone sản xuất tại Mỹ

Flock minh bạch hơn về drone giám sát mới. Tháng 10 năm ngoái, công ty công bố mở cơ sở riêng tại Smyrna, Georgia để lắp ráp drone và tấm pin mặt trời. Luật Mỹ hiện hạn chế drone sản xuất nước ngoài, bao gồm các mẫu từ DJI (Trung Quốc) mà Flock từng triển khai — nhưng không có quy định tương tự cho camera biển số.

Theo Matthew Guariglia, nhà phân tích chính sách cấp cao tại Electronic Frontier Foundation:

"Sản xuất trong nước không thay thế được trách nhiệm giải trình về cách các hệ thống này được xây dựng, bán và sử dụng. Ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la đang sản xuất công nghệ giám sát hàng loạt không trở nên an toàn hơn hay dễ chấp nhận hơn dựa trên nơi nó được lắp ráp."

Ý nghĩa với Việt Nam

Câu chuyện của Flock là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của minh bạch chuỗi cung ứng trong lĩnh vực thiết bị giám sát và an ninh. Khi các thành phố thông minh tại Việt Nam ngày càng triển khai nhiều camera AI và hệ thống nhận diện biển số, việc hiểu rõ nguồn gốc linh kiện, quy trình lắp ráp và các rủi ro tiềm ẩn về an ninh mạng trở nên thiết yếu. Một thiết bị có xuất xứ mờ ám có thể là điểm yếu cho tấn công mạng hoặc giám sát trái phép — vấn đề mà cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý cần đặc biệt lưu tâm.