Gen Z ngày càng bất mãn với AI khi tốc độ áp dụng chững lại và lo ngại về nơi làm việc tăng cao

Một khảo sát mới được công bố bởi Walton Family Foundation và GSV Ventures đã chỉ ra một xu hướng đáng chú ý: thế hệ Gen Z đang ngày càng có cái nhìn tiêu cực và cảm thấy tức giận về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong cuộc sống. Dù từng được coi là những người chấp nhận công nghệ sớm (early adopters), giới trẻ hiện nay đang lên tiếng cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn của AI, đặc biệt là trong môi trường làm việc và giáo dục.

Sự chững lại trong việc chấp nhận và cảm xúc tiêu cực

Dữ liệu từ khảo sát Gallup cho thấy, mặc dù đa số người thuộc Gen Z (51%) vẫn sử dụng công nghệ AI hàng tuần, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chững lại. Trong năm qua, tỷ lệ sử dụng chỉ tăng vỏn vẹn 4 phần trăm. Điều đáng báo động hơn là sự sụt giảm mạnh mẽ trong cảm xúc tích cực. Lòng hào hứng và hy vọng vào AI đã giảm lần lượt là 14 và 9 điểm phần trăm.

Ngược lại, cảm giác tiêu cực đang gia tăng. Khoảng 31% người Gen Z hiện nay báo cáo rằng họ cảm thấy "tức giận" trực tiếp với công nghệ này, tăng từ mức 22% của năm trước. Lo lắng vẫn ở mức cao, với hơn 40% số người trẻ tiếp tục cảm thấy bất an về quỹ đạo phát triển của AI.

Rủi ro tại nơi làm việc và nỗi lo về "hỏng kỹ năng"

Một trong những phát hiện quan trọng nhất của khảo sát là cái nhìn bi quan về tác động của AI đối với sự nghiệp. Gần một nửa số người Gen Z đang đi làm (48%) tin rằng rủi ro của AI trong lực lượng lao động lớn hơn lợi ích mà nó mang lại, tăng 11 điểm so với năm trước.

Sự hoài nghi này tồn tại ngay cả khi 56% người Gen Z thừa nhận rằng các công cụ AI có thể giúp họ hoàn thành công việc nhanh hơn. Tuy nhiên, sự công nhận về tốc độ này đi kèm với cái giá phải trả đắt: 8 trên 10 người Gen Z (80%) tin rằng việc dựa vào AI để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn có khả năng sẽ khiến việc học tập trở nên khó khăn hơn trong tương lai.

Hơn nữa, niềm tin vào việc AI là động lực đáng tin cậy cho năng suất đang phai nhạt. Tỷ lệ người Gen Z đồng ý rằng AI giúp hoàn thành công việc nhanh hơn đã giảm 10 điểm kể từ năm 2025.

"Gen Z không từ chối AI hoàn toàn, nhưng họ đang đánh giá lại vai trò của nó trong cuộc sống. Những gì chúng ta thấy trong dữ liệu là một thế hệ nhận ra tính hữu ích của AI nhưng ngày càng lo ngại về tác động lâu dài của nó đối với việc học, sự tin tưởng và sự sẵn sàng cho nghề nghiệp," - Stephanie Marken, cấp cao tại Gallup, nhận định.

Trường học và sự ưu tiên dành cho con người

Trong lĩnh vực giáo dục, các trường học đã có tiến bộ trong việc thiết lập chính sách. Khoảng 74% học sinh K-12 cho biết trường của họ hiện có các quy định về AI và công việc học thuật, tăng 23 điểm so với năm ngoái. Tuy nhiên, khi quyền truy cập và các quy tắc mở rộng, học sinh lại trở nên hoài nghi hơn về việc sử dụng AI trong lớp học.

Khoảng 41% học sinh tin rằng hầu hết hoặc tất cả bạn bè cùng lớp đang sử dụng AI cho bài tập về nhà ngay cả khi họ không được phép. Bầu không khí thiếu tin tưởng giữa các bạn bè này trùng hợp với sự thay đổi rộng rẽ hơn trong tâm lý của học sinh.

Đáng chú ý, dù là thế hệ kỹ thuật số, Gen Z vẫn ưu tiên sự tương tác của con người. Khi được yêu cầu lựa chọn giữa công nghệ hoặc con người để cung cấp dịch vụ, ít hơn 20% người Gen Z chọn AI cho các dịch vụ như gia sư, tư vấn tài chính và chăm sóc khách hàng. Đại đa số vẫn thích con người thực hiện các nhiệm vụ này, làm nổi bật mong muốn rõ ràng về kết nối giữa người với người thay vì hiệu quả tự động hóa.

"Gen Z đang gửi cho chúng ta một tín hiệu mạnh mẽ và chúng ta phải coi đó là lời kêu gọi hành động, chứ không phải là một nhận thức để giải thích cho qua," - Romy Drucker, Giám đốc Chương trình Giáo dục tại Walton Family Foundation, chia sẻ.