Ghi chú từ trụ sở DeepSeek: Khi AI Trung Quốc thách thức các ông lớn phương Tây

Ghi chú từ trụ sở DeepSeek: Khi AI Trung Quốc thách thức các ông lớn phương Tây

Một chuyến thăm gần đây đến trụ sở của DeepSeek tại Hàng Châu, Trung Quốc, đã mang đến cái nhìn sâu sắc về một trong những công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh nhất hiện nay. Được thành lập vào năm 2023 bởi Liang Wenfeng và ban đầu hoạt động dưới sự bảo trợ của quỹ đầu cơ High-Flyer, DeepSeek đã gây tiếng vang lớn với việc ra mắt mô hình R1 vào tháng 1 năm 2025.

Một văn hóa làm việc trẻ trung và kín tiếng

Khác với sự hào nhoáng thường thấy ở Thung lũng Silicon, trụ sở của DeepSeek nằm trong một tòa nhà 12 tầng không có biển hiệu tại Hàng Châu. Không có bất kỳ thương hiệu nào của công ty được hiển thị từ đường phố hay sảnh chờ. Khi được hỏi về điều này, đội ngũ của DeepSeek khiêm tốn đáp rằng họ muốn giữ một "hồ sơ thấp" (low profile) và không muốn đặc biệt hơn các công ty khác trong tòa nhà.

Với chỉ khoảng 300 nhân viên, quy mô của DeepSeek nhỏ hơn rất nhiều so với các đối thủ lớn như Anthropic. Mọi người tại đây đều trẻ, bao gồm cả Trưởng phòng Cơ sở hạ tầng — một người khoảng 30 tuổi được đánh giá là một trong những chuyên gia hàng đầu về xây dựng AI và năng lượng tại Trung Quốc. Không khí làm việc được mô tả là sôi nổi, đầy năng lượng và thảo luận liên tục.

Triết lý thực dụng thay vì giấc mơ về Điểm kỳ dị

Một điểm đáng chú ý trong triết lý của DeepSeek là cách họ nhìn nhận AI. Trong khi các công ty phương Tây thường xuyên thảo luận về "Điểm kỳ dị" (Singularity) hay các kịch bản AGI (Trí tuệ nhân tạo tổng quát) chiếm đoạt quyền kiểm soát, DeepSeek lại coi AI đơn giản là một công nghệ khác.

Đội ngũ của họ bày tỏ ít lo ngại về các kịch bản thù địch từ AI, thay vào đó, họ quan tâm nhiều hơn đến vấn đề mất việc làm — một vấn đề đang rất nóng bỏng trong giới trẻ Trung Quốc. Họ cũng không thực hiện các quy trình "đội đỏ" (red teaming) để kiểm thử lỗ hổng an ninh mô hình một cách nghiêm ngặt như ở phương Tây, vì quy định tại Trung Quốc tập trung vào việc kiểm soát cách AI được sử dụng trong phần mềm và dịch vụ hơn là kiểm soát chính mô hình.

Khi được hỏi về thành tựu lớn nhất, DeepSeek không chỉ đến một tầm nhìn tương lai xa vời mà tự hào về những gì họ đã làm được với mô hình R1. Họ chấp nhận việc đi sau các công ty Mỹ khoảng 6 tháng và hiện tại không có ý định mở rộng quy mô đội ngũ một cách vội vã.

Hiệu suất đáng kinh ngạc với mức giá "rẻ như cho"

Điều khiến cộng đồng công nghệ toàn cầu đặc biệt quan tâm đến DeepSeek không chỉ là câu chuyện thành lập, mà là hiệu suất và giá thành của sản phẩm. Nhiều nhà phát triển và người dùng đã chuyển từ các dịch vụ đắt đỏ như Claude hay OpenAI sang DeepSeek vì lý do chi phí.

Người dùng chia sẻ rằng với chỉ khoảng 10 USD/tháng sử dụng DeepSeek V4 Flash, họ có thể thực hiện khối lượng công việc lập trình khổng lồ mà nếu dùng các công cụ của Mỹ (như Github Copilot hay Claude) có thể tốn tới 30-200 USD. Một lập trình viên đã nhận định: "Nếu bạn có kỹ năng kỹ sư phần mềm, hãy thử DeepSeek và ngừng đốt tiền. Trí tuệ con người cộng với Trí tuệ nhân tạo sẽ đánh bại mô hình AI cao cấp nhất mà không có sự hướng dẫn của con người."

Mặc dù có những tranh luận về việc DeepSeek sử dụng kỹ thuật "chưng cất" (distillation) từ các mô hình khác để bắt kịp tiến độ, nhưng thực tế sử dụng cho thấy chất lượng mã hóa (coding) của họ không thua kém gì Codex hay Claude Code, đặc biệt là khi xét trên tỷ lệ hiệu suất/giá cả.

Cạnh tranh và Tác động đến thị trường

DeepSeek đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trong nước từ các ông lớn như Alibaba (Qwen), ByteDance và Moonshot (Kimi). Tuy nhiên, họ đã xây dựng được danh tiếng là một nơi "thông minh" và "ngầu", thu hút nhân tài từ khắp nơi.

Sự trỗi dậy của DeepSeek và các công ty AI Trung Quốc đang tạo ra áp lực cạnh tranh lành mạnh lên các "gã khổng lồ" công nghệ phương Tây. Nhờ sự cạnh tranh này, người dùng toàn cầu có cơ hội tiếp cận các công nghệ AI tiên tiến với mức giá phải chăng hơn, thay vì bị phụ thuộc vào các gói đăng ký hàng trăm đô la.

Nếu xu hướng này tiếp tục, chúng ta có thể kỳ vọng vào một tương lai nơi AI tiên tiến (SOTA - State of the Art) trở thành một quyền phổ cập hơn, giúp giảm bớt khoảng cách thu nhập và cơ hội trong ngành công nghệ phần mềm.