Google loay hoay tìm cách kiếm tiền từ tìm kiếm AI Mode

Alphabet vừa công bố kết quả kinh doanh quý 3 với một tin không mấy vui: các tìm kiếm chạy bằng AI Mode kiếm được ít tiền hơn so với công cụ tìm kiếm truyền thống. Ngay lập tức, cổ phiếu của công ty mẹ Google lao dốc gần 10%. Câu chuyện càng đáng lo khi "gã khổng lồ" vừa chi tới 51,4 tỷ USD cho hạ tầng chỉ trong một quý, mà vẫn phải đi thuê năng lực tính toán từ bên ngoài để chạy dịch vụ cloud.

Tăng trưởng người dùng nhưng doanh thu èo uột

Theo báo cáo quý 3, tốc độ tăng trưởng số lượng truy vấn tìm kiếm theo năm của Alphabet đạt mức cao nhất trong vòng 5 năm qua. Một phần trong đó đến từ việc người dùng chuyển sang dùng AI Mode – hệ thống tìm kiếm mới do Google phát triển dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Tuy nhiên, doanh thu từ mảng tìm kiếm chỉ tăng 12% so với cùng kỳ, đạt 63,25 tỷ USD – thấp hơn mức tăng trưởng 14,5% của quý 3 năm ngoái.

Giám đốc kinh doanh Philipp Schindler thừa nhận trên cuộc họp công bố kết quả rằng sự chậm lại đến từ "mức sinh lời thấp hơn mà chúng tôi đang thấy ở AI Mode".

Đây thực sự là vấn đề nhức nhối, bởi Google đang đổ tiền như nước vào hạ tầng. Chỉ riêng quý 3, công ty đã chi 51,4 tỷ USD, trong đó khoảng hai phần ba dành cho máy chủ và thiết bị mạng, phần còn lại để xây dựng trung tâm dữ liệu.

Khoản chi này đã bào mòn lợi nhuận rõ rệt: Alphabet báo lãi ròng 26,17 tỷ USD trong quý, giảm mạnh so với 35 tỷ USD của cùng kỳ năm trước – thời điểm doanh thu đạt 102,35 tỷ USD.

Tham vọng của AI chưa bù đắp được khoản lỗ

Ông Schindler vẫn giữ lập trường lạc quan, cho rằng tìm kiếm AI sẽ sớm sinh lời:

• Nhiều truy vấn trên AI Mode thuộc nhóm "phễu trên" (upper funnel), giúp Google tiếp cận các ý định thương mại giá trị cao mới.
• Phần lớn truy vấn AI Mode là "gia tăng" (incremental), tức mở ra thêm cơ hội kiếm tiền theo thời gian chứ không ăn bớt thị phần cũ.

Để nắm bắt cơ hội đó, Google đã bắt đầu bật quảng cáo cạnh kết quả tìm kiếm AI Mode trên toàn cầu, sau giai đoạn thử nghiệm tại Mỹ. Nhưng hiện tại, mảng tìm kiếm AI vẫn chưa thể sinh lời như mảng tìm kiếm cũ – vốn đóng góp gần một nửa trong tổng doanh thu 125,8 tỷ USD của Alphabet.

Cloud cũng chẳng dễ thở

Mảng cloud là nguồn thu lớn thứ hai với 24,75 tỷ USD trong quý, nhưng cũng gặp trục trặc: Google không có đủ năng lực để phục vụ tất cả khách hàng. Công ty đã phải chuyển một phần khối lượng công việc của khách sang bên thứ ba và cảnh báo điều này sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận trong tương lai.

CEO Google Cloud Thomas Kurian cho biết đã có hơn 100 doanh nghiệp sử dụng chip TPU của hãng, đồng thời khẳng định "toàn bộ tồn kho hệ thống TPU đều gắn với các hợp đồng cam kết" – nghĩa là Google có thể nhìn thấy trước một phần doanh thu để bù đắp chi phí đầu tư. Doanh thu từ việc bán TPU cho bên thứ ba dự kiến sẽ được ghi nhận trong các quý tới.

Kỳ vọng đặt vào AI tác nhân

CEO Sundar Pichai tỏ ra đầy lạc quan về tương lai doanh thu AI. Ông nhấn mạnh ứng dụng Gemini đã đạt một tỷ người dùng nhanh hơn bất kỳ sản phẩm nào trong lịch sử công ty, đồng thời ca ngợi hiệu năng các mô hình của Google.

Pichai cho biết Google đang tăng tốc phát triển các công cụ AI tác nhân (agentic AI), nhưng sẽ ưu tiên khách hàng doanh nghiệp trước "vì tiêu chuẩn về bảo mật, an toàn và quản trị ở đây cực kỳ cao". Bước tiếp theo là đưa các tính năng này vào Tìm kiếm và ứng dụng Gemini.

Đáng chú ý, ông không nói rõ khi nào AI tác nhân sẽ xuất hiện trong tìm kiếm, cũng không khẳng định liệu nó có tránh được vấn đề sinh lời mà AI Mode đang mắc phải hay không.

Bất chấp những lo ngại, Alphabet vẫn giữ nguyên dự báo chi tiêu vốn 195–205 tỷ USD cho năm nay và tuyên bố sẽ chi "đáng kể" hơn nữa vào năm 2027. Với người dùng Việt Nam, điều này đồng nghĩa các dịch vụ như Google Search và Gemini nhiều khả năng sẽ tiếp tục được cập nhật tính năng mới, nhưng cũng có thể kèm theo nhiều quảng cáo hơn để bù đắp chi phí.