Hàng loạt siêu thị châu Âu bị tấn công mạng, tủ đông bị chỉnh lên 50°C

Một sự cố an ninh mạng nghiêm trọng đang làm rung chuyển ngành bán lẻ châu Âu khi hàng chục siêu thị tại Bỉ, Luxembourg, Thụy Điển và Ireland bị ảnh hưởng. Kẻ tấn công dường như đã xâm nhập vào hệ thống điều khiển tủ lạnh, tủ đông, khiến thực phẩm hư hỏng hàng loạt và gây thiệt hại kinh tế đáng kể.

Tủ đông tại một số siêu thị ICA ở Thụy Điển phải đổ bỏ thực phẩm sau sự cố

Phạm vi ảnh hưởng lan rộng nhiều quốc gia

Theo thông tin ban đầu, khoảng 40 siêu thị Delhaize tại Bỉ và Luxembourg đã bị ảnh hưởng bởi một "sự cố máy tính" xảy ra qua đêm. Một chi nhánh Delhaize ở Hoeilaart thuộc tỉnh Flanders cho biết đã mất khoảng 100.000 euro giá trị hàng hóa, và con số này chưa tính đến thiệt hại do phải đóng cửa cửa hàng.

Trong khi đó, chuỗi Carrefour cho biết chỉ có 15 cửa hàng tại Bỉ bị ảnh hưởng và đã nhanh chóng triển khai biện pháp để duy trì hoạt động. Tại Thụy Điển, một số cửa hàng ICA và Coop cũng ghi nhận sự cố, với 7 trong số 800 cửa hàng Coop bị tác động nhưng được cho là đã "kiểm soát" tình hình. Tại Ireland, 13 cửa hàng SuperValu cũng nằm trong danh sách bị ảnh hưởng.

Khi tủ đông "bị hack" và nhiệt độ vọt lên 50°C

Đáng chú ý nhất là trường hợp một chi nhánh ICA ở Sjöbo, miền nam Thụy Điển. Cửa hàng này đăng thông báo trên mạng xã hội rằng: "Tủ lạnh và tủ đông của chúng tôi đã bị hack qua đêm và chúng đã đặt nhiệt độ lên 50 độ". Cửa hàng buộc phải đóng cửa tạm thời trước khi mở lại đón khách.

Một nhân viên tại chi nhánh trên phố Odengatan ở thủ đô Stockholm được ghi nhận đang vứt bỏ từng túi thực phẩm đã hỏng. Những hình ảnh này cho thấy mức độ thiệt hại không chỉ nằm ở khía cạnh tài chính mà còn là vấn đề an toàn thực phẩm.

Mối lo về hạ tầng IoT trong ngành bán lẻ

Sự cố này là lời cảnh báo rõ ràng về lỗ hổng bảo mật của các thiết bị IoT trong môi trường công nghiệp và bán lẻ. Hệ thống làm lạnh hiện đại thường được kết nối mạng để giám sát nhiệt độ từ xa và tối ưu năng lượng, nhưng chính sự kết nối này lại mở ra cánh cửa cho kẻ tấn công nếu không được bảo vệ đúng cách.

Đây không phải là lần đầu tiên các hệ thống bán lẻ bị nhắm tới. Tháng trước, một sự cố tương tự đã ảnh hưởng tới hàng trăm siêu thị tại Pháp.

Cả cơ quan an ninh mạng quốc gia của Bỉ và Thụy Điển đều cho biết đang theo dõi sát sự việc. Hiện chưa xác định được danh tính kẻ tấn công cũng như động cơ đằng sau các vụ việc này.

Bài học cho các hệ thống bán lẻ tại Việt Nam

Với các chuỗi bán lẻ và siêu thị tại Việt Nam, nơi hệ thống điều khiển nhiệt độ, kho lạnh ngày càng được tự động hóa và kết nối Internet, đây là hồi chuông cảnh tỉnh. Việc phân tách hệ thống vận hành khỏi mạng công cộng, áp dụng xác thực mạnh và giám sát bất thường theo thời gian thực cần được xem là ưu tiên, thay vì chỉ chú trọng tới camera an ninh hay máy tính tiền.

Các chuyên gia bảo mật cũng khuyến nghị doanh nghiệp xây dựng kịch bản ứng phó khi hệ thống làm lạnh bị xâm nhập, bao gồm quy trình cách ly khẩn cấp và phương án bảo quản thực phẩm dự phòng. Bởi lẽ, như vụ việc tại châu Âu cho thấy, thiệt hại từ một cuộc tấn công mạng có thể nhanh chóng chuyển từ không gian số sang những tổn thất hữu hình ngoài đời thực.