HomeView và Echo Show 16: Khi màn hình thông minh trở thành 'máy tính gia đình'

Ba năm trước, giới công nghệ gần như đã viết "cáo phó" cho màn hình thông minh. Thể loại thiết bị này — loa thông minh gắn thêm màn hình cảm ứng — khi đó chỉ toàn những món đồ yếu ớt từ Google và Amazon, cố ôm đồm quá nhiều thứ nhưng chẳng làm tốt được việc nào. Nhưng trong tháng này, cả Apple và Amazon đều ra mắt màn hình thông minh mới và gần như đáp ứng trọn vẹn danh sách mong đợi ngày nào.

Màn hình thông minh thế hệ mới

Qua thời gian ngắn trải nghiệm trực tiếp với HomeView của Apple (299 USD) và Echo Show 16 của Amazon (499,99 USD), có thể thấy đây chính là điều mà thể loại này cần từ đầu: một chiếc "máy tính gia đình". Không phải nơi làm bài tập hay thanh toán hóa đơn, mà là màn hình dùng chung để cả nhà cùng xem lịch, kiểm tra ai đang ở cửa và quyết định hôm nay ăn gì.

Bước ngoặt lớn nhất: phần cứng cấp máy tính

Thay đổi căn bản nằm ở phần cứng. Cả hai hãng đều mang tới sức mạnh tương đương máy tính: Apple trang bị chip A18 (tương tự trên MacBook Neo) cùng màn hình Liquid Retina, còn Amazon dùng vi xử lý MediaTek và tấm nền Nanomatte giống máy tính bảng Alexa Tablet mới.

Điều này biến một thể loại vốn bị ám ảnh bởi phần cứng yếu và phần mềm hạn chế thành thiết bị người dùng thực sự muốn chạm vào.

Cái giá phải trả là chi phí. Năm 2023, Echo Show 5 chỉ có giá 85 USD và Nest Hub là 99 USD. HomeView — mẫu rẻ hơn trong hai sản phẩm mới — đắt gấp ba lần. Nhưng giờ đây các thiết bị này đã có mục đích rõ ràng hơn nhiều, thay vì chỉ là vỏ bọc cho trợ lý giọng nói được làm mới. Với phần mềm hỗ trợ phía sau, có thể chúng thực sự đáng để đầu tư.

Giao diện kiểu máy tính bảng trên Echo Show 16

Nhu cầu về một màn hình dùng chung

Khi cuộc sống ngày càng số hóa, nhu cầu có một nơi tập trung mọi thông tin để điều hành gia đình bận rộn cũng tăng theo. Nhiều năm qua, lịch, danh sách đi chợ, kế hoạch bữa ăn và việc nhà đều nằm gọn trong điện thoại của một người — tạo ra gánh nặng tinh thần mệt mỏi.

Thêm vào ngôi nhà kết nối, nhu cầu về một thiết bị chung càng lớn: một giao diện ai trong nhà cũng dùng được để xem ai đang ở cửa mà không cần mở, chỉnh nhiệt độ hay làm mờ toàn bộ đèn bằng một chạm hoặc một câu lệnh ngắn.

Sự phổ biến của những thiết bị như Skylight Calendar cho thấy nhu cầu về màn hình gia đình dùng chung là có thật. Máy tính bảng có vẻ là lựa chọn tự nhiên, nhưng có hai vấn đề: hỗ trợ đa người dùng hạn chế, và bất cứ thứ gì có pin rồi cũng sẽ bị mang vào phòng ngủ và chết dí dưới gối. Google Pixel Tablet từng được kỳ vọng là bước tiến tiếp theo của thể loại này, nhưng màn hình tháo rời cùng khả năng điều khiển nhà thông minh nửa vời đã khiến nó thất bại — và Google được cho là đã hủy thế hệ kế tiếp chỉ 18 tháng sau đó.

Ba điều mà người dùng đã chờ đợi bấy lâu

Với các thiết bị mới, Apple và Amazon mang đến ba thứ mà thể loại này thiếu bấy lâu:

• Phần cứng cấp máy tính, đủ sức chạy giao diện mượt mà
• Màn hình dành cho chia sẻ, dễ dàng chuyển đổi giữa các thành viên
• Màn hình luôn bật, dễ dùng như công tắc đèn — không cần nhập mã PIN, không phải vuốt bỏ màn hình chờ, chỉ cần với tay chạm để điều khiển đèn hay lướt lịch

Apple HomeView với giao diện tối giản

Hai triết lý đối lập

Điểm thú vị nhất khi đặt hai sản phẩm cạnh nhau là cách mỗi hãng đưa thiết bị vào gia đình bạn.

Amazon xây một màn hình cho cả nhà, hoạt động độc lập với điện thoại — thậm chí không cần điện thoại để thiết lập. Apple xây một màn hình là phần mở rộng của chiếc iPhone: có tính năng dùng chung, nhưng bị giới hạn so với khi kết nối điện thoại.

Lý do rất rõ ràng: Apple xoay quanh iPhone, còn Amazon xoay quanh mọi thứ còn lại.

Cách tiếp cận của Apple coi cá nhân là người dùng; HomeView được thiết kế để "biết" bạn. Trong bản demo, trợ lý Siri AI biết chính xác khi nào bạn của bạn từ sân bay về tới cửa dựa trên tin nhắn, rồi có thể bật máy pha cà phê để espresso sẵn sàng ngay khi họ bước vào. Nhưng phần lớn tính năng hay chỉ xuất hiện khi HomeView nhận diện được khuôn mặt bạn và điện thoại ở gần.

Cách tiếp cận của Amazon coi hộ gia đình là người dùng; Echo Show được thiết kế để "biết" ngôi nhà của bạn. Công nghệ Omnisense tích hợp có thể cảm nhận sự hiện diện, nhiệt độ và âm thanh trong từng phòng. Trong một bản demo, khi ai đó đi lên lối vào nhà, một hình nhân hiện lên trên bản đồ ngôi nhà, và bạn chỉ cần chạm để xem trực tiếp qua camera Ring. Dù không có ngữ cảnh cá nhân như iPhone, Echo Show 16 lại mang tới tính năng rộng hơn cho cả nhà: kế hoạch bữa ăn, Fire TV đầy đủ và lịch gia đình được mã màu.

Amazon bán một bộ tính năng tối đa với mức giá cao, thiết kế cho mọi người; Apple đẩy một sản phẩm bóng bẩy và hẹp hơn với giá thấp hơn, nhắm thẳng vào người dùng hiện hữu của mình.

Đối với người dùng Việt Nam, sự trở lại của màn hình thông minh đáng chú ý ở góc độ hệ sinh thái nhà thông minh. Khi các thiết bị IoT trong nhà — đèn, camera chuông cửa, điều hòa — ngày càng phổ biến, một màn hình dùng chung luôn bật sẽ là trung tâm điều khiển tự nhiên hơn là mở điện thoại mỗi lần. Tuy vậy, mức giá 299–499 USD vẫn là rào cản không nhỏ, và các dịch vụ đi kèm như Ring hay Fire TV cũng chưa phải lựa chọn phổ biến tại thị trường trong nước.

Câu hỏi còn lại là cách tiếp cận nào sẽ hiệu quả hơn khi thiết bị thực sự về nhà. Nhưng lần đầu tiên sau nhiều năm, việc thử nghiệm một màn hình thông minh lại khiến người ta háo hức. Có lẽ "cáo phó" năm nào đã được viết quá sớm.