Instagram thử nghiệm video dài 90 phút, thách thức vị thế của YouTube

Trong nhiều năm qua, YouTube luôn được xem là câu trả lời "đúng" cho câu hỏi: nếu có một triệu người theo dõi trên mạng xã hội, bạn nên chọn nền tảng nào? Lý do rất đơn giản - đây là nơi người sáng tạo nội dung thực sự kiếm được tiền từ công sức của mình. Nhưng bản cập nhật mới nhất của Instagram có thể làm lung lay vị thế đó.

Từ video ngắn sang video dài 90 phút

Instagram vừa thông báo đang thử nghiệm một dạng tải video mới mang tên "Features", cho phép người sáng tạo chia sẻ video dài tới 90 phút. Đây là sự thay đổi chiến lược đáng chú ý, bởi sau nhiều năm, gần như mọi nền tảng mạng xã hội - kể cả LinkedIn - đều đổ xô chạy theo định dạng video ngắn dọc.

Instagram chuyển hướng sang video dài

Video ngắn, dọc đã định hình internet trong thập niên 2020. Tuy nhiên, những người sáng tạo đứng sau các clip này lại không kiếm được nhiều tiền trực tiếp từ các nền tảng như Instagram. Meta có một số công cụ kiếm tiền như đăng ký trả phí, nhưng nhìn chung nền tảng này không trả cho người sáng tạo theo lượt xem.

"Bạn có thể được nền tảng trả tiền trực tiếp, được người hâm mộ trả tiền, hoặc được thương hiệu trả tiền. Hiện tại, cách chủ yếu để kiếm tiền trên Instagram là từ các thương hiệu" - ông Adam Mosseri, người đứng đầu Instagram, giải thích trong chương trình Colin and Samir Show.

Ông Mosseri cũng thừa nhận chương trình trả tiền theo hiệu suất của Instagram hiện vẫn còn nhỏ, và công ty "chi nhiều tiền hơn số thu lại được", nên chưa hợp lý để mở rộng quy mô.

Vì sao YouTube vẫn là "vua" về thu nhập

Mô hình thanh toán của YouTube rõ ràng và hấp dẫn hơn nhiều: quảng cáo xuất hiện trên video, và những người sáng tạo tham gia Chương trình Đối tác YouTube (YPP) nhận được 55% doanh thu quảng cáo mà nền tảng kiếm được từ video của họ. Con số này cộng dồn rất lớn - năm ngoái, YouTube cho biết đã trả hơn 100 tỷ USD cho người sáng tạo, nghệ sĩ và các công ty truyền thông trong vòng bốn năm trước đó.

Instagram và TikTok chưa thể tái tạo mô hình này với nội dung ngắn, bởi video ngắn khó gắn quảng cáo hơn do ít khoảng trống để chèn. Nhiều người sáng tạo còn xem tài khoản trên các nền tảng này chỉ như "cánh tay quảng bá" cho kênh YouTube của họ.

Việc Instagram khuyến khích tải video dài không phải điều mới - cách đây tám năm, nền tảng từng ra mắt IGTV nhưng đã khai tử. Điều đáng quan tâm lần này là khả năng Meta - công ty kiếm hàng tỷ USD từ quảng cáo - sẽ đặt quảng cáo vào các video dài.

Khi được hỏi liệu Instagram có thể cạnh tranh với YPP hay không, người phát ngôn của Meta trả lời TechCrunch: "Còn quá sớm để chia sẻ mô hình kiếm tiền dài hạn, nhưng chúng tôi đang tìm cách để người sáng tạo kiếm thu nhập từ thương hiệu, người hâm mộ và Instagram, bao gồm cả các ưu đãi dựa trên hiệu suất." Câu trả lời chưa hứa hẹn cụ thể, nhưng cũng không phải là "không".

Chiến lược "cộng sinh" giữa video ngắn và dài

Ông Mosseri cho biết trong nhiều năm ông phản đối việc đưa video dài lên Instagram, vì nội dung ngắn như Reels thúc đẩy lượt chia sẻ và tin nhắn trực tiếp nhiều hơn. Tuy vậy, bà Tessa Lyons, Phó chủ tịch Sản phẩm của Instagram, đã thuyết phục được ông thử lại lần nữa.

"Reels vẫn sẽ là phần cốt lõi của Instagram. Nhưng khi bạn muốn đi sâu hơn với những người sáng tạo mình yêu thích và nội dung họ tạo ra, bạn nên có thể làm điều đó ngay trên Instagram" - bà Lyons nói.

Nói cách khác, Instagram muốn giữ người hâm mộ ở lại nền tảng của mình để thưởng thức cả nội dung ngắn lẫn dài, thay vì để họ rời sang YouTube. Nền tảng này đang thử nghiệm tính năng "Clips as Reels", cho phép người sáng tạo cắt các đoạn ngắn từ video dài để tạo Reels, với liên kết dẫn người xem đến video đầy đủ. Người xem cũng có thể lưu video dài để gửi sang ứng dụng Instagram trên TV.

Hiện Instagram đang thử nghiệm "Features" và "Clips as Reels" tại Brazil, và sẽ mở rộng thử nghiệm quy mô nhỏ tại Mỹ. Nền tảng cũng đang phát triển các tính năng khám phá tốt hơn cho video trực tiếp, cùng một khu vực trên trang cá nhân để tổng hợp chuỗi Reels liên kết - tương tự tính năng danh sách phát của TikTok.

"Điều mà đội ngũ đang làm và chúng tôi háo hức chia sẻ là cố gắng để video ngắn và video dài có thể cộng sinh với nhau... Chúng tôi cam kết theo đuổi điều này về lâu dài" - ông Mosseri khẳng định.

Góc nhìn cho người dùng và nhà sáng tạo Việt Nam

Với cộng đồng sáng tạo nội dung tại Việt Nam, động thái này mở ra thêm một kênh tiềm năng để phân phối nội dung dài như video review, phóng sự, khóa học hay vlog chuyên sâu ngay trên nền tảng vốn quen thuộc với đông đảo người dùng. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là mô hình chia sẻ doanh thu - điều mà Meta chưa cam kết cụ thể. Nếu Instagram thực sự triển khai quảng cáo và chia tiền cho người sáng tạo tương tự YouTube, cuộc cạnh tranh giữa hai nền tảng sẽ trở nên đáng chú ý hơn bao giờ hết.