Kate Tolo — 'Bryan Johnson phiên bản nữ' — theo đuổi hành trình vì sức khỏe phụ nữ

Kate Tolo — được truyền thông biết đến với biệt danh "Bryan Johnson phiên bản nữ" — đang trở thành một trong những người phụ nữ được đo lường nhiều nhất hành tinh. Câu chuyện của cô không chỉ xoay quanh công nghệ theo dõi sức khỏe cá nhân, mà còn mở ra cuộc tranh luận về tương lai của y học cá nhân hóa và chẩn đoán bệnh phụ khoa.

Từ nỗi đau tuổi thiếu niên đến dự án triệu đô

Kate Tolo có kỳ kinh đầu tiên năm 13 tuổi — một trải nghiệm mà cô nhớ như in: nằm gục trên sàn, đau quặn thắt và đổ mồ hôi khắp người. Khi cô kể với bố lý do nghỉ học sớm, ông chỉ nói: "Chúng ta không nói về chuyện con gái đó" — rồi bỏ đi.

Ở tuổi đôi mươi, cơn đau dữ dội khi đi vệ sinh khiến cô phải nhập viện cấp cứu. Một bác sĩ nghi ngờ cô mắc lạc nội mạc tử cung (endometriosis) — căn bệnh mãn tính ước tính ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, theo WHO. Bác sĩ đề nghị phẫu thuật nội soi, nhưng cô từ chối.

Năm 2026, khi xây dựng dịch vụ chăm sóc sức khỏe cùng bạn trai, cô chia sẻ về căn bệnh này — và Bryan Johnson lập tức bị cuốn vào việc tìm cách chữa trị.

1.500 chỉ số sinh học và "vở ballet công nghệ" bốn giờ

Với 2,6 triệu USD tài trợ từ Immortals — công ty wellness do hai người đồng sáng lập — Tolo đang theo dõi hơn 1.500 chỉ số sinh học từ máu, nước tiểu và phân trong suốt chu kỳ kinh nguyệt.

Tờ Business Insider từng mô tả quy trình này là:

"một vở ballet công nghệ kéo dài bốn giờ được biên đạo kỳ công — gãi, ngửi, khạc, quét, giãn, nắm, rung, uốn, nhổ, chọc, kéo, tiểu và đại tiện."

Với một người vốn hướng nội và không ưa khuôn mẫu cứng nhắc, áp lực này là rất lớn. Tuần thứ hai của phác đồ, cô lên cơn hoảng loạn chỉ vì mất kết nối internet trong lúc đang thực hiện liệu pháp ánh sáng đỏ.

Mục tiêu: Chẩn đoán lạc nội mạc tử cung không xâm lấn

Trọng tâm nghiên cứu của Tolo là biến nước kinh nguyệt thành công cụ chẩn đoán. Trong nhiều tháng, cô thu kinh nguyệt vào cốc, chuyển sang ống đựng, lặp lại vài giờ một lần rồi gửi đi bằng thùng xốp đá đến phòng thí nghiệm.

"Nó giống như một cuộc chạy đua với thời gian để kịp đưa mẫu vào lab trước khi tế bào chết", cô nói.

Từ tế bào kinh nguyệt, nhóm nghiên cứu tạo organoid — "về cơ bản là tôi trong đĩa petri" — để thử nghiệm nhiều can thiệp khác nhau. Hai người tuyên bố đã chẩn đoán Tolo mắc lạc nội mạc tử cung trong 42 ngày bằng phương pháp không xâm lấn, dù cô chưa từng phẫu thuật hay được chẩn đoán chính thức.

Giới y khoa nói gì?

Không phải ai cũng tin tưởng cách tiếp cận này.

Kristin Riley, trưởng khoa phẫu thuật phụ khoa xâm lấn tối thiểu tại Penn State Health, cho biết lạc nội mạc tử cung vốn cực khó chẩn đoán — có thể mất từ 5 đến 10 năm. Tiêu chuẩn vàng hiện vẫn là phẫu thuật.

Tại Anh, xét nghiệm Endotest — được tiếp thị là xét nghiệm nước bọt chẩn đoán thương mại đầu tiên trên thế giới — đã được phê duyệt tạm thời. Dù vậy, Riley cho rằng nó khó được phê duyệt rộng rãi ở Mỹ trong thời gian tới.

Ilana Ressler, bác sĩ sản phụ khoa tại Illume Fertility (Connecticut), nhấn mạnh vấn đề cỡ mẫu:

"Trước khi một thứ gì đó được áp dụng rộng rãi vào thực hành, nó phải được chứng minh thật chắc chắn... Kết quả phải áp dụng được cho dân số nói chung, chứ không chỉ một người."

Thị trường chẩn đoán đang nóng lên

Bất chấp hoài nghi, lĩnh vực xét nghiệm chẩn đoán lạc nội mạc tử cung đang thu hút sự chú ý lớn. Báo cáo của GlobalData ước tính thị trường này sẽ đạt 2,5 tỷ USD vào năm 2034.

Immortals — công ty của Johnson và Tolo — đã bước đầu tham gia vào sản phẩm sức khỏe phụ nữ, gồm estradiol dạng bôi cho phụ nữ sau mãn kinh và kem tretinoin chống lão hóa.

Tolo thừa nhận còn quá sớm để khẳng định xét nghiệm máu kinh nguyệt có khả thi, và cần thêm 8 đến 12 tháng nghiên cứu. Nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn rõ ràng:

"Mục tiêu tối thượng của chúng tôi là công khai hóa càng nhiều càng tốt về sức khỏe phụ nữ, để thúc đẩy toàn ngành" phát triển các xét nghiệm không xâm lấn.

Những thí nghiệm gây tranh cãi

Bên cạnh thu mẫu kinh nguyệt, Tolo còn thực hiện nhiều thí nghiệm khác:

• Theo dõi "cương cứng ban đêm" bằng thiết bị nhỏ mà cô gọi là "băng vệ sinh công nghệ"
• Ngâm sauna với viên đo nhiệt độ, cố đẩy nhiệt độ cơ thể lên mức 39,1°C (102,4°F)
• Sau 25 phút trong sauna, cô buồn nôn và đau đầu, nhưng từ chối bước ra

"Tôi không thoát ra. Không có lựa chọn nào khác. Tôi không biết mình có còn lý trí hay không, có mất phương hướng không, có ngất đi không. Nhưng tôi không muốn lãng phí cơ hội làm điều gì đó thay cho một nửa dân số."

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Câu chuyện của Kate Tolo phản ánh hai xu hướng đáng chú ý:

Thứ nhất, y học cá nhân hóa (personalized medicine) và thiết bị đeo theo dõi sức khỏe đang bùng nổ. Tại Việt Nam, các thiết bị như smartwatch, vòng theo dõi giấc ngủ và ứng dụng sức khỏe đang ngày càng phổ biến — cho thấy người dùng Việt cũng đang quan tâm hơn đến việc định lượng cơ thể mình.

Thứ hai, sức khỏe phụ nữ — đặc biệt là các bệnh như lạc nội mạc tử cung — vẫn còn nhiều khoảng trống trong nghiên cứu và chẩn đoán. Ở Việt Nam, nhiều phụ nữ cũng phải chịu đựng cơn đau kinh nguyệt dữ dội mà không được chẩn đoán đúng, một phần do định kiến xã hội và thiếu phương pháp chẩn đoán không xâm lấn.

Dù hành trình của Tolo còn gây tranh cãi về tính khoa học và đạo đức truyền thông, nó ít nhất cũng đặt ra câu hỏi đáng suy ngẫm: liệu công nghệ có thể giúp phụ nữ hiểu rõ hơn về cơ thể mình mà không cần dao kéo?