Keybytes: Bàn phím mã nguồn mở với từng phím nam châm có thể tháo lắp như Lego

Thế giới có vô vàn bố cục bàn phím khác nhau, nhưng nếu bạn muốn một chiếc bàn phím được tùy biến đến từng phím một thì đã có một dự án mã nguồn mở mới sử dụng nam châm để gắn kết các mô-đun tháo lắp được với nhau.

Bàn phím mô-đun Keybytes với các phím rời gắn nam châm

Mỗi phím là một máy tính thu nhỏ

Keybytes là dự án mã nguồn mở cho phép bất kỳ người thợ đam mê nào tự lắp một chiếc bàn phím hoàn toàn mô-đun — và "hoàn toàn" ở đây đúng nghĩa đen.

• Mỗi phím chứa vi điều khiển RISC-V riêng.
• Bốn mặt của mỗi phím có chân pogo pin cung cấp nguồn điện và kết nối I2C giữa các mô-đun liền kề.
• Người dùng có thể sắp xếp lại vị trí các phím để tạo bố cục tùy thích.
• Thành phần bổ sung duy nhất cần thiết là mô-đun điều khiển, có nhiệm vụ phối hợp các phím riêng lẻ và xử lý giao tiếp với máy tính chủ.

Điều đáng chú ý là dù được cấu thành từ hai bảng mạch xếp chồng lên nhau, mô-đun điều khiển vẫn có cùng kích thước chân đế với các mô-đun phím đơn mà nó kết nối.

Toàn bộ thiết kế do Nathan Alspaugh, sinh viên năm nhất ngành kỹ thuật hàng không vũ trụ tại MIT, thực hiện. Alspaugh vốn luôn muốn tự thiết kế bàn phím riêng, và một sinh viên MIT thì đúng là người phù hợp để làm ra phiên bản phức tạp, "overengineered" nhất có thể.

"Tôi luôn muốn làm một chiếc bàn phím nhưng không muốn bị gò bó vào một thiết kế duy nhất, nên tôi muốn làm ra thứ có thể sắp xếp lại bất cứ lúc nào", Alspaugh chia sẻ trong bài ghi đầu tiên của nhật ký dự án, được anh duy trì từ tháng 3 năm nay. "Tôi tìm trên mạng mà không thấy ở đâu cả nên quyết định tự làm."

Hành trình 100 giờ và không ít thất bại

Tệp readme chính trên GitHub của dự án không quá chi tiết, chủ yếu mô tả những gì dự án bao gồm cho người muốn thử sức: bảng mạch in (PCB) tự thiết kế, switch Cherry MX, vỏ in 3D và rất nhiều linh kiện nhỏ cần hàn. Chính cuốn nhật ký của Alspaugh mới phơi bày toàn bộ khối lượng công việc đồ sộ mà anh đã bỏ ra.

Thiết kế một bàn phím mô-đun từng phím từ con số không không hề dễ, và nhật ký ghi lại nhiều trở ngại: nam châm không chịu đứng yên đúng vị trí, những thỏa hiệp trong thiết kế, và tất nhiên là vô số lỗi mạch — may mắn là anh phát hiện được ở giai đoạn thiết kế trước khi tốn tiền đặt linh kiện tùy chỉnh. Alspaugh cũng phải học cách dùng máy in 3D resin, cùng nhiều lần lặp thiết kế và chỉnh sửa thủ công để mọi thứ khớp vào nhau.

Alspaugh cho biết anh đã dành khoảng 100 giờ cho dự án tính đến thời điểm này. Và còn cả chuyện chi phí: những bảng mạch tùy chỉnh nhỏ xíu không hề rẻ.

Theo giỏ hàng đặt mạch trong nhật ký, mỗi bảng điều khiển phím Keybit chỉ tốn vài đô la, nhưng bảng điều khiển trung tâm Keyword có giá 30 USD một chiếc. Alspaugh chọn để nhà sản xuất lắp ráp hoàn chỉnh, và đây là phần chiếm nhiều chi phí nhất: lắp ráp Keybit tốn 69 USD, còn lắp ráp Keyword tốn 203 USD.

Anh ước tính một bàn phím cỡ đầy đủ sẽ có giá khoảng 900 USD, khá là khó tiếp cận với số đông.

"Nếu làm một chiếc đầy đủ, tôi sẽ mua riêng lẻ rồi tự hàn", anh ghi trong nhật ký.

Alspaugh cũng nói với The Register rằng không có lý do gì phải dừng ở kích thước bàn phím tiêu chuẩn — bất kỳ ai có đủ nguồn lực và mong muốn đều có thể lắp một "quái vật bàn phím" khổng lồ tùy thích. Về mặt lý thuyết, kích thước là không giới hạn.

Sẵn sàng cho cộng đồng, và cả thương mại hóa

Alspaugh khuyến khích những ai muốn tự làm cứ mạnh dạn thử, cho biết người có đủ linh kiện có thể hoàn thành trong vài ngày, chưa tính thời gian giao PCB. Tuy nhiên, có thể chờ đợi thêm.

"Tôi đang nghĩ đến việc bán chúng trong tương lai khi thiết kế được cải tiến và hoàn thiện", Alspaugh nói, thêm rằng anh muốn thay đổi nhiều thứ và nâng cấp phần cứng trước, đồng thời bổ sung một số tính năng mới. "Có lẽ tôi sẽ làm thêm nhiều loại phím, ví dụ phím tích hợp cảm biến vân tay."

Những nhà sáng tạo quan tâm có thể tìm thấy toàn bộ tệp cần thiết trên GitHub của dự án. Với cộng đồng yêu bàn phím cơ tại Việt Nam — nơi phong trào custom keyboard, group buy và tự lắp ráp đang ngày càng sôi động — một dự án mã nguồn mở như Keybytes hứa hẹn là nguồn cảm hứng đáng tham khảo, dù chi phí để nhân rộng vẫn là rào cản không nhỏ.