Khi drone giao hàng biến khu phố thành chiến trường... khoai tây

Một khu dân cư ở Texas bỗng chốc biến thành bãi thử nghiệm cho dịch vụ giao hàng bằng drone của Wing, khi những ông bố trong xóm phát hiện ra rằng họ có thể đặt hàng của Walmart gửi thẳng đến sân nhà hàng xóm.

Chuyện bắt đầu từ một tin nhắn trong nhóm chat, và kết thúc bằng một phi đội drone mang theo khoai tây bay khắp khu phố — một lát cắt thú vị về cách công nghệ giao hàng tự động đang len lỏi vào đời sống thường nhật.

Một chiếc drone ấn tượng về mặt kỹ thuật

Chiếc Wing Hummingbird 7000W-B nặng chưa đầy 7 kg, sở hữu tới 16 cánh quạt — bốn cánh cho di chuyển ngang và 12 cánh cho di chuyển dọc. Nó đạt tốc độ tối đa gần 100 km/h, có thể mang theo tối đa 1,2 kg hàng hóa và bán kính giao hàng khoảng 10 km.

Đáng chú ý hơn, thiết bị này đã được Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cấp phép bay ngoài tầm nhìn trực tiếp, mở đường cho việc giao hàng tự động quy mô lớn. Xét về mặt kỹ thuật, đây thực sự là một thành tựu ấn tượng.

Minh họa chiếc drone giao hàng của Wing

Cú sốc mang tên "giao hàng đến nhà người khác"

Câu chuyện bắt đầu vào một buổi sáng Chủ nhật, khi Will — một người hàng xóm — thêm tác giả và vài ông bố khác vào nhóm chat, hào hứng chia sẻ đoạn video một chiếc drone thả túi hàng xuống sân sau nhà mình. Anh vừa phát hiện ra rằng khu phố của họ đã nằm trong vùng giao hàng của Wing hợp tác với Walmart, cho phép các mặt hàng gia dụng được thả xuống bãi cỏ chỉ sau 25 phút.

Điều đầu tiên khiến tác giả tò mò là liệu có thể đặt giao hàng đến sân nhà người khác hay không. Câu trả lời hóa ra là: có.

Chỉ vài phút sau, Will nhắn: "Nathan, tôi vừa đặt cho anh một củ khoai tây để xem tôi có thể gửi cho người khác không. 8 phút nữa tới."

Rồi một người hàng xóm tên Rick nhảy vào: "Will, chỉ muốn cho anh biết là anh sẽ nhận được khoai tây trước đấy." Cả Will và Rick đều đã lục danh mục hơn 2.000 mặt hàng có thể giao và độc lập đi đến cùng một kết luận. Rick viết: "Hiện đang có một phi đội không kích khoai tây đang hướng về khu phố của chúng ta."

Một cảnh quay từ video drone thả hàng xuống sân

82 xu cho một củ khoai tây bay

Lúc 12 giờ 14 phút, một chiếc drone thả túi hàng xuống sân nhà tác giả, bên trong là một củ khoai tây và một chai nước. Ba phút sau, một chiếc khác hạ cánh xuống sân nhà Will với nội dung y hệt. Chai nước dường như được thêm vào như vật dằn cân bằng, vì mọi đơn hàng Wing mà tác giả đặt đều có kèm một chai.

Điều gây sốc nhất không phải là khả năng gửi hàng đến sân nhà người khác, mà là chi phí chỉ 82 xu cho mỗi đơn — trọn gói. Không phí giao hàng, không yêu cầu giá trị đơn tối thiểu, giá sản phẩm y hệt trong siêu thị, và Wing thậm chí không thu thuế bán hàng. Rõ ràng Wing đang lỗ nặng với mô hình này, giống như những khoản trợ giá dịch vụ mà các công ty công nghệ vẫn dùng để chiếm lòng người dùng.

Với mức giá đó, nếu bạn không dùng drone để gửi khoai tây cho hàng xóm thì đúng là "phí tiền". Buổi tối hôm đó, tác giả nhớ ra người bạn Bill của mình đang gặp chuyện không vui.

Anh gửi anh ấy một củ khoai tây.

Giữa tiện lợi và những lo ngại thực tế

Điều đáng chú ý là điều khoản dịch vụ của Wing ghi rõ: người dùng không được dùng dịch vụ để có hành vi trái pháp luật, hoặc gây quấy rối, phiền toái cho Wing, người dùng khác hay bất kỳ ai. Vậy điều gì ngăn cản một ai đó lợi dụng hệ thống để quấy rối người khác?

Một củ khoai tây được chế biến thành món ăn

Phát ngôn viên của Wing, Jessie Poole-Strang, cho biết công ty đã hoàn thành an toàn hơn 1 triệu lượt giao hàng bằng drone, trung bình hàng nghìn chuyến mỗi ngày. Khách hàng phải có mặt trực tiếp cho đơn hàng đầu tiên, mọi đơn đều cần tài khoản xác minh và xác nhận vùng giao hàng rõ ràng. Giống như gửi bưu phẩm thông thường, khách hàng có thể chọn gửi đơn đến địa chỉ của bạn bè hoặc người thân sống trong vùng dịch vụ.

Về mặt môi trường, nếu bạn chỉ mua một món nhẹ như thỏi khử mùi hay củ khoai tây, drone giao hàng có vẻ thân thiện hơn so với việc tự lái xe ra siêu thị. Nhưng khi đơn hàng vượt quá khoảng nửa ký, bài toán này lập tức đổ vỡ. Một lần, vợ tác giả đặt một hộp mochi kem và một hũ gelato — chúng được giao bằng hai chiếc drone riêng biệt cách nhau ba phút, mỗi chuyến đều kèm một chai nước.

Bài học từ những củ khoai tây

Câu chuyện này phơi bày cả tiềm năng lẫn mặt trái của giao hàng bằng drone. Một mặt, nó cho thấy sự tiện lợi đáng kinh ngạc khi hàng hóa có thể đến tay người dùng trong vài phút với chi phí gần như bằng không. Mặt khác, nó đặt ra câu hỏi về tính bền vững của mô hình trợ giá, áp lực lên lao động gig — vì bạn không phải trả tiền cho drone, cũng không cần tip — và những rủi ro khi bất kỳ ai cũng có thể gửi hàng đến sân nhà người khác.

"Tôi đã học được rằng giao hàng bằng drone hữu ích với tôi hơn hẳn mọi thứ mà AI dạng tác tử từng làm. Và nếu có cơ hội thả khoai tây trợ giá xuống nhà bạn bè, tôi sẽ làm ngay."

Ở Việt Nam, các dịch vụ giao hàng bằng drone vẫn còn ở giai đoạn thử nghiệm và chịu nhiều ràng buộc pháp lý về vùng bay. Nhưng câu chuyện ở Texas cho thấy một khi hạ tầng và quy định cho phép, giao hàng tự động có thể thay đổi thói quen tiêu dùng nhanh đến mức nào — theo cả những cách hữu ích lẫn những cách dở khóc dở cười.