Kỹ năng Excel của bạn tệ lắm: Những 'cao thủ' biến bảng tính thành môn thể thao giải trí

Đối với nhiều người, Microsoft Excel là công cụ nên tránh xa. Nhưng với một nhóm "cao thủ" bảng tính, đây lại là sân chơi đầy thử thách, nơi họ thi đấu tốc độ, vượt chướng ngại vật và xây dựng cộng đồng hàng trăm nghìn người theo dõi. Từ các cuộc thi vô địch thế giới đến những mẹo vặt thần tốc, họ đang biến một phần mềm văn phòng tưởng chừng khô khan thành môn thể thao trí tuệ đầy hấp dẫn.

Excel: Từ công cụ văn phòng đến đấu trường tốc độ

Hãy thành thật mà nói: nhiều người từng khai gian "thành thạo Excel" trong hồ sơ xin việc và sống trong nỗi sợ bị lật tẩy. Tuy nhiên, với cộng đồng sáng tạo nội dung đang phát triển mạnh, Excel không chỉ đơn thuần là công cụ thực dụng. Họ tìm thấy niềm vui từ việc điều khiển các ô tính với tốc độ "ninja" và chia sẻ kiến thức quý giá cho những ai dám khám phá.

Dan Kidney, 32 tuổi ở London, là một trong những nhân vật tiêu biểu. Ban đầu chỉ đăng video dạy các hàm Excel cơ bản cho người mới, anh bất ngờ viral khi đăng tải đoạn clip tự thiết kế vượt chướng ngại vật Excel. Chỉ trong vài ngày, video đã đạt 1 triệu lượt xem. Hiện tại, kênh "Functional Excel" của anh có tổng cộng 300.000 người theo dõi trên Instagram và TikTok. Đáng kinh ngạc hơn, một giáo viên ở vùng nông thôn Đức đã sử dụng các bài tập của anh làm bài kiểm tra cho học sinh.

Triết lý "bỏ chuột" và chiến thuật tốc độ

Jonathan Tristan, 29 tuổi, hay còn gọi là "Your Finance Brother", từng là nhân viên ngân hàng đầu tư tại Los Angeles. Anh đưa ra lời khuyên gây sốc: "Kỹ năng Excel của bạn tệ lắm. Hãy bỏ hoàn toàn việc dùng chuột và chỉ điều hướng bằng bàn phím." Thậm chí, anh còn đề nghị người xem tháo phím F1 khỏi bàn phím – vì phím này nằm giữa Esc và F2, dễ vô tình bấm trúng và mở menu trợ giúp, làm chậm thao tác.

Với khoảng 700.000 người theo dõi, Tristan chia sẻ rằng trong môi trường Wall Street áp lực cao, mỗi giây đều quý giá. Anh nói: "Nếu bạn dành 10 giờ mỗi ngày làm việc với Excel, tăng tốc 10% có nghĩa là ngủ đủ 6 tiếng thay vì 5 tiếng."

Excel trở thành esport: Giải vô địch thế giới

Không chỉ dừng lại ở việc học hỏi, cộng đồng người dùng Excel đang tạo ra một nền văn hóa thi đấu thực thụ. Drew Koontz, 29 tuổi, chuyên gia phân tích dữ liệu và quản trị trang web hướng dẫn Encyclopedia Excel, cho biết: "Các khóa học chướng ngại vật và cuộc đua tốc độ cho phép so sánh thời gian trực tiếp, tìm ra phương pháp tốt hơn và cạnh tranh với nhau."

Điển hình là Giải vô địch Excel thế giới Microsoft 2025 diễn ra tại Las Vegas vào tháng 12 vừa qua. Nhà vô địch Diarmuid Early đến từ Ireland – được ví là "LeBron James của bảng tính" – đã đánh bại đối thủ nặng ký Andrew Ngai đến từ Úc, người từng vô địch ba năm liên tiếp từ 2021 đến 2023.

Nghệ thuật từ bảng tính: Mô phỏng và trò chơi

Tốc độ không phải là cách duy nhất để khẳng định bản thân trong cộng đồng Excel. Koontz dành lời khen ngợi cho kỹ sư George Lungu, quản trị trang web Excel Unusual. "Ông ấy đã xây dựng các trình mô phỏng chuyến bay hoàn chỉnh, công cụ vật lý, tàu lượn siêu tốc, mô phỏng hành tinh – thật điên rồ. Đây có lẽ là bộ sưu tập tác phẩm Excel ấn tượng nhất trên Internet."

Ryan Park: Người "game hóa" việc học Excel

Nếu hỏi bất kỳ influencer Excel nào về người có công mở rộng sân chơi này, câu trả lời gần như chắc chắn là Ryan Park. Nhà khoa học dữ liệu 49 tuổi, sống tại Cincinnati, đã giúp "hàng chục nghìn người" cải thiện năng suất thông qua việc thiết kế các chướng ngại vật và biến việc học thành trò chơi.

Kinh nghiệm của Park đến từ việc xử lý dữ liệu 401(k) cho các công ty khách hàng với định dạng trình bày khác nhau. Anh ví von: "Hồi trẻ tôi thích chơi Street Fighter II vì học các 'chiêu đặc biệt' rất thỏa mãn. Tôi xem các phím tắt Excel cũng như những 'chiêu đặc biệt' vậy."

Park hiện có khoảng 300.000 người theo dõi và thấy thú vị khi khán giả của mình là sự kết hợp giữa "học viên" và "fan cuồng". Anh chia sẻ: "Có người comment rằng xem tôi dùng Excel nhẹ nhàng và tạo cảm giác 'rùng mình' thích thú."

Tương lai của Excel trong thời đại AI

Trong khi nhiều tác vụ tốn thời gian đang được giao cho trí tuệ nhân tạo, việc chứng kiến một con người thực hiện chính xác và nhanh như máy tạo nên sức hút khó cưỡng. Đối với những người cho rằng Excel đã lỗi thời hoặc AI có thể làm mọi thứ trong vài giây, Park bác bỏ: "Tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ trước khi họ kịp mô tả yêu cầu cho AI."

Park tin rằng Excel sẽ không bao giờ biến mất: "Điều đó cũng giống như nói giấy bút sẽ lỗi thời. Không đời nào."