Microsoft phá vỡ quy tắc 40 năm: Ô Excel giờ chứa được nhiều giá trị

Microsoft vừa chính thức chấm dứt quy tắc "một ô, một giá trị" tồn tại suốt bốn thập kỷ trong Excel. Tính năng mới cho phép nhiều giá trị cùng tồn tại trong một ô, mở ra khả năng biểu diễn dữ liệu phong phú hơn nhưng cũng kéo theo không ít lo ngại về tính tương thích và khả năng kiểm toán.

Jake Armstrong, quản lý sản phẩm cấp cao của Excel, đã công bố thay đổi này trên LinkedIn với sự hào hứng rõ rệt.

"Một trong những quy tắc lâu đời nhất của bảng tính: một ô, một giá trị. Không còn nữa!"

Ông giới thiệu ba tính năng mới gồm Lists (danh sách), Arrays in Cells (mảng trong ô) và Nested Arrays (mảng lồng nhau). Hiện tại, các tính năng này chỉ khả dụng trên Excel cho Windows và Mac ở kênh Beta, và người dùng phải tự bật (opt-in).

Bài toán thực tế đằng sau thay đổi

Armstrong lấy ví dụ về một dự án có nhiều người phụ trách để minh họa lợi ích của tính năng mới.

"Theo cách truyền thống, bạn sẽ cần các cột riêng biệt, bảng phụ trợ, hoặc gói gọn văn bản kiểu 'Carlos, Henrietta, Jacob' vào một ô duy nhất."

Với Lists, người dùng có thể giữ các giá trị đó trong cùng một ô nhưng vẫn thao tác được với từng phần tử riêng lẻ. Người phụ trách dự án vẫn gắn liền với dự án của họ, đồng thời vẫn sẵn sàng cho việc lọc, tính toán và phân tích.

Ông cũng nhấn mạnh tiềm năng của Arrays in Cells và Nested Arrays trong việc mở rộng các loại thông tin mà bảng tính Excel có thể biểu diễn.

Cảnh báo từ chính tác giả

Dù hào hứng, Armstrong vẫn đưa ra lưu ý quan trọng: đây là tính năng xem trước (preview), không nên dùng cho các workbook quan trọng cho đến khi có bản phát hành chính thức (general availability).

Những lo ngại về tương thích và kiểm toán

Trong phần bình luận trên LinkedIn, nhiều người dùng bày tỏ lo ngại rằng thay đổi này có thể gây lỗi và cản trở khả năng kiểm toán do logic nghiệp vụ trở nên khó nhìn thấy hơn.

Các thư viện phần mềm bên ngoài vốn kỳ vọng cell.value chỉ trả về chuỗi, số, boolean hoặc ngày tháng sẽ cần cập nhật để xử lý kiểu dữ liệu mới. Điều này ảnh hưởng đến các thư viện phổ biến như openpyxl, pandas và calamine.

Vấn đề tương tự cũng xảy ra với các ứng dụng nhập dữ liệu Excel mà chưa có khái niệm về ô đa giá trị, bao gồm:

• Xuất CSV
• Google Sheets
• LibreOffice
• Các phiên bản Excel cũ hơn

Microsoft vẫn chưa công bố cách Lists, Arrays in Cells và Nested Arrays sẽ được biểu diễn trong định dạng XML của file .xlsx.

Người dùng có thể cần điều chỉnh

Người dùng Excel có thể phải làm phẳng (flatten) danh sách và mảng để các ô đa giá trị hoạt động với những tính năng hiện có như PivotTable, ít nhất là cho đến khi các tính năng đó được điều chỉnh để tương thích với cấu trúc ô mới.

Thay đổi này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử phát triển của Excel, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về việc liệu hệ sinh thái xung quanh bảng tính phổ biến nhất thế giới có theo kịp hay không.