L123: Trải nghiệm bảng tính cổ điển Lotus 1-2-3 trên terminal với khả năng tương thích Excel hiện đại

L123 là một bảng tính chạy trên terminal (command line) được thiết kế để tái tạo trải nghiệm kinh điển của Lotus 1-2-3 Release 3.4a dành cho DOS (ra mắt năm 1993).

Giao diện L123 trên terminal

Dự án này không chỉ là một bản sao hoài cổ mà còn là một công cụ mạnh mẽ hiện đại. Nó kết hợp giao diện điều khiển 3 dòng, menu dạng slash (/), và quy trình làm việc ưu tiên bàn phím (keyboard-first) với một engine tính toán hiện đại hỗ trợ đọc/ghi file .xlsx của Excel.

Tính năng và Kiến trúc

Được viết hoàn toàn bằng ngôn ngữ lập trình Rust, L123 sử dụng thư viện IronCalc để xử lý tính toán và nhập xuất dữ liệu. Điều này đảm bảo hiệu suất cao, an toàn bộ nhớ và khả năng tương thích với các tệp bảng tính phổ biến ngày nay.

Các tính năng nổi bật của L123 bao gồm:

• Giao diện cổ điển: Ba dòng điều khiển, menu hệ thống dạng slash, và hỗ trợ chuột cho bảng icon WYSIWYG.
• Tương thích Excel: Hỗ trợ round-trip đầy đủ với định dạng .xlsx và CSV, cho phép mở và lưu file từ Excel hiện đại.
• Công thức: Sử dụng cú pháp Lotus 1-2-3 như @SUM(A1..A5) thay vì cú pháp Excel =SUM(A1:A5).
• Đa dạng tính năng: Hỗ trợ 3D sheets, các biểu đồ (Line, Bar, Pie, v.v.), chế độ in (PDF, ASCII), và khả năng hoàn tác (Undo).

Cách sử dụng

L123 hướng đến người dùng ưa thích thao tác nhanh bằng bàn phím. Các phím tắt chính bao gồm:

• /: Mở menu hệ thống.
• Các phím mũi tên / Tab: Di chuyển con trỏ hoặc di chuyển và xác nhận nhập liệu.
• Esc: Quay lại một bước (thoát menu, hủy thao tác).
• F10: Xem biểu đồ toàn màn hình.
• F9: Tính toán lại công thức.

Dự án hiện đang trong giai đoạn phát triển tích cực, hoàn thiện các tính năng cuối cùng như trợ lý ngữ cảnh (context help) và các chủ đề giao diện (themes) trước khi ra mắt phiên bản v1.0.

Triết lý phát triển

Theo tác giả dự án, "Bảng tính không trở nên tệ hơn, chúng chỉ trở nên nặng nề hơn". L123 ra đời với mục đích mang lại tốc độ, sự rõ ràng và độ chính xác của phần mềm đầu thập niên 90 mà không đánh mất khả năng làm việc với dữ liệu hiện đại.

Đây là một lựa chọn thú vị cho các lập trình viên hoặc những người làm việc trên terminal muốn một công cụ tính toán nhẹ nhàng nhưng đầy đủ tính năng mà không cần khởi động các ứng dụng đồ họa nặng nề.