Lyft chi 272,5 triệu USD để dàn xếp vụ kiện phân loại tài xế sai quy định

Văn phòng Tổng chưởng lý bang California cùng ba luật sư thành phố vừa công bố thỏa thuận dàn xếp trị giá 272,5 triệu USD với Lyft, sau cáo buộc công ty này "trốn thuế tiền lương khi phân loại tài xế là nhà thầu độc lập thay vì nhân viên" trong giai đoạn 2016-2020.

Thỏa thuận mang tính bước ngoặt này chỉ liên quan đến Lyft, trong khi vụ kiện tương tự nhắm vào Uber vẫn đang tiếp tục. Đây được xem là một trong những vụ dàn xếp lớn nhất liên quan đến mô hình kinh tế chia sẻ tại Mỹ.

Nguồn gốc vụ kiện từ năm 2020

Vụ việc bắt đầu từ tháng 5/2020, khi Tổng chưởng lý bang California lúc đó là Xavier Becerra — hiện là ứng viên đảng Dân chủ cho chức thống đốc — đệ đơn kiện cả Uber và Lyft. Đơn kiện cáo buộc hai hãng gọi xe này đã lách luật bang khi tuyên bố tài xế của họ không phải là nhân viên.

Đơn kiện cho rằng các công ty gọi xe đã vi phạm luật lao động của bang khi phân loại sai tư cách pháp lý của hàng trăm nghìn tài xế.

Theo luật lao động California, các tài xế đáng lẽ phải được hưởng đầy đủ quyền lợi của người lao động như bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, lương tối thiểu và tiền làm thêm giờ.

Lyft dàn xếp, Uber vẫn đối mặt

Thỏa thuận công bố hôm thứ Năm chỉ giải quyết phần trách nhiệm của Lyft. Vụ kiện với Uber vẫn tiếp tục diễn ra, đồng nghĩa với việc hãng này có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt lớn hơn nhiều.

Giới phê bình cho rằng số tiền 272,5 triệu USD vẫn còn quá thấp so với những gì người lao động thực sự bị thiệt hại. Họ lập luận rằng các tài xế bị mất thu nhập, phúc lợi và quyền lợi trong suốt nhiều năm, nên con số bồi thường cần phải cao hơn đáng kể.

Ý nghĩa với thị trường gọi xe

Vụ dàn xếp phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với mô hình kinh doanh của các nền tảng gọi xe, vốn dựa vào việc coi tài xế là đối tác độc lập để tiết giảm chi phí.

Một số điểm đáng chú ý:

• Mô hình gig economy bị thách thức tại các bang có luật lao động nghiêm ngặt như California
• Chi phí vận hành có thể tăng nếu tài xế buộc phải được phân loại là nhân viên chính thức
• Tiền lệ pháp lý có thể ảnh hưởng đến nhiều nền tảng khác như DoorDash, Instacart hay Amazon Flex

Đối với độc giả Việt Nam, câu chuyện này cũng đáng lưu tâm khi các nền tảng gọi xe và giao hàng trong nước như Grab, Be, Gojek cũng đang vận hành theo mô hình đối tác tài xế. Việc cân bằng giữa tính linh hoạt của mô hình công nghệ và quyền lợi của người lao động là bài toán mà nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, vẫn đang tìm lời giải.