Uber thoát án 340 triệu bảng sau khi tài xế taxi London trễ hạn kiện

Uber vừa thoát khỏi một vụ kiện trị giá 340 triệu bảng Anh sau khi thẩm phán Tòa án Tối cao London kết luận rằng hàng nghìn tài xế taxi đen đã nộp đơn quá muộn. Phán quyết đưa ra hôm thứ Hai đã chấm dứt hai vụ kiện liên quan đến khoảng 13.000 tài xế taxi, cùng hai công ty dịch vụ xe riêng cũ là Kabbee và Iride.

Cáo buộc gian lận nhắm vào giấy phép hoạt động

Các nguyên đơn cho rằng Uber đã cố ý cung cấp thông tin sai lệch cho cơ quan quản lý giao thông London (TfL) để có được giấy phép hoạt động. Theo họ, cách thức hệ thống đặt xe của Uber vận hành đã bị mô tả không đúng, giúp hãng được phép kinh doanh trong những điều kiện đáng lẽ không được phép.

Nhóm tài xế taxi đòi gần 200 triệu bảng tiền bồi thường thu nhập bị mất, trong khi Kabbee và Iride yêu cầu thêm 140 triệu bảng. Tuy nhiên, tòa án chưa từng đi đến bước xét xem liệu Uber có thực sự làm sai hay không.

Lý do vụ kiện bị bác bỏ

Hai vụ kiện được nộp vào tháng 5 và tháng 6 năm 2024, nhưng Thẩm phán Simon Birt phán quyết rằng chúng đã vượt quá thời hiệu sáu năm. Phía tài xế lập luận rằng mãi đến tháng 6 năm 2018 họ mới có đủ bằng chứng để cáo buộc gian lận, song thẩm phán không chấp nhận lập luận này.

Theo bản án, ngay từ tháng 9 năm 2017, ba tài xế đã tự nộp đơn kiện Uber. Đến tháng 12 cùng năm, quỹ tài trợ kiện tụng Harbour đã liên hệ với hãng luật Mishcon de Reya về khả năng mở một vụ kiện quy mô lớn hơn. Đến tháng 2 năm 2018, Hiệp hội Tài xế Taxi được cấp phép đã thông báo cho các hội viên về kế hoạch khởi kiện.

Thẩm phán Birt kết luận rằng đã có đủ thông tin từ sớm để các nguyên đơn có thể khởi kiện, và việc họ chờ đợi thêm nhiều năm đã khiến thời hạn pháp lý trôi qua.

Sau khi Mishcon gửi thư cảnh báo khởi kiện tới Uber vào tháng 7 năm 2019, Harbour rút lại nguồn tài trợ vào tháng 11 cùng năm. Theo bản án, phía nguyên đơn không liên hệ lại với Uber về vụ kiện tiềm năng trong suốt bốn năm rưỡi tiếp theo, và khi thủ tục tố tụng chính thức bắt đầu vào năm 2024 thì đã quá hạn.

Quá khứ phức tạp của Uber tại London

Tranh chấp này bắt nguồn từ năm 2012, khi Uber lần đầu tiên xuất hiện tại London. Trong một phiên kháng nghị giấy phép riêng vào năm 2018, chính Uber đã thừa nhận đã cung cấp thông tin sai cho TfL và Tòa án Tối cao về cách ứng dụng chấp nhận đặt xe. Tuy nhiên, thẩm phán khi đó chưa kết luận về hành vi gian dối và vẫn cấp cho Uber giấy phép mới có thời hạn 15 tháng.

Bản án mới cũng nhắc lại Greyball, phần mềm Uber từng dùng để nhận diện các cơ quan quản lý, và Ripley, công cụ dùng để khóa máy tính từ xa trong các cuộc thanh tra. Uber khẳng định Ripley chưa từng được sử dụng theo cách đó tại Anh.

Chưa phải dấu chấm hết cho cuộc chiến taxi tại London

Phán quyết là một thắng lợi cho Uber, nhưng không xóa bỏ hoàn toàn các cáo buộc gian lận mà hãng phủ nhận. Tòa án bác đơn chỉ vì lý do thời hiệu, chứ không xét đến tính đúng sai của các cáo buộc.

Cuộc chiến giữa các hãng gọi xe và giới taxi tại London vẫn chưa có hồi kết. Hiện các tài xế xe riêng đang phản đối kế hoạch đưa robotaxi (taxi tự lái) vào thủ đô, cảnh báo rằng xe không người lái có thể đe dọa hàng nghìn việc làm. Uber đang hợp tác với startup xe tự hành người Anh Wayve để phát triển công nghệ này — sau nhiều năm tranh giành hành khách với giới taxi, nay hãng lại đang góp phần tạo ra những chiếc xe không cần tài xế.