Mamdani cảnh báo chi phí trung tâm dữ liệu và rủi ro của trí tuệ nhân tạo

Thị trưởng New York Zohran Mamdani cảnh báo việc mở rộng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo có thể đẩy chi phí điện và tác động môi trường sang người dân, trong khi lợi ích chủ yếu thuộc về các công ty công nghệ. Ông cũng ủng hộ tạm dừng một năm việc xây dựng trung tâm dữ liệu tại bang New York và thúc đẩy các biện pháp quản lý trí tuệ nhân tạo trong trường học, thị trường nhà ở và dịch vụ trò chuyện tự động.

Trong cuộc phỏng vấn với WIRED tại Tòa thị chính New York, Mamdani nói các quyết định về công nghệ cần dựa trên thông tin minh bạch hơn, thay vì yêu cầu công chúng tin tưởng vào những doanh nghiệp phát triển công nghệ đó.

Trung tâm dữ liệu và gánh nặng năng lượng

Mamdani cho biết phong trào phản đối trung tâm dữ liệu đang vượt qua ranh giới đảng phái. Theo ông, sự phản đối xuất phát một phần từ lo ngại về lượng điện mà các cơ sở này tiêu thụ, ảnh hưởng đến hóa đơn điện và môi trường sống.

Ông viện dẫn việc huấn luyện một mô hình ChatGPT tiêu tốn lượng năng lượng tương đương nhu cầu điện của toàn thành phố San Francisco trong ba ngày. Mamdani cho rằng công chúng hiện vẫn thiếu thông tin để đánh giá đầy đủ chi phí xã hội của mỗi lần sử dụng trí tuệ nhân tạo cũng như tác động của các trung tâm dữ liệu.

“Rủi ro của chúng ta, lợi ích của họ” — Mamdani mô tả cách ông nhìn nhận sự phân bổ lợi ích và hệ quả của làn sóng trí tuệ nhân tạo.

Thị trưởng ủng hộ bang New York tạm dừng một năm việc xây dựng trung tâm dữ liệu. Ông cũng cảnh báo những điểm tương đồng giữa tình hình kinh tế quanh trí tuệ nhân tạo hiện nay với bong bóng nhà ở, đồng thời bày tỏ lo ngại về mức độ sinh lời thực tế của các công ty và những định giá mà ông cho là thiếu cơ sở.

Mamdani cho rằng việc mô tả trí tuệ nhân tạo như một công nghệ quá phức tạp để công chúng hiểu có thể khiến xã hội chỉ còn cách tin vào những người tạo ra nó. Theo ông, chính quyền cần đánh giá cả quy mô ứng dụng lẫn động lực kinh doanh đứng sau công nghệ.

Đề xuất giới hạn trí tuệ nhân tạo trong trường học

Ở cấp thành phố, Mamdani cho biết chính quyền đề xuất một trong những lệnh tạm ngưng sử dụng trí tuệ nhân tạo toàn diện nhất trong hệ thống trường học Mỹ: cấm học sinh từ lớp 2-K đến hết lớp 8 sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Ông nói mục tiêu là để học sinh có không gian thử nghiệm, mắc lỗi và học hỏi, thay vì trở thành đối tượng thử nghiệm phục vụ lợi nhuận của các công ty công nghệ. Mamdani cũng đặt câu hỏi về vai trò ngày càng lớn của doanh nghiệp công nghệ trong việc định hình sản phẩm được dùng và cách chúng được giảng dạy trong lớp học.

Theo thị trưởng, tác động của trí tuệ nhân tạo không chỉ nằm ở việc làm hay môi trường mà còn ảnh hưởng đến cảm nhận về ý nghĩa công việc. Ông nhắc đến một giáo sư toán học đã bật khóc khi nói về khả năng mới của trí tuệ nhân tạo trong việc giải một bài toán lâu đời, đồng thời đặt câu hỏi về mục đích công việc của mình và những nhà toán học khác.

Quy định về hình ảnh và dịch vụ trò chuyện tự động

Mamdani cho biết thành phố đang sử dụng các công cụ quản lý hiện có để ứng phó với những rủi ro trước mắt. Một quy định mới của Sở Bảo vệ Người tiêu dùng và Người lao động cấm nhân viên môi giới bất động sản sử dụng hình ảnh căn hộ do trí tuệ nhân tạo tạo ra.

Ông cho rằng người tìm nhà cần biết căn hộ được quảng cáo có thật hay không, thay vì bị thu hút bởi hình ảnh đẹp nhưng không phản ánh căn hộ tồn tại ngoài đời. Thành phố cũng đã đưa ra một quy định khác nhằm giới hạn những vòng lặp tiêu cực mà người dùng có thể mắc phải khi tương tác với dịch vụ trò chuyện tự động.

Mamdani đồng thời cảnh báo thông tin sai lệch do trí tuệ nhân tạo tạo ra không chỉ là vấn đề lý thuyết. Ông nêu các trường hợp thông tin sai hoặc lỗi thời có thể gây hậu quả nghiêm trọng, trong đó có việc chính quyền Mỹ ném bom một trường học dành cho trẻ em ở Iran. Ông cũng nói một sự cố liên quan đến thông tin do trí tuệ nhân tạo tạo ra từng suýt đẩy Mỹ vào chiến tranh với Trung Quốc.

Lo ngại về giám sát và niềm tin vào thông tin

Về công nghệ giám sát tại Madison Square Garden, Mamdani phản đối việc một cá nhân tư nhân có thể nắm quyền giám sát người dân theo cách như vậy. Ông cho biết thành viên Hội đồng Thành phố Shahana Hanif đã đề xuất một dự luật nhằm xử lý vấn đề.

Thị trưởng nói thêm rằng tình trạng tương tự từng được đưa tin tại Radio City Music Hall: một luật sư đưa con đi xem chương trình bị cấm vào cửa vì công việc chuyên môn của mình.

Mamdani nhận định công nghệ đang làm suy yếu nền dân chủ, một quan điểm ông từng nêu trong cuộc phỏng vấn trước đó. Ông kể người thân từng gửi cho mình những đoạn phim do trí tuệ nhân tạo tạo ra và tưởng là thật, trong đó có một video giả về cuộc tranh luận kéo dài 45 phút với một nghị sĩ châu Âu. Theo ông, những nội dung như vậy làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng niềm tin về điều gì là thật.

Góc nhìn

Với các nhà phát triển và doanh nghiệp, những đề xuất của Mamdani cho thấy câu hỏi về trí tuệ nhân tạo đang mở rộng từ năng lực sản phẩm sang chi phí hạ tầng, tính minh bạch và trách nhiệm khi triển khai. Việc thiếu thông tin về năng lượng và tác động xã hội có thể khiến cộng đồng khó đánh giá lợi ích thực tế của công nghệ.

Các quy định được nêu cũng nhấn mạnh rằng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, bất động sản và dịch vụ trò chuyện cần được xem xét theo từng bối cảnh. Khi nội dung tạo sinh có thể bị nhầm là thật, minh bạch về nguồn gốc và giới hạn sử dụng sẽ là những yếu tố quan trọng để duy trì niềm tin của người dùng.