Meta có thể vẫn thu thập dữ liệu báo chí để huấn luyện AI bất chấp điều khoản mới, chuyên gia pháp lý cảnh báo

Meta đã điều chỉnh các điều khoản kinh doanh nhằm xóa bỏ những ngôn từ ám chỉ rằng hãng có thể tự do huấn luyện các mô hình AI trên nội dung của các trang báo lớn như The Verge. Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý khẳng định những thay đổi này vẫn chưa đủ để xoa dịu lo ngại của ngành xuất bản.

Theo Nieman Lab, các điều khoản mới dành cho tài khoản doanh nghiệp của Meta ban đầu dường như trao cho công ty quyền huấn luyện AI trên các trang báo. Văn bản có hiệu lực từ ngày 30/10 nêu rằng Meta "có thể sử dụng bất kỳ nội dung nào" từ các trang web gắn với tài khoản doanh nghiệp để "phát triển, nghiên cứu" và "huấn luyện" các sản phẩm của mình.

Minh họa về Meta và AI

Thay đổi chưa đủ để xóa bỏ lo ngại

Khi đó, các chuyên gia pháp lý nói với Nieman Lab rằng điều khoản này có thể cho phép Meta "lập luận rằng các điều khoản thương mại của họ có hiệu lực cao hơn những chỉ dẫn chặn khác", chẳng hạn tệp robots.txt – vốn từ lâu được dùng để báo cho các trình thu thập dữ liệu (bao gồm cả công cụ tìm kiếm như Google) biết chúng được phép thu thập gì.

Sau làn sóng phản đối dữ dội từ ngành xuất bản, Meta đã gỡ bỏ đoạn ngôn từ nói rằng họ sẽ "huấn luyện" sản phẩm bằng nội dung thu thập được. Nhưng theo các chuyên gia, bản chỉnh sửa này chưa chắc đã loại trừ hoàn toàn khả năng đó.

"Bản điều khoản mới vẫn cho phép Meta sử dụng nội dung thu thập được để phát triển bất kỳ 'sản phẩm kinh doanh' nào. Đây dường như không phải là một thuật ngữ được định nghĩa rõ ràng, và có thể suy đoán rằng Meta đang phát triển các sản phẩm AI dành cho doanh nghiệp. Tôi cho rằng từ 'phát triển' đủ rộng để bao hàm cả 'huấn luyện'", Matt Topic, luật sư về truyền thông và sở hữu trí tuệ tại hãng Loevy & Loevy, nhận định.

James Grimmelmann, giáo sư luật kỹ thuật số và thông tin tại Đại học Luật Cornell, cũng bày tỏ quan ngại tương tự:

"Động thái này không hề hạn chế cụm từ 'liên quan đến sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn' – thứ có thể cho phép Meta thu thập dữ liệu từ toàn bộ trang web."

Meta khẳng định không nhằm thu thập báo chí miễn phí

Meta vẫn giữ quan điểm rằng các điều khoản mới không được thiết kế để thu thập nội dung tin tức miễn phí. Trong một tuyên bố gửi The Verge, người phát ngôn của công ty, Daniel Roberts, nhắc lại rằng "các chủ sở hữu nội dung có thể dùng robots.txt để thể hiện mong muốn của mình", đồng thời khẳng định bản cập nhật "không liên quan đến việc thu thập dữ liệu từ các trang báo, và những thay đổi này không trao cho chúng tôi quyền mới nào vượt trên những mong muốn đó".

Dù vậy, câu chuyện này phản ánh một căng thẳng ngày càng gay gắt giữa các nền tảng công nghệ lớn và giới truyền thông về việc ai được phép sử dụng nội dung báo chí để huấn luyện AI. Tại Việt Nam, các cơ quan báo chí cũng đang trong quá trình xây dựng quy định về bản quyền nội dung số và việc sử dụng dữ liệu cho AI, khiến các tranh chấp tương tự nhiều khả năng sẽ sớm xuất hiện trong nước.

Việc Meta liên tục điều chỉnh ngôn từ nhưng vẫn giữ lại những khe hở pháp lý cho thấy các nhà xuất bản sẽ còn phải theo dõi sát sao cách các hãng công nghệ diễn giải điều khoản của chính mình trong thực tế.