Meta rút lại điều khoản gây lo ngại về thu thập dữ liệu và huấn luyện AI

Meta vừa rút lại một điều khoản trong hợp đồng sử dụng thương mại sau khi điều khoản này làm dấy lên lo ngại rằng công ty có thể thu thập nội dung từ website của các nhà xuất bản để huấn luyện các mô hình AI.

Điều khoản gây tranh cãi

Trước đó, Meta cập nhật điều khoản sử dụng thương mại và tuyên bố rằng công ty có thể “sử dụng mọi nội dung từ các tên miền, trang web hoặc URL của tài khoản doanh nghiệp để cung cấp, phát triển, cải thiện, nghiên cứu, huấn luyện và duy trì tính toàn vẹn” của các sản phẩm, dịch vụ thuộc Meta.

Theo các chuyên gia pháp lý mà Nieman Lab phỏng vấn, đây là một điều khoản “đáng chú ý”, có thể trao cho Meta quyền thu thập dữ liệu từ website của bất kỳ nhà xuất bản nào có tài khoản doanh nghiệp trên nền tảng này, rồi dùng nội dung đó để huấn luyện các mô hình AI của họ.

Bối cảnh câu chuyện càng đáng lưu tâm khi Meta từng thắng một vụ kiện vi phạm bản quyền nổi tiếng vào năm ngoái, nhưng nhiều vụ kiện khác nhắm vào các công ty AI — trong đó có Meta — vẫn đang tiếp diễn.

Meta phủ nhận thay đổi cách thu thập dữ liệu

Một phát ngôn viên của Meta khẳng định điều khoản cập nhật không phản ánh sự thay đổi trong cách công ty thu thập dữ liệu trên web. Đến nay, The Verge đưa tin điều khoản gây tranh cãi đã bị xóa bỏ.

“Chúng tôi đã lắng nghe các bạn và muốn làm rõ: các điều khoản thu thập dữ liệu mà chúng tôi hợp nhất chỉ áp dụng cho các sản phẩm quảng cáo và kinh doanh của chúng tôi, và chúng tôi đã làm rõ điều đó ngay trong chính các điều khoản. Việc này không làm thay đổi cách Meta sử dụng trình thu thập dữ liệu web.”

Vì sao câu chuyện này quan trọng với người dùng Việt Nam?

Tranh chấp xung quanh dữ liệu huấn luyện AI không còn là chuyện riêng của các ông lớn công nghệ. Với các doanh nghiệp, cơ quan truyền thông và cả những người sáng tạo nội dung tại Việt Nam đang dùng Facebook, Instagram hay các công cụ quảng cáo của Meta, điều khoản kiểu này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền kiểm soát nội dung của họ.

• Quyền sở hữu nội dung: Doanh nghiệp cần theo dõi sát các điều khoản dịch vụ khi dùng nền tảng nước ngoài, đặc biệt những điều khoản liên quan đến dữ liệu và huấn luyện AI.
• Xu hướng pháp lý: Việc Meta phải chỉnh sửa điều khoản cho thấy áp lực từ dư luận và các vụ kiện có thể buộc các công ty công nghệ minh bạch hơn.
• Bài học cho nhà xuất bản: Việc nắm rõ cách dữ liệu được thu thập, dù qua công cụ tìm kiếm hay bot của nền tảng mạng xã hội, là bước cần thiết để bảo vệ tài sản nội dung.

Câu chuyện cũng cho thấy ranh giới giữa “điều khoản kinh doanh” và “thu thập dữ liệu để huấn luyện AI” đang ngày càng mong manh — và người dùng cần đọc kỹ những thay đổi tưởng chừng nhỏ trong hợp đồng dịch vụ.