Meta và giấc mơ "Muse của tôi gọi Muse của bạn": Tầm nhìn táo bạo nhưng đầy tranh cãi

Meta đang vẽ ra một viễn cảnh mà ở đó mỗi người dùng sở hữu một tác nhân AI cá nhân có thể mua sắm, làm việc và giao tiếp thay mình. Nhưng liệu người dùng - và cả chính Meta - đã sẵn sàng cho viễn cảnh đó?

Muse - trợ lý AI cá nhân của Meta

Muse là gì và Zuckerberg kỳ vọng điều gì?

Muse là trợ lý AI cá nhân mà Meta ra mắt công chúng vào tháng 9 vừa qua. Trong buổi công bố kết quả kinh doanh quý III, CEO Mark Zuckerberg nói với các nhà đầu tư rằng ông hình dung một tương lai với "hàng tỷ" người dùng Muse, và các Muse của họ sẽ trò chuyện, giao dịch với Muse của người khác trong một "mạng lưới Muse quy mô lớn".

Theo Zuckerberg, đây sẽ là những trợ lý "cực kỳ mạnh mẽ", giúp người dùng đạt mục tiêu và cải thiện cuộc sống "theo bất kỳ cách nào bạn muốn" - từ cải thiện các mối quan hệ, tiết kiệm thời gian và tiền bạc, đến xây dựng doanh nghiệp hay sáng tạo những thứ mới.

Ông cũng cho rằng hệ sinh thái tác nhân AI này sẽ tạo ra doanh thu trên mỗi người dùng cao hơn cả Instagram và Facebook - hai nền tảng hiện đóng góp gần như toàn bộ thu nhập của Meta.

"Nếu bạn muốn mua thứ gì đó, không chỉ là truy cập vào website của doanh nghiệp đó nữa, mà là trò chuyện với tác nhân của họ. Tôi nghĩ việc làm cho tất cả hoạt động ăn khớp với nhau sẽ mở ra giá trị khổng lồ ở quy mô lớn." - Mark Zuckerberg

Những con số ban đầu và mảng thương mại điện tử

Meta tiết lộ Muse đã được hơn 10 triệu người dùng tại Mỹ và Canada tải về và thiết lập, được Zuckerberg mô tả là một trong những đợt ra mắt "thành công nhất" trong lịch sử công ty. Khoảng một phần tư người dùng ban đầu sử dụng Muse hằng ngày, dù Meta không công bố tỷ lệ giữ chân cụ thể.

Điểm sáng nhất nằm ở mảng thương mại: một phần tư người dùng Muse đang mua sắm qua nền tảng này, với giá trị trung bình hơn 200 USD mỗi giao dịch. Meta thu phí trên mỗi giao dịch thương mại diễn ra trong Muse - và logic của Zuckerberg là nếu AI đảm nhận việc mua sắm, số giao dịch tiềm năng gần như không giới hạn, bởi tác nhân AI không cần ngủ và có thể hoạt động 24/7.

Đây là hướng đi đáng chú ý với thị trường Việt Nam, nơi thương mại điện tử và các trợ lý mua sắm AI đang phát triển nhanh, nhưng cũng đặt ra yêu cầu rõ ràng về bảo vệ dữ liệu cá nhân theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP.

Những lo ngại không thể bỏ qua

Meta không đưa ra chi tiết về cách hệ thống vận hành thực tế, trong bối cảnh có nhiều lo ngại chính đáng về cách công ty xử lý dữ liệu.

• Một YouTuber từng cho biết tác nhân Muse của anh đã cử một người lạ đến nhà mình giữa đêm khi sắp xếp giao dịch trên Facebook Marketplace thay cho anh.
• Có báo cáo về việc tác nhân rò rỉ nội dung từ các cuộc trò chuyện riêng tư của người dùng.
• Một lãnh đạo ngân hàng Canada nói với Bloomberg rằng họ sẽ cân nhắc chặn Muse truy cập dữ liệu tài chính của khách hàng.

Trong khi đó, chi phí hạ tầng là rào cản lớn hơn cả. Meta dự kiến chi 135-145 tỷ USD trong năm 2026, gấp đôi năm trước, và còn phải trả 25 tỷ USD cho bang New Mexico sau phán quyết của bồi thẩm đoàn về vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng.

Bài toán hạ tầng: Vì sao Muse chưa ra mắt toàn cầu?

Zuckerberg thừa nhận lý do Muse chưa được triển khai quốc tế là hiệu suất tính toán. Vận hành GPU ở mức mà một mạng lưới Muse đòi hỏi cực kỳ tốn kém và tiêu hao năng lượng, và Meta dường như đã chạm giới hạn của hạ tầng trung tâm dữ liệu hiện tại.

Kế hoạch được công bố là tăng gấp 10 lần hiệu quả chi phí tính toán trong năm tới, nhưng không có giải thích cụ thể về cách thực hiện.

"Một trong những hạn chế lớn nhất hiện nay là do đây là dịch vụ tiêu tốn nhiều tài nguyên tính toán, chúng tôi chưa triển khai nó trên toàn cầu." - Mark Zuckerberg

Với người dùng Việt Nam, điều này đồng nghĩa Muse khó có mặt tại thị trường trong nước trong ngắn hạn - một khoảng trống mà các trợ lý AI nội địa có thể tận dụng.

Con dao hai lưỡi của "sự thích nghi"

Khi một nhà đầu tư hỏi về những "điểm ma sát" trong việc thuyết phục doanh nghiệp tham gia kế hoạch Muse, Giám đốc tài chính Susan Li trả lời thẳng thắn:

"Các tác nhân AI sẽ là phần quan trọng trong cách thực tại tiến hóa, và tất cả mọi người sẽ phải thích nghi."

Meta cho biết Muse nhiều khả năng vẫn miễn phí với người dùng, còn doanh nghiệp sẽ chịu phí giao dịch. Nhưng câu hỏi đặt ra là: nếu người dùng không muốn, hoặc không đủ khả năng chi trả? Ai sẽ là người trả tiền cho mọi thứ mà các bot mua sắm?

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu Zuckerberg theo đuổi một tầm nhìn công nghệ đầy tham vọng - và người ta vẫn chưa quên cái kết của Metaverse. Lần này, Meta đặt cược lớn hơn nhiều, và thời gian sẽ trả lời liệu Muse có trở thành tương lai của giao tiếp số hay chỉ là một chương nữa trong danh sách những canh bạc công nghệ chưa thành.