Microsoft im lặng khi các nhóm nhà thờ yêu cầu đóng góp 1% chi phí trung tâm dữ liệu

Microsoft đã dành cả năm qua để thuyết phục các cộng đồng địa phương rằng khi công ty mang một trung tâm dữ liệu mới đến khu vực của họ, họ cam kết sẽ trở thành một "người hàng xóm tốt". Công ty hứa sẽ nộp thuế tài sản địa phương để hỗ trợ bệnh viện, trường học, công viên và thư viện, đồng thời đầu tư vào "những dịch vụ thiết yếu mà cộng đồng quan tâm". Microsoft cũng đã cử các đầu mối liên lạc đến những cộng đồng này để tìm hiểu nhu cầu thực tế của họ.

Nhưng khi được hỏi những đầu mối đó sẵn sàng đầu tư bao nhiêu, câu trả lời lại không dễ có được.

Câu hỏi khó cho chiến dịch "người hàng xóm tốt"

Theo thông tin mà Ars Technica thu thập được, tại các cuộc họp cộng đồng, đại diện Microsoft tỏ ra chưa chuẩn bị để trả lời những câu hỏi vượt ra ngoài các tài liệu truyền thông của chiến dịch "người hàng xóm tốt". Công ty thừa nhận trong các văn bản công khai rằng việc chỉ đối ứng các khoản quyên góp từ thiện của nhân viên — với tổng trị giá 229 triệu USD cho 29.000 tổ chức phi lợi nhuận trong năm 2024 — là chưa đủ. Nhưng công ty vẫn tỏ ra mơ hồ về việc những khoản đầu tư địa phương lớn hơn sẽ trông như thế nào.

Đối với những người chỉ trích, các khoản đầu tư địa phương của Microsoft có vẻ đặc biệt nhỏ bé nếu so với ước tính hàng trăm triệu USD tiền ưu đãi thuế cấp bang mà các nhà phát triển trung tâm dữ liệu được hưởng tại 38 bang của Mỹ — những khoản miễn giảm thường kéo dài hơn một thập kỷ.

Yêu cầu đóng góp 1% chi phí trung tâm dữ liệu

Các nhóm nhà thờ và tổ chức cộng đồng đang thúc đẩy một đề xuất cụ thể: yêu cầu Microsoft và các ông lớn công nghệ khác đóng góp ít nhất 1% chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu cho cộng đồng địa phương nơi đặt dự án. Với một trung tâm dữ liệu trị giá hàng tỷ USD, khoản này có thể lên tới hàng chục triệu USD — một con số không hề nhỏ đối với ngân sách của nhiều thị trấn nhỏ.

Đề xuất này xuất phát từ thực tế rằng các trung tâm dữ liệu tiêu thụ một lượng lớn điện năng và nước, đồng thời đặt áp lực lên hạ tầng giao thông và dịch vụ công của địa phương, trong khi số việc làm trực tiếp mà chúng tạo ra lại khá hạn chế nhờ mức độ tự động hóa cao.

"Microsoft tuyên bố muốn trở thành một người hàng xóm tốt, nhưng phán quyết vẫn còn bỏ ngỏ", trích lời những người chỉ trích công ty.

Bối cảnh cuộc đua trung tâm dữ liệu toàn cầu

Câu chuyện này phản ánh một xu hướng rộng hơn trong làn sóng bùng nổ trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo. Các ông lớn công nghệ như Microsoft, Google, Amazon và Meta đang rót hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI, và các cộng đồng địa phương ngày càng nhận thức rõ hơn về cái giá mà họ phải trả.

Ở nhiều nơi, người dân lo ngại về:

• Mức tiêu thụ điện và nước tăng vọt, đẩy chi phí sinh hoạt lên cao
• Tiếng ồn và ô nhiễm từ hệ thống làm mát và máy phát điện dự phòng
• Ưu đãi thuế kéo dài làm giảm nguồn thu ngân sách địa phương
• Số lượng việc làm thực tế thấp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu

Bài học cho các thị trường mới nổi

Với các quốc gia đang thu hút đầu tư trung tâm dữ liệu như Việt Nam, câu chuyện của Microsoft là một lời nhắc nhở đáng chú ý. Khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu tìm cách mở rộng hạ tầng sang Đông Nam Á, chính quyền địa phương cần đàm phán rõ ràng về các cam kết đầu tư cộng đồng, chứ không chỉ dừng lại ở những tuyên bố marketing về "quan hệ đối tác bền vững".

Việc minh bạch hóa con số đầu tư cụ thể, gắn với các mốc thời gian và cơ chế giám sát độc lập, sẽ giúp cả doanh nghiệp lẫn cộng đồng tránh được những tranh cãi kéo dài như trường hợp đang diễn ra tại Mỹ.