NASA chính thức kêu gọi ngành công nghiệp tư nhân xây dựng trạm không gian kế nhiệm ISS

NASA vừa chính thức công bố lời kêu gọi mà ngành công nghiệp vũ trụ tư nhân đã chờ đợi từ lâu: phát triển các trạm không gian thương mại nhằm kế nhiệm Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) trong việc duy trì sự hiện diện của con người trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO).

Cột mốc 2030 và tham vọng duy trì hiện diện con người

Theo kế hoạch, các trạm không gian tư nhân này có thể bắt đầu hoạt động ngay từ năm 2030, trở thành nơi sinh sống và làm việc mới cho các phi hành gia sau khi ISS ngừng hoạt động.

Trong thư ngỏ kèm theo văn bản "yêu cầu đề xuất" (request for proposals) dài tới 360 trang, NASA nêu rõ mục tiêu:

"Điều này sẽ đảm bảo NASA duy trì được sự hiện diện liên tục của con người trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, để các thành viên phi hành đoàn thực hiện các nhiệm vụ khoa học và thăm dò."

Thông điệp này khẳng định rõ lập trường của NASA: cơ quan này sẽ không từ bỏ sự hiện diện của mình trên LEO, bất kể ISS có ngừng hoạt động hay không.

Điều các công ty tư nhân chờ đợi đã có câu trả lời

Nhiều công ty tư nhân đã dành nhiều năm thiết kế và phát triển các mô hình trạm không gian thương mại, nhưng vẫn thiếu thông tin cụ thể về những gì NASA thực sự yêu cầu. Văn bản lần này đã giải đáp phần lớn những câu hỏi đó.

• Thời hạn nộp hồ sơ: Các doanh nghiệp phải gửi phản hồi về NASA trước ngày 8 tháng 12.
• Số lượng nhà thầu: NASA cho biết sẽ chọn "hai hoặc nhiều hơn" nhà thầu trong giai đoạn cạnh tranh này.
• Thời điểm quyết định cuối cùng: Dự kiến vào tháng 4 năm sau.

Ý nghĩa đối với ngành vũ trụ thương mại

Động thái này đánh dấu bước chuyển chiến lược quan trọng của NASA: thay vì tự vận hành trạm không gian như với ISS, cơ quan này sẽ đóng vai trò khách hàng, mua dịch vụ từ các trạm thương mại do tư nhân sở hữu và vận hành.

Mô hình này tương tự cách NASA đã thuê dịch vụ vận chuyển phi hành đoàn và hàng hóa từ SpaceX, Boeing và các đối tác khác trong những năm gần đây. Nếu thành công, đây có thể là hình mẫu cho kỷ nguyên tiếp theo của hoạt động không gian, nơi hạ tầng quỹ đạo do khu vực tư nhân xây dựng và vận hành, còn các cơ quan chính phủ chỉ thuê lại dịch vụ.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Với sự phát triển của ngành công nghiệp vũ trụ tư nhân toàn cầu, đây cũng là tín hiệu đáng chú ý cho các quốc gia đang xây dựng năng lực không gian, trong đó có Việt Nam. Việc NASA chuyển sang mô hình thuê dịch vụ thương mại cho thấy chi phí tiếp cận không gian có thể giảm đáng kể trong thập kỷ tới, mở ra cơ hội hợp tác và học hỏi cho các doanh nghiệp công nghệ trong khu vực.