NASA công bố kế hoạch chi tiết xây dựng căn cứ tại cực Nam Mặt Trăng

NASA cuối cùng đã công bố các chi tiết về kế hoạch từng giai đoạn nhằm tạo ra căn cứ Mặt Trăng đầu tiên tại cực Nam của vệ tinh này. Mặc dù việc xây dựng một trung tâm nghiên cứu vũ trụ cho phép con người sinh sống lâu dài sẽ mất ít nhất một thập kỷ, nhưng các nhiệm vụ đặt nền móng về công nghệ và biểu tượng sẽ bắt đầu trong vài năm tới. Trong số đó có bài thử nghiệm tàu đổ bộ Blue Moon Mark 1 Endurance của Blue Origin, dự kiến diễn ra vào cuối năm 2026.

Dự án Căn cứ Mặt Trăng (Moon Base) đã thay thế vị trí ưu tiên của chương trình Gateway - một trạm quỹ đạo tương tự Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đóng vai trò là điểm trung gian giữa Trái Đất và Mặt Trăng. Đầu năm 2026, NASA đã tái cấu trúc và đơn giản hóa chiến lược: cơ quan này quyết định tập trung nguồn lực vào bề mặt Mặt Trăng, giảm chi phí vận hành và đẩy nhanh tiến độ chương trình Artemis. Sau vài tuần im lặng, NASA đã công bố kế hoạch mới.

Minh họa căn cứ Mặt Trăng

Kế hoạch Căn cứ Mặt Trăng trong 3 giai đoạn

Cho đến nay, kế hoạch cho căn cứ Mặt Trăng bao gồm ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên, từ năm 2026 đến 2029, sẽ dành cho các nhiệm vụ thám hiểm và thử nghiệm bằng robot. Trong giai đoạn này, NASA và các đối tác tư nhân sẽ kiểm tra các công nghệ cần thiết cho các nhiệm vụ có người lái trong tương lai.

Theo một cuộc họp báo gần đây, giai đoạn một sẽ đặc biệt sôi động với ít nhất 25 nhiệm vụ và 21 lần hạ cánh xuống bề mặt. Không nêu chi tiết ngày cụ thể, cơ quan cho biết trong ba năm tới, họ sẽ gửi các xe tự hành (rover), bao gồm cả các mẫu có người lái cho khả năng di chuyển trong tương lai, máy bay không người lái (drone), lò phản ứng bề mặt, vệ tinh thế hệ mới và các tải trọng để chuẩn bị mặt đất.

Một trong những nhiệm vụ then chốt đầu tiên sẽ là bài thử nghiệm mô-đun Blue Moon Mark 1 Endurance vào mùa thu năm 2026. Mục đích là đánh giá điều kiện cho quá trình hạ cánh có kiểm soát và xác thực công nghệ dẫn đường và định vị. Nó sẽ không mang phi hành gia. Nếu nhiệm vụ thành công, Blue Origin dự kiến phiên bản có người lái vào khoảng năm 2028, có thể là Blue Moon Mark 2. Các nhiệm vụ Moon Base II và III cũng là một phần của khởi động chương trình năm 2026. Một sẽ gửi rover và tải trọng để đánh giá các hoạt động phức tạp hơn; cái kia sẽ mang các công cụ khoa học để nghiên cứu hành vi của vật liệu và hệ thống trong điều kiện khắc nghiệt của Mặt Trăng.

Hậu cần và vận hành trên Mặt Trăng

Giai đoạn mở rộng và hiện diện lâu dài

Giai đoạn hai, bắt đầu vào năm 2029, đánh dấu sự khởi đầu của việc lắp đặt cơ sở hạ tầng bán vĩnh cửu và các hoạt động chiếm đóng đầu tiên. NASA dự kiến lắp đặt các hệ thống năng lượng tiên tiến, bao gồm các lò phản ứng bề mặt, các yếu tố nơi ở ban đầu và mạng lưới truyền thông mạnh mẽ hơn. Khoảng 60 tấn hàng hóa sẽ được vận chuyển trong 24 nhiệm vụ trong giai đoạn này.

Giai đoạn ba là để mở rộng quy mô. Cơ sở hạ tầng hiện có sẽ được củng cố và mở rộng để hình thành các trung tâm bền vững với sự luân chuyển nhân sự liên tục. NASA hình dung về một cực Nam Mặt Trăng với các mô-đun có thể ở được, hệ thống năng lượng đáng tin cậy, mạng lưới hậu cần cho vận chuyển hàng hóa và phi hành đoàn, và việc vận chuyển khoảng 38 tấn hàng hóa mỗi năm để bảo trì và mở rộng.

"Mỗi nhiệm vụ, có người lái và không người lái, đều là một cơ hội học hỏi khi chúng ta trở lại bề mặt Mặt Trăng, xây dựng cơ sở hạ tầng để ở lại và làm chủ các kỹ năng cần thiết để sống và vận hành trong một trong những môi trường đòi hỏi và nguy hiểm nhất có thể tưởng tượng," quản trị viên Jared Isaacman cho biết trong một tuyên bố của NASA. "Chúng ta sẽ đi vì khoa học, vì tất cả những gì chúng ta có được từ góc độ kinh tế và công nghệ, vì những đổi mới sẽ làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn trên Trái Đất, và để chuẩn bị cho nơi chúng ta chắc chắn sẽ đi tiếp theo."