New Jersey phạt trung tâm dữ liệu 1,1 triệu USD sau khi ảnh drone phơi bày 62 máy phát điện khí

Chính quyền bang New Jersey vừa ban hành mức phạt 1,1 triệu USD đối với đơn vị vận hành một trong những trung tâm dữ liệu lớn nhất Bờ Đông nước Mỹ, sau khi phát hiện hàng chục máy phát điện khí được lắp đặt và vận hành chui, vi phạm luật kiểm soát ô nhiễm không khí của bang.

Vi phạm bị phát hiện nhờ... drone nhiệt

Theo thông tin công bố, DataOne — đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu — đã lắp đặt và cho chạy 62 máy phát điện khí mà không xin giấy phép cần thiết.

Sự việc chỉ bị phát hiện sau cuộc điều tra hồi tháng 8 của The Guardian và Floodlight News. Hai cơ quan này công bố đoạn phim quay bằng drone nhiệt, cho thấy có tới 45 trong số 62 máy phát điện đang hoạt động.

Đáng chú ý, không chiếc máy phát điện nào có giấy phép — dù theo quy định của bang, mọi thiết bị từ 37 kilowatt trở lên đều phải được cấp phép. Trong khi đó, các máy phát điện tại đây vận hành ở công suất 1.982 kW, cao hơn giới hạn của bang hơn 50 lần.

"Đây là mức vi phạm nghiêm trọng, không chỉ về thủ tục hành chính mà còn về tác động môi trường và sức khỏe cộng đồng." — đại diện Sở Bảo vệ Môi trường New Jersey (DEP) nhấn mạnh.

Vì sao các bang phải giám sát máy phát điện khí?

Theo Sở Bảo vệ Môi trường New Jersey, các bang đặc biệt chú ý đến loại máy phát điện mà DataOne sử dụng vì chúng thải ra nhiều chất độc hại:

• Carbon dioxide (CO₂) — khí nhà kính chính gây biến đổi khí hậu
• Nitrogen oxides (NOx) — gây mưa axit và các vấn đề hô hấp
• Carbon monoxide (CO) — khí độc, có thể gây tử vong ở nồng độ cao
• Các chất ô nhiễm khác từ quá trình đốt cháy nhiên liệu

Những chất này có thể làm nặng thêm bệnh hen suyễn, kích hoạt các cơn đau tim và gây tử vong sớm ở những người sống gần khu vực.

Mối lo ngại của cộng đồng chưa dừng lại

Dù mức phạt lên tới hàng triệu USD, nhiều cư dân sống quanh khu vực trung tâm dữ liệu vẫn tỏ ra hoài nghi về hiệu quả thực tế.

Họ lo ngại rằng những khoản tiền phạt triệu đô sẽ không đủ sức ngăn chặn các tỷ phú công nghệ tiếp tục gây ô nhiễm từ hoạt động vận hành trung tâm dữ liệu — vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ và ngày càng gia tăng khi nhu cầu về trí tuệ nhân tạo bùng nổ.

"Nếu chỉ phạt tiền mà không siết chặt giám sát, các trung tâm dữ liệu sẽ vẫn mọc lên và xả thải âm thầm." — một cư dân trong khu vực bày tỏ.

Góc nhìn cho bạn đọc Việt Nam

Câu chuyện này là lời cảnh báo cho làn sóng phát triển trung tâm dữ liệu đang diễn ra mạnh mẽ tại châu Á, trong đó có Việt Nam.

Khi các ông lớn công nghệ và nhà đầu tư đổ tiền vào hạ tầng AI và điện toán đám mây, nhu cầu năng lượng cho trung tâm dữ liệu sẽ tăng vọt. Điều này kéo theo áp lực lớn về kiểm soát khí thải, quản lý nguồn điện dự phòng và giám sát môi trường.

Việc dùng công nghệ để giám sát công nghệ — như drone nhiệt hay cảm biến khí thải tự động — có thể là hướng đi cần thiết để minh bạch hóa hoạt động của các trung tâm dữ liệu trong tương lai, không chỉ ở Mỹ mà còn ở Việt Nam và toàn khu vực Đông Nam Á.