Người ủng hộ Lula biểu tình trước trụ sở Meta, cáo buộc can thiệp bầu cử

Khoảng 200 người ủng hộ Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã tập trung trước trụ sở Meta tại São Paulo để phản đối, cáo buộc gã khổng lồ công nghệ này thiên vị nội dung của ứng viên đối lập Flávio Bolsonaro. Cuộc biểu tình diễn ra chỉ sáu ngày trước thềm bầu cử, trong bối cảnh Tòa án Bầu cử Tối cao Brazil yêu cầu Meta giải trình về tính công bằng trên các nền tảng của mình.

Người biểu tình tập trung trước trụ sở Meta tại São Paulo

Cáo buộc thiên vị và "can thiệp bầu cử"

Cuộc biểu tình do phong trào "Não Se Meta" tổ chức, quy tụ khoảng 200 người tham gia. Những người này yêu cầu Meta — công ty do Mark Zuckerberg lãnh đạo — phải giải thích rõ các động thái của mình.

Theo những người biểu tình, Meta đã "can thiệp vào bầu cử và gây bất lợi cho Tổng thống Lula bằng cách giảm độ phủ của các bài đăng ủng hộ ông, đồng thời đẩy mạnh nội dung của Flávio".

"Meta không thể đóng vai một quan tòa vô hình trong quá trình bầu cử", họ tuyên bố trước trụ sở Meta tại Brazil.

Những người phản đối còn cáo buộc công ty này đã thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật bầu cử kể từ năm 2018 — thời điểm Jair Bolsonaro (nhiệm kỳ 2019–2023) lên nắm quyền.

Áp lực từ tòa án bầu cử

Cùng ngày, Tòa án Bầu cử Tối cao Brazil đã yêu cầu Meta — chủ sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp — có 24 giờ để chứng minh rằng họ đảm bảo đối xử bình đẳng với chiến dịch tranh cử của cả hai ứng viên vào ghế Tổng thống.

Đáng chú ý, cả Lula và Bolsonaro đều đã nộp đơn khiếu nại lên tòa án bầu cử, cáo buộc nội dung chính trị của mình bị bất lợi trên các nền tảng của Meta. Về phía mình, công ty phủ nhận mọi hành vi can thiệp vào bầu cử.

Người biểu tình cầm biểu ngữ phản đối Meta

"Chủ quyền số" và nỗi lo về ảnh hưởng của Big Tech

Một trong những mục tiêu của cuộc biểu tình là yêu cầu gã khổng lồ công nghệ này chấm dứt việc "thao túng bầu cử thông qua mạng xã hội" và "ngăn nội dung hướng tới tầng lớp lao động tiếp cận họ".

Những người phản đối lên án việc nội dung bị gỡ bỏ hoặc giảm độ phủ, cho rằng điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tranh luận công khai và sự cân bằng của cuộc đua bầu cử. Họ cũng nhấn mạnh rằng 70% dân số Brazil lấy tin tức từ Instagram — con số cho thấy sức nặng của các nền tảng mạng xã hội trong đời sống chính trị tại quốc gia này.

"Chủ quyền số không phải chuyện đùa. Đây là điều phải được xem xét hết sức nghiêm túc", nhà hoạt động Veronyka Gimenes, được biết đến trên mạng xã hội với biệt danh Trava Hacker, phát biểu.

Theo Gimenes, những công ty như Meta là một phần của dự án "chủ nghĩa thực dân số", nhằm thống trị các quốc gia như Brazil và thử nghiệm trên chính quá trình bầu cử của họ.

Các biểu ngữ nhắm vào Zuckerberg và giới công nghệ lớn

Khát vọng về nền tảng mạng xã hội riêng

Nhà hoạt động Tiana Cauton bày tỏ: "Trong nhiệm kỳ thứ tư của Lula, chúng ta sẽ đạt được quyền tự chủ với các nền tảng mạng xã hội của riêng mình — mở và minh bạch". Bà kêu gọi "xuống đường vì quyền được thông tin".

Một nhà hoạt động khác, Mandi Coelho, cho rằng "Big Tech là một phần của ngành công nghiệp thù hận, những kẻ có máu trên tay". Trong khi đó, những người tham gia cầm biểu ngữ có hình Zuckerberg và Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thanh hô vang: "Chủ quyền số! Meta hãy ra khỏi quá trình bầu cử!"

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Câu chuyện tại Brazil phản ánh một xu hướng toàn cầu đáng chú ý: vai trò ngày càng lớn của các nền tảng mạng xã hội trong đời sống chính trị, và áp lực ngày càng tăng từ phía cơ quan quản lý đối với các "ông lớn" công nghệ.

Với Việt Nam — nơi mạng xã hội cũng là kênh thông tin chính của phần lớn người dân — câu hỏi về tính minh bạch của thuật toán phân phối nội dung, về trách nhiệm của nền tảng xuyên biên giới và về "chủ quyền số" cũng đang dần trở nên thời sự hơn bao giờ hết. Việc một quốc gia đông dân như Brazil đưa vấn đề này ra tòa án bầu cử và đường phố có thể là tiền lệ đáng tham khảo cho nhiều nước đang phát triển.