Nhân viên Boston Dynamics phản đối thương vụ bán robot chó cho ICE

Hàng trăm nhân viên của Boston Dynamics đã ký kiến nghị yêu cầu ban lãnh đạo dừng việc bán robot bốn chân cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Dù vậy, phía công ty vẫn quyết tâm theo đuổi hợp đồng, đồng thời khẳng định các robot này sẽ không bị trang bị vũ khí.

Thương vụ gây tranh cãi

Theo thông tin được công bố, ngày 25/9, Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã trao hợp đồng trị giá 1,3 triệu USD cho một công ty tại bang Connecticut tên là Radeco, nhằm cung cấp cho ICE các phiên bản chỉnh sửa của robot bốn chân do Boston Dynamics sản xuất.

Cuối tháng 9, đội ngũ nhân viên Boston Dynamics đã gửi lá thư kiến nghị với hơn 300 chữ ký — một nửa trong số đó ẩn danh — tới ban lãnh đạo công ty. Nội dung thư cũng được chia sẻ với tờ The Boston Globe và đài phát thanh công cộng WBUR.

"Nhiều người trong chúng tôi đã nhận được tin nhắn từ bạn bè và gia đình, họ hỏi trong sự hoài nghi và kinh hoàng liệu tin này có thật không, và làm sao chúng tôi có thể sống yên ổn nếu đó là sự thật", trích nội dung kiến nghị. "Rủi ro đối với Boston Dynamics là quá lớn để tiếp tục thương vụ này."

Lãnh đạo công ty giữ nguyên lập trường

Bất chấp áp lực từ chính nhân viên, ban lãnh đạo Boston Dynamics vẫn bảo vệ thương vụ. Công ty khẳng định các robot được bán cho ICE sẽ không bị vũ khí hóa và chỉ phục vụ các mục đích sử dụng cụ thể trong khuôn khổ hợp đồng.

Đây không phải lần đầu tiên robot của Boston Dynamics vấp phải tranh cãi về ứng dụng thực tế. Dù nổi tiếng với các video trình diễn khả năng vận động ấn tượng của robot chó Spot, công ty từ lâu đã phải đối mặt với câu hỏi về việc công nghệ của mình sẽ được triển khai ở đâu và như thế nào.

Bài học về đạo đức công nghệ

Sự việc phản ánh một xu hướng đáng chú ý trong ngành công nghệ toàn cầu: nhân viên ngày càng sẵn sàng lên tiếng khi sản phẩm của công ty bị sử dụng cho mục đích mà họ cho là trái với giá trị đạo đức.

• Xung đột nội bộ gia tăng: Nhân viên công nghệ không còn chỉ quan tâm đến lương thưởng mà còn đặt nặng trách nhiệm xã hội của sản phẩm mình tạo ra.
• Rủi ro thương hiệu: Các thương vụ với cơ quan thực thi pháp luật hoặc quân đội thường kéo theo tranh cãi về hình ảnh, đặc biệt với những công ty có lượng người hâm mộ công nghệ lớn.
• Robot và tự động hóa: Câu chuyện này cũng đặt ra vấn đề rộng hơn về ranh giới ứng dụng của robot trong đời sống, khi công nghệ ngày càng tiến gần hơn đến các lĩnh vực nhạy cảm.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Với cộng đồng công nghệ Việt Nam, sự việc là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của quản trị đạo đức trong phát triển sản phẩm. Khi các startup và doanh nghiệp trong nước bước vào lĩnh vực robot, AI hay tự động hóa, việc xác định rõ khách hàng mục tiêu và giới hạn sử dụng ngay từ đầu sẽ giúp tránh những tranh cãi tương tự về sau.

Câu chuyện của Boston Dynamics cho thấy ranh giới giữa đổi mới công nghệ và trách nhiệm xã hội ngày càng mong manh — và tiếng nói của chính những người làm ra sản phẩm có thể trở thành yếu tố then chốt định hình hướng đi của doanh nghiệp.