Pháp thông qua thuế internet 0,055 euro/GB: Netflix, Steam và cloud có thể tăng giá

Quốc hội Pháp vừa thông qua một đề xuất gây nhiều tranh cãi: đánh thuế dựa trên lượng dữ liệu truyền tải tới người dùng tại Pháp. Động thái này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sử dụng Netflix, Steam, các dịch vụ cloud và cả những bản cập nhật hệ điều hành quen thuộc.

Minh họa về thuế internet mới tại Pháp ảnh hưởng đến Netflix và Steam

Cuộc bỏ phiếu sát nút tại Quốc hội

Sửa đổi số I-1358 trong dự thảo luật ngân sách, do nhóm Đảng Xã hội và các đảng liên kết đề xuất, đã được thông qua với tỷ lệ 11 phiếu thuận, 10 phiếu chống — chỉ hơn kém đúng một phiếu.

Nội dung chính của đề xuất là áp mức phí 0,055 euro mỗi gigabyte dữ liệu được truyền tới người dùng tại Pháp. Theo tính toán của những người đề xuất, khoản thu này có thể mang về tới 10 tỷ euro ngân sách, dựa trên hoạt động thực tế của các doanh nghiệp số.

Cách thức vận hành: đo dung lượng, không đánh vào người dùng

Điểm đáng chú ý là cơ chế thu thuế không nhắm trực tiếp vào người dùng internet. Thay vào đó, các nhà cung cấp dịch vụ internet (FAI) sẽ chịu trách nhiệm thống kê mỗi quý khối lượng dữ liệu phát ra từ từng nền tảng, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý viễn thông Arcep và Tổng cục Tài chính công Pháp.

Đề xuất cũng đưa cả mạng phân phối nội dung (CDN) vào phạm vi điều chỉnh, nhằm tính được lưu lượng từ các máy chủ đặt gần người dùng nhất.

Để tránh bóp nghẹt những dịch vụ ngốn nhiều băng thông nhưng biên lợi nhuận mỏng, văn bản có thêm cơ chế trần: số tiền phải nộp không được vượt quá 15% doanh thu tại Pháp hoặc 2% doanh thu toàn cầu. Bên cạnh mục tiêu ngân sách, nhóm soạn thảo còn viện dẫn lý do môi trường, cho rằng khoản chi phí này sẽ thúc đẩy các nhà cung cấp tối ưu và nén dữ liệu tốt hơn.

Hàng loạt dịch vụ quen thuộc nằm trong tầm ngắm

Mặc dù khẳng định nghĩa vụ nộp thuế thuộc về nhà cung cấp nội dung chứ không phải người dùng, danh sách đối tượng tiềm năng lại bao trùm phần lớn thói quen số hằng ngày:

• Streaming video và phát trực tiếp: Netflix, YouTube, Disney+, Prime Video, Twitch, TikTok, cùng các nền tảng truyền hình và xem lại như TF1+, France.tv, MyCanal.
• Game và giải trí tương tác: Steam (Valve), Epic Games Store, PlayStation Network, Xbox Network — những nơi thường xuyên phân phối file cài đặt và bản cập nhật nặng 50-150 GB.
• Trí tuệ nhân tạo và kho mã nguồn: Hugging Face, GitHub — nơi mỗi file có thể lên tới hàng chục gigabyte và thường được chia sẻ miễn phí.
• Cloud và đồng bộ dữ liệu: Google Drive, OneDrive, iCloud, Dropbox, cùng hạ tầng như AWS, Azure, Google Cloud.
• Mạng xã hội và liên lạc: Instagram, X, Discord, các công cụ họp trực tuyến như Teams, Zoom.
• CDN: Cloudflare, Akamai, Fastly — được nêu đích danh vì các điểm phân phối dữ liệu.
• Cập nhật hệ điều hành: bản vá cho Windows, macOS, iOS hay các bản phân phối Linux.

Hệ quả khó tránh với người dùng

Dù không bị đánh thuế trực tiếp, người dùng vẫn có thể cảm nhận tác động qua nhiều cách. Các doanh nghiệp chịu thuế có thể tăng giá thuê bao, giới hạn băng thông cho kết nối tại Pháp, hoặc áp hạn mức tải xuống với những file dung lượng lớn — tất cả nhằm bù chi phí hoặc tránh chạm trần quy định.

Với những dịch vụ vốn đã chịu áp lực chi phí hạ tầng, việc cộng thêm một khoản phí theo dung lượng có thể khiến mô hình kinh doanh phải tính toán lại từ đầu.

Chặng đường phía trước còn dài

Văn bản mới chỉ được thông qua tại Hạ viện và vẫn phải tiếp tục hành trình lập pháp. Nó sẽ được đưa ra Thượng viện xem xét và cần vượt qua những quan ngại từ phía chính phủ trước khi có thể chính thức được đưa vào luật ngân sách.

Đối với người dùng Việt Nam, diễn biến này đáng để theo dõi bởi nó đặt ra tiền lệ về cách các quốc gia có thể quản lý và thu thuế lưu lượng dữ liệu xuyên biên giới. Nếu mô hình này được nhân rộng, giá các dịch vụ số quốc tế — từ nền tảng xem phim, cửa hàng game đến dịch vụ lưu trữ đám mây — có thể bị ảnh hưởng ở nhiều thị trường khác, trong đó có Việt Nam.