Poster do AI tạo không nhất thiết phải xấu và nhàm chán

Các poster sự kiện do AI tạo ra đang trở thành một "đại dịch" vì sự rập khuôn đến mức khó chịu. Nhưng một bài viết mới đây trên blog john.hartnup.uk đã chứng minh rằng vấn đề không nằm ở AI, mà nằm ở cách chúng ta yêu cầu. Chỉ cần mô tả rõ trường phái thiết kế mong muốn, AI có thể tạo ra những poster độc đáo và thực sự ấn tượng.

Vấn đề: Khi mọi poster trông giống hệt nhau

Một bài đăng từng gây bão trên Facebook đã cho thấy "cơn ác mộng" của những poster do AI tạo ra — tất cả đều na ná nhau đến mức không thể phân biệt. Một bài báo trên tờ Independent cũng từng đề cập đến hiện tượng này.

Điển hình là hàng loạt poster quảng cáo hội chợ làng quê (village fayre) với đủ loại hình ảnh na ná nhau, hay tấm poster của Leamington Beer Festival 2026 mà tác giả bài viết tình cờ bắt gặp. Vấn đề không hẳn là chúng xấu — chúng ở mức "tạm được". Vấn đề thực sự là khi bạn đã nhìn thấy phong cách đó 20 lần, sự lặp lại đơn thuần đã đủ khiến người ta phát ngấy.

Ảnh minh họa poster lễ hội bia do AI tạo với lời bình từ người qua đường

Thử nghiệm: Yêu cầu cụ thể để có kết quả khác biệt

Tác giả biết rằng ngay cả ChatGPT cũng có thể tạo ra nhiều phong cách đa dạng hơn thế, nên đã thử nghiệm để chứng minh điều đó. Ông đưa cho ChatGPT thông tin về một sự kiện giả định — hội chợ mùa xuân (spring fayre) diễn ra ngày 21 tháng 4, từ 11h đến 15h tại Mill Beach Park, Honeyford — với các hoạt động như tombola, bánh ngọt và đồ uống, biểu diễn của ban nhạc samba và dhol, gian hàng thủ công, cùng workshop kỹ năng xiếc.

Thay vì để AI tự chọn phong cách mặc định, ông yêu cầu cụ thể: "Hãy làm một bố cục sạch sẽ, không rối mắt, tươi sáng với hình ảnh đồ họa chủ đề mùa xuân đậm nét. Tránh phong cách màu pastel, airbrush, sơn dầu hoặc hình ảnh người."

Kết quả đầu tiên vẫn mang đậm hơi hướng "template hội chợ thủ công" mà ông muốn tránh. Vì vậy, ông yêu cầu thêm: "Hãy làm một cái khác với phong cách thiết kế hoàn toàn khác do bạn chọn. Hãy coi cái hiện tại là 'những gì không nên làm' — không phải vì nó sai, mà vì chúng ta muốn nổi bật so với những poster trông tương tự."

Ảnh minh họa nỗ lực đầu tiên với phong cách template hội chợ thủ công mặc định

Lần thử thứ hai đã tốt hơn hẳn. Khi được hỏi tên của phong cách này, ChatGPT giải thích đó là "Bauhaus-inspired geometric minimalist poster" — phong cách poster tối giản hình học lấy cảm hứng từ trường phái Bauhaus, kết hợp ảnh hưởng của Swiss Style (International Typographic Style). Đặc trưng gồm bố cục bất đối xứng với thứ bậc rõ ràng, kiểu chữ sans-serif đậm và đơn giản, bảng màu giới hạn với độ tương phản cao, cùng các hình khối cơ bản như hình tròn, bán nguyệt và hình chữ nhật.

Ảnh minh họa poster với phong cách Bauhaus / tối giản hình học

Hầu hết poster sự kiện địa phương đều mặc định dùng cờ trang trí, hoa vẽ tay, bảng màu pastel và thẩm mỹ "hội chợ thủ công". Trong khi đó, phong cách này lại giống như poster của một phòng tranh, tờ rơi của bảo tàng thiết kế, hay thứ bạn thấy trong một quán cà phê được bài trí chỉn chu.

Danh sách 15 phong cách thiết kế để lựa chọn

Thay vì cố nhớ tên các trường phái thiết kế, tác giả đã yêu cầu ChatGPT gợi ý một danh sách. Kết quả là một menu đa dạng gồm 15 phong cách, được chia thành các nhóm:

Sạch sẽ nhưng có cá tính:

• Bauhaus / Modernist — hình học, màu cơ bản, kiểu chữ mạnh
• Swiss Style — lưới chặt chẽ, nhiều khoảng trắng, đen/trắng cộng một màu nhấn
• Contemporary Editorial (phong cách tạp chí) — tiêu đề lớn, kết hợp serif và sans-serif thanh lịch

Đồ họa và minh họa (nhưng không sến):

• Risograph Print Style — màu mực giới hạn, lớp in hơi lệch, kết cấu hạt
• Cut Paper / Collage (lấy cảm hứng Matisse) — hình khối hữu cơ, mảng màu đậm
• Botanical Scientific Illustration — tranh vẽ thực vật dạng đường nét sạch sẽ

Hướng đi táo bạo và khác lạ:

• Brutalist Graphic Design — thô ráp, tương phản cao, gần như "xấu có chủ đích"
• 90s Rave Flyer / Acid Graphics — màu neon, chữ biến dạng, bố cục tràn đầy năng lượng
• Memphis Design (hậu hiện đại thập niên 80) — hình khối vui nhộn, đường nguệch ngoạc, màu sắc đối chọi

Tinh tế và kín đáo:

• Japanese Minimal Poster — bố cục tiết chế, nhiều không gian trống, một yếu tố đồ họa mạnh
• Monochrome + Single Accent — đen, trắng và một màu nhấn, chủ yếu dựa vào kiểu chữ
• Wayfinding / Signage Style — trông như bản đồ công viên hay biển chỉ dẫn giao thông

Vui nhộn nhưng vẫn sạch sẽ:

• Modern Icon System — mọi thứ được thể hiện bằng biểu tượng đơn giản
• Stamp / Letterpress Style — hình khối mực đậm, chút khiếm khuyết nhẹ
• Festival Poster (indie đương đại) — đồ họa trung tâm lớn cùng danh sách nghệ sĩ xếp tầng

Kết quả: Đa dạng và ấn tượng

Khi yêu cầu những phong cách cụ thể, tác giả đã nhận được hàng loạt poster hoàn toàn khác biệt — từ Stamp/Letterpress hiện đại hóa, Japanese Minimal, Memphis Design, cho đến phong cách của Designers Republic (hãng thiết kế nổi tiếng với bìa đĩa nhạc từ cuối thập niên 80).

Ông thậm chí còn "nổi hứng" thử những hướng đi kỳ quặc hơn: poster như thể một nhà thiết kế đồ họa chuyên nghiệp thêm phần chữ vào bức vẽ bằng sơn của con mình; poster với thẩm mỹ của một tờ fanzine punk photocopy thập niên 80 nhưng lén lút thêm chút màu; hay tờ rơi cho gig drum & bass thập niên 90 với hình ảnh 3D/fractal máy tính thời kỳ đầu.

Ảnh minh họa poster theo phong cách stamp/letterpress hiện đại hóa

Một chiến thuật hiệu quả được tác giả đúc kết: chỉ cần nêu tên một trường phái nghệ thuật và yêu cầu một poster mà phong trào đó có thể đã sử dụng — chẳng hạn poster triển lãm cubism đương đại thập niên 40.

Bài học: Đừng để poster của bạn giống hệt của người khác

Những người tinh mắt vẫn sẽ nhận ra đây là ảnh do AI tạo, nhưng chúng độc đáo và không hề xấu. Bài học rút ra rất rõ ràng: bạn không nhất thiết phải tạo ra những poster trông giống hệt của mọi người khác.

Tác giả cũng lưu ý thêm một bước tiến xa hơn: bạn không cần phải yêu cầu AI tạo poster dưới dạng hình ảnh không thể chỉnh sửa. Claude và Gemini có thể tạo ra HTML, PNG, PDF — nơi văn bản là văn bản thật, các lớp là lớp thật, cho phép bạn thay đổi phông chữ, di chuyển các thành phần và chỉnh sửa nội dung một cách linh hoạt.

Lấy cảm hứng từ bài viết này, tác giả đã tạo ra một catalogue gồm 100 phong cách poster, kèm theo các prompt sẵn sàng để dán vào cùng hình ảnh ví dụ cho mỗi phong cách.

Đối với những ai thường xuyên phải làm poster cho sự kiện, hội thảo hay hoạt động cộng đồng, đây là một gợi ý đáng giá để khai thác sức mạnh của AI — biến nó từ công cụ tạo ra sự nhàm chán thành công cụ tạo ra sự khác biệt.