Quake AI: Khách hàng tương lai của điện toán đám mây sẽ là các tác nhân AI, không phải con người

Trong bối cảnh các nhà cung cấp hạ tầng AI đang cạnh tranh gay gắt, Quake AI đưa ra một giả thuyết táo bạo: khách hàng chính của họ trong tương lai sẽ không phải là con người mà là các tác nhân AI (AI agent) tự động. Công ty đang phát triển các API chuyên biệt để những tác nhân này có thể truy cập tài nguyên điện toán một cách trực tiếp và hiệu quả hơn.

Từ Northern Data đến Quake AI

Quake AI được thành lập sau khi công ty Rumble Inc (Mỹ) mua lại nhà vận hành trung tâm dữ liệu Northern Data (Đức) vào tháng 6. Công ty mẹ sau đó đổi tên thành RUM Group, trở thành công ty holding nắm giữ Quake AI (tiền thân là Northern Data) và nền tảng video Rumble.

Quake AI hiện là Đối tác Đám mây Nvidia (NCP) với quy mô 22.000 GPU, đưa mình vào nhóm "neocloud" — những nhà cung cấp hạ tầng chuyên biệt dành riêng cho khối lượng công việc AI. Điểm khác biệt của họ so với phần lớn các neocloud khác là thay vì xây dựng một bộ dịch vụ đầy đủ bao quanh hệ thống GPU, Quake AI hướng tới việc làm cho hạ tầng của mình dễ được các tác nhân AI phát hiện và sử dụng.

Giao diện "Cloud 1.0" không dành cho tác nhân AI

"Cloud 1.0 — tạm gọi là ứng dụng — giống như giao diện người dùng để tương tác với một cỗ máy nào đó. Nhưng nếu bạn nghĩ về các tác nhân, chúng không dùng thị giác. Chúng tương tác với hệ thống qua API và thông tin, nghĩa là chúng cần những nền tảng có khả năng được phát hiện cao, dựa trên dữ liệu nhiều."

Đó là nhận định của ông Mike Massey, Giám đốc tài chính của RUM Group, khi trao đổi với The Register. Theo ông, những tính năng giúp GPU và năng lực tính toán AI dễ tiêu thụ với con người — như model-as-a-service, bảng điều khiển hay cấu hình chỉ với một cú nhấp — thực chất đi ngược lại hoặc thậm chí gây bất lợi cho những gì tác nhân AI mong muốn.

Massey cho rằng các tác nhân sẽ cần năng lực tính toán thuần nhất, hiểu rõ dữ liệu và kỳ vọng về hiệu suất, thời gian hoạt động, rồi tiêu thụ tài nguyên đó như một tiện ích công cộng.

Đừng bắt tác nhân AI "nhìn" web như con người

Ông John Hoffman, CEO Northern Data kiêm CEO tạm quyền của Quake AI, đưa ra ví dụ sinh động về sự lãng phí tài nguyên tính toán khi buộc AI phải hoạt động như người dùng bình thường.

"Tôi nói với nó rằng tôi muốn ăn pizza. Nó vào trang DoorDash, gõ 'pizza' vào ô tìm kiếm, nhấp vào món pizza có thứ hạng cao nhất, thêm vào đơn hàng, biết tôi thích pepperoni và cứ thế nhấp qua từng bước. Đây là một giải pháp tốt để giải quyết vấn đề, nhưng lượng tài nguyên tính toán bạn dùng để khiến một tác nhân AI hành xử như người có mắt nhìn được các liên kết web là điều điên rồ so với việc DoorDash chỉ cần tạo ra một API có thể truy vấn."

Theo Quake AI, nếu làm theo cách đó, tài nguyên tính toán tiêu tốn chỉ bằng một phần nghìn so với phương pháp hiện tại. Nhưng điều này đòi hỏi mọi người phải chấp nhận quan niệm mới về cách tác nhân AI tương tác — qua dữ liệu và API, không qua giao diện hay ứng dụng.

Xu hướng tất yếu hay canh bạc?

Số liệu từ TollBit — đơn vị theo dõi lưu lượng bot AI — cho thấy các tác nhân đang dần chiếm lĩnh internet. Báo cáo State of the Bots của họ ghi nhận đến cuối năm 2025, tỷ lệ là khoảng một lượt truy cập của bot AI trên mỗi 31 lượt người dùng thực, tăng mạnh so với mức một trên 200 vào đầu năm.

Tuy nhiên, thị trường neocloud đang đối mặt áp lực lớn. Hãng tư vấn McKinsey từng khuyến cáo các nhà vận hành neocloud phải vươn lên cao hơn trong chuỗi giá trị AI, bán thêm dịch vụ trên nền hạ tầng thô, nếu không sẽ bị biến thành hàng hóa phổ thông và cạnh tranh thuần về giá. Trong khi đó, Gartner dự báo doanh thu từ dịch vụ AI khó đủ bù đắp chi phí đầu tư hạ tầng CNTT đến năm 2030, và việc sáp nhập trong thị trường nhà cung cấp là điều không thể tránh khỏi.

Canh bạc của Quake AI là các tác nhân AI sẽ trở thành hiện thực, và bằng cách tinh chỉnh API để những bot phần mềm tự động này truy cập tài nguyên dễ dàng hơn, công ty sẽ nằm trong nhóm chiến thắng.

Góc nhìn cho thị trường Việt Nam

Với các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang xây dựng hạ tầng AI và phát triển ứng dụng dựa trên tác nhân AI, xu hướng này đáng để theo dõi. Việc thiết kế hệ thống ưu tiên API thay vì giao diện người dùng ngay từ đầu có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí tính toán trong dài hạn — một yếu tố quan trọng với các startup có nguồn lực hạn chế.