RFK Jr. tin rằng AI sẽ giải phóng chúng ta khỏi "chế độ chuyên chế" của sự thật và chuyên môn y khoa

Tại một sự kiện của phong trào Make America Healthy Again (MAHA) diễn ra hôm thứ Ba, Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. — người vốn nổi tiếng với quan điểm chống vắc-xin — đã mở đầu phần trò chuyện thân mật cùng Phó Tổng thống JD Vance bằng chủ đề trí tuệ nhân tạo.

Trong khi phong trào MAHA thường xoay quanh lối sống lành mạnh và sự hoài nghi đối với các hãng dược, Kennedy nhanh chóng chuyển sang ca ngợi tiềm năng của AI — khiến Vance bất ngờ, người thừa nhận mình đang mong đợi một cuộc thảo luận về "giảm cân và axit, chứ không phải AI".

AI như "liều thuốc giải" cho chuyên môn y khoa?

Kennedy tự hào rằng chính quyền Trump đang "tạo điều kiện để mọi người Mỹ đều có thể sử dụng AI", và ông cho rằng công nghệ này sẽ giải phóng người dân khỏi "chế độ chuyên chế y khoa" của các bác sĩ cùng giới chuyên gia y tế.

Ông khuyến khích người Mỹ nên bắt đầu dùng AI để tham khảo ý kiến thứ hai về các khuyến nghị y tế, và khẳng định AI "hiểu biết hơn bất kỳ bác sĩ nào trong cả nước". Kennedy còn ám chỉ rằng công nghệ này sẽ xác nhận những thông tin sai lệch của ông về vắc-xin cùng các quan điểm trái chiều về hướng dẫn sức khỏe cộng đồng.

"Chúng ta sẽ không bao giờ còn có thể bị chi phối bởi những quan chức công quyền bảo chúng ta hãy tin vào các chuyên gia, bởi vì mọi người Mỹ đều sẽ có thể tự kiểm tra lời khuyên y tế của chính mình", Kennedy nói.

Vấn đề nằm ở chỗ: AI không phải nguồn đáng tin tuyệt đối

Phát biểu trên phản ánh một hiểu lầm nguy hiểm về bản chất của các mô hình ngôn ngữ lớn. Đúng là AI còn lâu mới hoàn hảo — nhưng như chính sự việc này cho thấy, nó dường như ít bịa đặt hơn cả vị bộ trưởng đang phát biểu.

Điều đáng lo ngại là AI hoàn toàn có thể được dùng để xác nhận định kiến (confirmation bias): khi người dùng hỏi AI theo cách dẫn dắt, mô hình có thể đưa ra câu trả lời phù hợp với điều họ muốn nghe, bất kể sự thật khoa học ra sao. Việc khuyến khích người dân thay thế tư vấn y khoa chuyên môn bằng AI thiếu kiểm chứng tiềm ẩn rủi ro sức khỏe nghiêm trọng.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Câu chuyện này là lời nhắc nhở đáng giá trong bối cảnh người dùng Việt Nam cũng ngày càng phổ biến thói quen "hỏi AI" về sức khỏe — từ việc tra cứu triệu chứng đến việc tự "chẩn đoán" bệnh qua các chatbot.

• AI có thể là công cụ hỗ trợ hữu ích để tìm hiểu thông tin ban đầu, nhưng không thay thế được bác sĩ.
• Luôn kiểm chứng chéo thông tin từ AI với nguồn y khoa chính thống và ý kiến chuyên gia.
• Cảnh giác với những tuyên bố "AI nói vậy nên chắc đúng" — mô hình ngôn ngữ không phải cơ sở dữ liệu y khoa đã được thẩm định.

Sự việc cũng đặt ra câu hỏi lớn hơn về trách nhiệm của các nền tảng AI: làm sao để công nghệ này phục vụ sự thật thay vì trở thành công cụ củng cố thông tin sai lệch dưới vỏ bọc "khách quan".