Samsung âm thầm chạy mô hình AI trên TV để theo dõi bạn đang chơi game gì

Samsung đang bị đặt dấu hỏi lớn về quyền riêng tư sau khi một nhà nghiên cứu phát hiện nền tảng Tizen trên TV của hãng này âm thầm chạy một mô hình học máy để nhận diện tựa game mà người dùng đang chơi — mà không hề có thông báo rõ ràng trước đó.

Phát hiện gây sốc: "alex.tflite" chạy liên tục trên TV

Theo chia sẻ của nhà nghiên cứu có tài khoản mike64_t trên X (Twitter), ông đã kiểm tra trực tiếp thiết bị và phát hiện một tiến trình chạy mô hình TensorFlow Lite trên các khung hình có độ phân giải 960×540, với lượng tử hóa INT8, lặp lại vài giây một lần.

Mô hình AI chạy ngầm trên thiết bị Samsung

Tệp mô hình có tên "alex.tflite" — thực chất là phiên bản AlexNet, kiến trúc mạng nơ-ron tích chập kinh điển, có vẻ được xây dựng theo cấu trúc torchvision.models.alexnet. Mục đích của nó, theo phân tích, là đoán xem người dùng đang chơi tựa game nào dựa trên hình ảnh hiển thị trên màn hình.

Hoạt động kém hiệu quả và lãng phí tài nguyên

Điều đáng chú ý là mô hình này dường như không hoạt động chính xác trong 99% trường hợp. Nhà nghiên cứu cho biết nó thực hiện các phép so sánh đặc trưng láng giềng gần nhất (nearest neighbor) một cách kỳ lạ với cơ sở dữ liệu, và theo đánh giá của ông thì gần như vô dụng.

"Bạn sẽ thích thú khi thấy CPU của mình bị lãng phí mỗi vài giây bởi thứ này" — nhà nghiên cứu mike64_t chia sẻ đầy mỉa mai.

Thậm chí, kết quả phân tích dường như còn bị đổ vào hư không, bởi vì cổng xin phép đồng ý của người dùng (consent gate) chỉ xuất hiện sau khi quá trình thu thập dữ liệu đã diễn ra.

Biểu đồ mô hình TensorFlow được trích xuất từ thiết bị

Nhà nghiên cứu đã công bố biểu đồ mô hình TF cùng một số bản ghi hình ảnh thu được (capture logs) để chứng minh phát hiện này.

Bức tranh rộng hơn về Tizen

Phát hiện này là một phần trong quá trình điều tra sâu hơn về nền tảng Tizen — hệ điều hành mà Samsung sử dụng trên TV thông minh và nhiều thiết bị khác. Theo ghi chú của nhà nghiên cứu, tài liệu tổng hợp của ông về những lo ngại chính liên quan đến Tizen trên thiết bị thực tế được đánh giá là một trong những bản phân tích toàn diện nhất từng được công bố.

Nhà nghiên cứu công bố các phát hiện về Tizen

Câu chuyện này nối tiếp một loạt tranh cãi gần đây về việc các hãng TV thông minh thu thập dữ liệu người dùng. Với người dùng Việt Nam — thị trường tiêu thụ TV Samsung lớn trong khu vực — đây là lời nhắc nhở đáng lưu tâm về việc kiểm tra cài đặt quyền riêng tư, tắt các tính năng thu thập dữ liệu không cần thiết và cân nhắc sử dụng chế độ không kết nối mạng khi không cần thiết.

Góc nhìn kỹ thuật: Khi AI "nhúng" trở thành vấn đề

Việc một chiếc TV chạy mô hình nhận diện hình ảnh vài giây một lần là ví dụ điển hình của xu hướng AI nhúng (edge AI) — đưa trí tuệ nhân tạo xuống thiết bị đầu cuối. Tuy nhiên, câu chuyện này đặt ra ba vấn đề lớn:

• Minh bạch: Người dùng cần được thông báo rõ ràng về việc dữ liệu hình ảnh màn hình bị phân tích.
• Hiệu quả: Một mô hình chạy sai 99% và ngốn CPU liên tục là thiết kế kém, ảnh hưởng đến tuổi thọ thiết bị và tiêu thụ điện năng.
• Thứ tự đồng ý: Việc thu thập diễn ra trước khi xin phép là vấn đề nghiêm trọng về mặt tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu, đặc biệt theo các chuẩn như GDPR hay Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam.

Hiện Samsung chưa đưa ra phản hồi chính thức về phát hiện này. Người dùng TV thông minh nên theo dõi các bản cập nhật phần mềm và chủ động rà soát mục cài đặt quyền riêng tư trên thiết bị của mình.