Scott Aaronson cảnh báo: Máy tính lượng tử có thể phá vỡ mã hóa vào năm 2029

Scott Aaronson, chuyên gia hàng đầu thế giới về tính toán lượng tử và là giáo sư tại Đại học Texas ở Austin, vừa có một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp khi được bầu làm thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (National Academy of Sciences). Tuy nhiên, thay vì chỉ đắm chìm trong vinh quang cá nhân, ông đã sử dụng diễn đàn này để phát đi một tín hiệu báo động đỏ về tương lai của an ninh mạng và mật mã học.

Scott Aaronson Blog

Mối đe dọa "Shor of Damocles"

Trong bài đăng blog mới nhất của mình, Aaronson đã chia sẻ suy nghĩ sau khi tham gia một hội thảo chuyên môn về mối đe dọa lượng tử đối với tiền điện tử, được tổ chức bởi Coinbase. Ông tiết lộ rằng nhiều nhân vật uy tín nhất trong lĩnh vực phần cứng lượng tử và sửa lỗi lượng tử — những người mà ông tin tưởng hơn chính mình về các vấn đề kỹ thuật — hiện đang tin rằng một máy tính lượng tử chịu lỗi (fault-tolerant quantum computer) có khả năng phá vỡ các hệ thống mật mã đang được triển khai có thể trở thành hiện thực vào khoảng năm 2029.

Mặc dù thừa nhận rằng dự báo này có thể quá lạc quan, Aaronson nhấn mạnh rằng các công ty đang chạy đua để xây dựng máy tính lượng tử không có kế hoạch chậm lại. Theo quan điểm của họ, sự ra đời của máy tính lượng tử có liên quan đến mật mã là điều không thể tránh khỏi, thậm chí là cần thiết cho các nghiên cứu mô phỏng vật liệu và hóa học.

Máy tính lượng tử

Cuộc đua công nghệ và đạo đức

Aaronson đặt ra một câu hỏi đạo đức phức tạp: Liệu việc chạy đua để xây dựng máy tính lượng tử càng nhanh càng tốt có phải là hành động có trách nhiệm xã hội nhất? Ông lập luận rằng nếu công nghệ này chắc chắn sẽ xuất hiện, thì tốt hơn là nó nên được phát triển trước bởi các công ty Mỹ một cách công khai, thay vì để các cơ quan tình báo của các quốc gia khác phát triển trong bí mật.

Ông so sánh lập luận này với các cuộc tranh luận về trí tuệ nhân tạo (AI), nơi nhiều công ty công nghệ đã biện minh cho việc tăng tốc phát triển siêu trí tuệ nhân tạo vì lý do an ninh. Tuy nhiên, Aaronson cũng thừa nhận rằng dòng lý luận này có vẻ mang tính lợi ích nhóm và tự phục vụ.

Lời kêu gọi hành động

Dù quan điểm về đạo đức thế nào, Aaronson khẳng định nhiệm vụ đạo đức của ông lúc này rất rõ ràng: Sử dụng vị thế của mình để cảnh báo cộng đồng. Ông sử dụng thuật ngữ "Shor of Damocles" (một cách chơi chữ kết hợp giữa thuật toán Shor — thuật toán có thể phá vỡ mã hóa RSA — và câu chuyện Lưỡi kiếm Damocles) để mô tả mối đe dọa đang treo lơ lửng trên đầu Internet.

"Nếu máy tính lượng tử bắt đầu phá vỡ mật mã trong vài năm tới, đừng dám đến blog này và nói với tôi rằng tôi đã thất bại trong việc cảnh báo bạn. Bài đăng này là lời cảnh báo của bạn," Aaronson viết.

Ông kêu gọi các cá nhân, công ty, tổ chức blockchain và các cơ quan tiêu chuẩn bắt đầu chuyển đổi sang các phương thức mã hóa kháng lượng tử (quantum-resistant encryption) ngay lập tức. Với tư cách là thành viên mới của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia và là người sáng lập Trung tâm Thông tin Lượng tử tại UT Austin, lời cảnh báo của ông mang sức nặng và sự uy tín đáng kể trong cộng đồng công nghệ toàn cầu.