Sequoia thu hẹp quy mô, đóng văn phòng London sau 20 năm mở rộng

Sequoia Capital vừa công bố bản ghi nhớ mang tên "The Sequoia of Tomorrow" trên X, với hàng loạt thay đổi lớn: đóng văn phòng London, dừng chương trình tăng tốc Arc và mạng lưới Scouts, gộp đội đầu tư giai đoạn sớm với đội tăng trưởng, làm phẳng cơ cấu đối tác và huy động khoảng 10 tỷ USD quỹ mới. Động thái này đưa quỹ đầu tư mạo hiểm huyền thoại trở lại mô hình tinh gọn, tập trung vào Thung lũng Silicon (Bay Area) sau khoảng 20 năm mở rộng ra nhiều lĩnh vực và nhiều khu vực.

Từ "mở rộng khắp nơi" về "ít người, ít việc hơn"

Sequoia thừa nhận chính họ đã trải qua một giai đoạn mở rộng kéo dài khoảng 20 năm, xây dựng nhiều mảng kinh doanh ở nhiều địa bàn khác nhau. Theo quỹ này, một tác dụng phụ ngoài ý muốn của quá trình đó là sự hình thành hệ thống cấp bậc (hierarchy) — khiến bộ máy quản lý vận hành lấn dần sang cả đội đầu tư.

Giờ đây, gần như mọi thứ bị gỡ bỏ đều được xây dựng trong giai đoạn đó, dưới thời các nhà điều hành kế tiếp nhau từ Doug Leone, Jim Goetz đến Roelof Botha. Ban lãnh đạo hiện tại mô tả định hướng là "hướng về tương lai", nhưng thực chất là quay lại thời kỳ đội ngũ nhỏ hơn và tập trung hẹp hơn vào Thung lũng Silicon.

Hai chương trình bị khai tử: Arc và Scouts

Đáng chú ý nhất là việc Sequoia dừng hai chương trình từng đưa quỹ đến gần các nhà sáng lập trẻ nhất.

• Scouts, ra mắt khoảng năm 2009, trao những khoản tiền nhỏ cho các nhà sáng lập và người điều hành để họ đầu tư thay mặt quỹ. Đây là cách Sequoia tiếp cận các thương vụ qua những người ở gần nhà sáng lập mới hơn bất kỳ đối tác nào. Jason Calacanis từng giới thiệu Uber cho Sequoia qua chương trình này; Sam Altman đưa Stripe đến với quỹ với tư cách scout. Những scout đầu tiên khác gồm CEO Airbnb Brian Chesky và hai nhà sáng lập Dropbox là Arash Ferdowsi và Drew Houston. Theo ghi nhận, khoảng một nửa ngành đã sao chép mô hình này dưới một hình thức nào đó.

• Arc, ra mắt tháng 3/2022, là câu trả lời của Sequoia dành cho Y Combinator: chương trình tăng tốc theo lứa (batch accelerator) dành cho nhà sáng lập ở giai đoạn pre-seed và seed, chạy vài khóa mỗi năm, mỗi khóa kéo dài bảy tuần, doanh nghiệp được chọn nhận 500.000 đến 1 triệu USD ngay từ đầu.

Cả hai đều là cược vào việc "đi thật sớm và có mặt ở mọi nơi". Nay Sequoia nói muốn dồn năng lượng cho ít người và ít việc hơn.

Đóng văn phòng London, châu Âu mất điểm tựa

Sequoia đóng văn phòng London mở từ năm 2020, khiến nhiều người rời quỹ. Bản ghi nhớ viết: "Chúng tôi đơn giản là không thấy cần thiết phải có hiện diện tại địa phương", đồng thời khẳng định châu Âu vẫn sẽ sản sinh ra những "nhà sáng lập dị biệt" (outlier founders) và Sequoia có thể hỗ trợ họ từ Bay Area.

Luciana Lixandru, người được tuyển từ Accel năm 2020 thành đối tác đầu tiên của Sequoia tại châu Âu, cho biết cô được đề nghị chuyển đến San Francisco nhưng từ chối. Trên X, cô viết: "Châu Âu là nơi gia đình tôi ở, và là nơi tôi muốn gây dựng". Cô nói vẫn là đối tác và giữ các ghế hội đồng quản trị, đồng thời đầu tư cá nhân vào các nhà sáng lập châu Âu.

Thông điệp này đặc biệt khó tiếp nhận với giới khởi nghiệp châu Âu, nhất là khi nó nối tiếp việc Andreessen Horowitz đóng văn phòng London năm ngoái và Coatue rút lui năm 2024. Sequoia không nói sẽ ngừng đầu tư vào châu Âu, nhưng rõ ràng đang khẳng định lại rằng trọng tâm đã trở về Bay Area.

Thay đổi về con người và cơ cấu

Bản ghi nhớ cho biết Carl Eschenbach, cựu CEO Workday, đã trở lại toàn thời gian với tư cách đối tác từ tháng 3, còn Doug Leone được "tiếp thêm sinh lực". Hiện có bảy đối tác chung (general partner) sở hữu và điều hành Sequoia: Alfred Lin và Pat Grady (đồng điều hành), cùng Andrew Reed, Shaun Maguire, Konstantine Buhler, Sonya Huang và David Cahn (gia nhập năm 2023).

Về nhân sự cấp dưới, Jess Lee — nữ đối tác đầu tiên của quỹ, người phụ trách chương trình Arc — không còn xuất hiện trên trang nhà đầu tư mà được liệt kê là người vận hành, vẫn ở lại với vai trò giám đốc sản phẩm (chief product officer). Stephanie Zahn, nhà đầu tư gia nhập Sequoia năm 2015, đã rời quỹ hoàn toàn và công bố thành lập công ty riêng vào tháng trước.

Roelof Botha là ngoại lệ hiếm hoi khi bị bỏ phiếu miễn nhiệm vị trí điều hành cấp cao vào mùa thu năm ngoái — quỹ gọi đây là việc bàn giao cho Lin và Grady — và anh đã cắt nốt quan hệ còn lại với Sequoia vào mùa hè, cùng thời điểm gia nhập hội đồng quản trị SpaceX.

Những thay đổi mang tính cấu trúc

• Gộp đội "Early" (giai đoạn sớm) và "Growth" (tăng trưởng) thành một đội duy nhất mang tên Sequoia, nhằm giúp nhà sáng lập chuyển giao mượt hơn qua từng giai đoạn.
• Bãi bỏ cuộc họp đối tác thứ Hai hằng tuần — nghi thức quen thuộc ở Sequoia và gần như mọi quỹ — với lý do nhà sáng lập làm việc 24/7 nên nhà đầu tư cũng phải vậy. Xu hướng này có vẻ đang lan rộng: tại sự kiện Disrupt của TechCrunch tháng trước, toàn bộ đội Benchmark cho biết hiện chủ yếu dùng cuộc họp thứ Hai để giao lưu.

Bản ghi nhớ cũng thừa nhận cái giá của những thay đổi: "Thật đáng sợ khi phá vỡ một thứ vốn đang chạy tốt", và việc chia tay những người giỏi là điều đau lòng. Phải mất một thời gian mới biết những quyết định này có đúng đắn hay không.

Góc nhìn

Với các nhà sáng lập và kỹ sư Việt Nam đang tìm vốn từ quỹ nước ngoài, thông điệp của Sequoia có hai mặt. Một mặt, việc dồn nguồn lực về Bay Area và gộp đội đầu tư nghĩa là quy trình ra quyết định có thể gọn hơn, nhưng số người phụ trách thị trường ngoài Mỹ cũng ít đi — các startup Việt sẽ cạnh tranh khó hơn cho sự chú ý của đối tác. Mặt khác, việc dừng Arc và Scouts cho thấy mô hình "đầu tư qua trung gian" hay "gói tăng tốc quốc tế" đang mất dần sức nặng; nhà sáng lập nên chủ động xây quan hệ trực tiếp với đối tác thay vì trông vào chương trình bắc cầu.

Bài học thực dụng hơn nằm ở cách Sequoia tự cắt bỏ thứ đang chạy được để tập trung vào chất lượng thay vì quy mô. Với các đội kỹ thuật và doanh nghiệp công nghệ trong nước, đây là lời nhắc rằng mở rộng quá nhanh thường kéo theo bộ máy cấp bậc cồng kềnh, và việc làm phẳng tổ chức để quay về năng lực cốt lõi là một lựa chọn chiến lược đáng cân nhắc, dù không hề dễ chịu.