Startup hàng không Reliable Robotics của cựu nhân viên SpaceX gọi vốn 115 triệu USD, định giá vượt 1 tỷ USD

Reliable Robotics đã dành gần một thập kỷ để phát triển và thương mại hóa công nghệ bay tự động có thể lắp đặt trên các loại máy bay hiện có. Với khoản tài trợ mới, startup có trụ sở tại Mountain View (California) này có thêm nguồn lực để theo đuổi mục tiêu quan trọng: được Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) chứng nhận hệ thống bay tự động.

Khoản đầu tư mới và định giá tỷ đô

Khoản tài trợ vừa công bố là phần mở rộng của vòng gọi vốn Series D, bao gồm 90 triệu USD vốn cổ phần do Nimble Partners dẫn dắt và 25 triệu USD vốn vay từ Silicon Valley Bank.

• Series D hiện đạt tổng cộng 275 triệu USD, đưa định giá của công ty vượt mốc 1 tỷ USD.
• Các nhà đầu tư khác tham gia gồm Gideon Strategic Partners, RockCreek, Geek Ventures, Gold Hill Capital và Sparkwave Capital.
• Tính đến nay, Reliable Robotics đã huy động được 380 triệu USD.

Giám đốc điều hành Robert Rose, cựu giám đốc phần mềm bay tại SpaceX từng làm việc ở Tesla và Google, cho biết công ty đang tiến triển đều đặn trong việc cung cấp bằng chứng cho FAA. Đồng sáng lập và CTO Juerg Frefel cũng là cựu nhân viên SpaceX với gần một thập kỷ làm kỹ sư tại đây.

Bốn hướng chứng nhận song song

Trong ngành hàng không — một trong những lĩnh vực được quản lý chặt chẽ nhất thế giới — việc đưa công nghệ mới tiến gần đến chứng nhận đã là một bước tiến đáng kể. Reliable Robotics đang theo đuổi chứng nhận trên bốn hướng gắn liền với mục tiêu bay tự động.

Thứ nhất, sản phẩm mang tên "kích hoạt chế độ lái tự động liên tục" (continuous autopilot engagement) sẽ đảm nhận các thao tác khởi động động cơ, lăn bánh, cất cánh và hạ cánh. Phi công vẫn ngồi trên máy bay và tương tác với hệ thống qua màn hình cảm ứng. Rose dự kiến chứng nhận cho hệ thống đầu tiên này sẽ có sau 18 đến 24 tháng.

Thứ hai, chứng nhận loại bỏ phi công khỏi buồng lái và chuyển họ xuống trạm điều khiển mặt đất — theo Rose còn cách ít nhất 3 năm.

Thứ ba, Reliable đang nỗ lực chứng nhận radar phòng chống va chạm do chính họ phát triển sau khi không thuyết phục được các nhà cung cấp truyền thống tham gia dự án. Radar thể rắn của công ty không có bộ phận chuyển động, quét không gian với tầm xa hơn và độ phân giải cao hơn nhiều so với radar dùng ăng-ten quay. Theo Rose, thiết bị này cũng dễ bảo trì và chi phí thấp hơn. Radar dự kiến được chứng nhận vào cuối năm 2027.

Thứ tư, chứng nhận cho hãng hàng không mang tên Reliable Airlines, đơn vị đầu tiên được cấp phép sử dụng công nghệ bay tự động. Hãng đặt trụ sở tại Albuquerque, vận hành 6 máy bay Cessna Caravan chở hàng sáu ngày mỗi tuần.

Bài học cho thị trường Việt Nam?

Mô hình của Reliable Robotics cho thấy một hướng đi đáng chú ý: thay vì chế tạo máy bay tự động hoàn toàn mới, công ty xây dựng hệ thống có thể áp dụng cho bất kỳ khung thân máy bay nào. John Burbank, nhà sáng lập Nimble Partners, nhận định đây là cơ hội lớn hơn nhiều so với việc chỉ chế tạo một chiếc máy bay.

"Họ đã có một tầm nhìn rất lớn cách đây chín năm và nhìn nhận đây là điều cần thiết. Một khi hệ thống đầu tiên được phê duyệt, mọi người sẽ nhận ra đây chính là con đường của ngành hàng không, giống như cách ngành ô tô đang tiến tới tự động hóa."

Đối với Việt Nam — nơi ngành logistics hàng không và vận tải không người lái đang thu hút sự quan tâm — những tiến bộ về chứng nhận của FAA thường trở thành chuẩn tham chiếu cho các cơ quan quản lý trong khu vực. Việc theo dõi lộ trình của Reliable Robotics có thể mang lại góc nhìn hữu ích cho các startup công nghệ hàng không trong nước.