Thành phố Texas đòi 2 triệu USD để cung cấp hồ sơ công khai về việc sử dụng Flock

Làn sóng phản đối lưỡng đảng đối với Flock — công ty cung cấp hệ thống camera được trang bị trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng theo dõi mọi phương tiện đi qua — đang ngày càng gay gắt. Đáp lại, một số thành phố tại Mỹ đã áp mức phí "trên trời" đối với các nhóm giám sát và cơ quan báo chí khi họ yêu cầu cung cấp thông tin về cách các sở cảnh sát sử dụng và có thể lạm dụng hệ thống này.

Mức phí "vô lý" lên tới 2,3 triệu USD

Theo tờ Texas Tribune, các quan chức thành phố North Richland Hills — một vùng ngoại ô của Fort Worth, bang Texas — đã yêu cầu một nhóm trả 2,3 triệu USD trước khi họ thực hiện yêu cầu cung cấp hồ sơ công khai liên quan đến dữ liệu của Flock.

Để biện minh cho mức phí khổng lồ này, giới chức thành phố lập luận rằng việc tìm kiếm "khoảng một terabyte dữ liệu liên lạc về các lỗi, hành vi lạm dụng và hiệu quả của hệ thống Flock" sẽ tiêu tốn khoảng 14 năm công lao động, tính theo mức 15 USD mỗi giờ.

"Mức phí này có vẻ vô lý và dường như được thiết kế để bóp nghẹt các yêu cầu tiếp cận hồ sơ công khai của tôi."

Phil Mynona, người đã nộp yêu cầu này dưới một bút danh thay mặt cho nhóm Texas Privacy Coalition (Liên minh Quyền riêng tư Texas), đã chia sẻ với Texas Tribune rằng khoản phí nói trên là "vô lý".

Bối cảnh: Camera AI và những lo ngại về quyền riêng tư

Flock là một trong những hệ thống giám sát gây tranh cãi nhất tại Mỹ hiện nay. Hệ thống này sử dụng mạng lưới camera được trang bị AI để ghi lại và nhận dạng biển số của mọi phương tiện đi qua điểm đặt camera. Dữ liệu sau đó được lưu trữ và chia sẻ giữa các cơ quan thực thi pháp luật.

Điều đáng lo ngại là hệ thống có thể bị lạm dụng để theo dõi người dân một cách không chính đáng, đặc biệt trong bối cảnh các vụ bê bối về việc cảnh sát truy cập dữ liệu sai mục đích đã được ghi nhận ở nhiều bang.

Chiến lược ngăn chặn thông tin công khai

Việc áp mức phí cao ngất ngưởng không phải là hiện tượng cá biệt. Một số thành phố đã sử dụng chiến thuật tài chính này như một cách gián tiếp để ngăn chặn các nhóm giám sát và nhà báo tiếp cận thông tin công khai mà theo luật họ được quyền yêu cầu.

Cách làm này đặt ra câu hỏi lớn về tính minh bạch của chính quyền địa phương:

• Luật hồ sơ công khai được ban hành để đảm bảo người dân có quyền biết chính quyền đang làm gì.
• Việc áp mức phí phi lý có thể biến quyền đó thành đặc quyền chỉ dành cho những ai có tiền.
• Điều này đặc biệt nghiêm trọng khi liên quan đến công nghệ giám sát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư của hàng triệu người.

Ý nghĩa với người dùng công nghệ

Câu chuyện này không chỉ liên quan đến nước Mỹ. Khi các hệ thống camera AI nhận dạng biển số và khuôn mặt ngày càng phổ biến trên toàn cầu — bao gồm cả khu vực Đông Nam Á — câu hỏi về trách nhiệm giải trình của cơ quan chức năng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Người dùng công nghệ tại Việt Nam cũng nên theo dõi xu hướng này, bởi nó đặt ra khuôn mẫu về cách các chính phủ có thể cân bằng giữa:

• An ninh công cộng và tiện ích vận hành.
• Quyền riêng tư cá nhân của người dân.
• Tính minh bạch trong việc triển khai công nghệ giám sát.

Cuộc chiến pháp lý giữa Texas Privacy Coalition và thành phố North Richland Hills có thể trở thành tiền lệ quan trọng, định hình cách các địa phương phải công khai thông tin về những hệ thống AI giám sát đang ngày càng len lỏi vào đời sống thường nhật.