Thị trường xe điện Mỹ hồi phục sau cú sốc cắt giảm ưu đãi thuế

Đừng vội viết cáo phó cho thị trường xe điện Mỹ. Sau khi doanh số lao dốc vì chính sách ưu đãi thuế bị hủy bỏ vào năm ngoái, phân khúc này đã tăng trưởng trở lại trong ba quý liên tiếp, theo báo cáo mới nhất từ Cox Automotive.

Thị phần đạt mức cao nhất trong nhiều quý

Xe điện hiện chiếm 6,1% thị phần tại Mỹ, mức cao nhất kể từ quý 3/2025. Bà Stephanie Valdez Streaty, giám đốc phân tích xu hướng ngành tại Cox Automotive, nhận định dữ liệu cho thấy thị trường xe điện đang "tìm lại được điểm tựa".

Theo bà, hai yếu tố chính thúc đẩy sự hồi phục là giá xe điện trở nên cạnh tranh hơn và giá xăng tăng cao khiến người tiêu dùng quan tâm trở lại đến phương tiện chạy điện.

"Thị trường xe điện Mỹ đang tìm lại được điểm tựa sau giai đoạn biến động mạnh về chính sách ưu đãi." — Stephanie Valdez Streaty, Cox Automotive

Toyota, Rivian và Subaru dẫn đầu

Các thương hiệu tăng trưởng mạnh nhất trong quý vừa qua gồm Toyota, Rivian và Subaru.

• Doanh số mẫu Toyota bZ và Lexus RZ tăng gần gấp đôi sau bản nâng cấp về đại lý vào cuối năm ngoái.
• Các phiên bản mới chuyển sang dùng cổng sạc kiểu Tesla, đồng thời được trang bị pin dung lượng lớn hơn, mô-tơ mạnh hơn và thời gian sạc nhanh hơn.

Tesla vẫn dẫn đầu nhưng đang mất đà

Ở chiều ngược lại, doanh số của Tesla giảm 20% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, hãng xe của Elon Musk vẫn giữ lợi thế người đi trước khi bán được hơn một nửa tổng số xe điện trong quý 3.

Sự sụt giảm này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khi các hãng truyền thống lẫn startup đều đẩy mạnh dòng xe điện với giá hợp lý hơn.

Bài học từ thị trường Đức

Đà phục hồi tại Mỹ có nhiều nét tương đồng với những gì từng diễn ra ở Đức — thị trường đã trải qua cú sốc tương tự khi chính phủ dừng ưu đãi mua xe điện vào tháng 11/2023, sớm hơn một năm so với kế hoạch.

• Chỉ một tháng sau đó, doanh số xe điện Đức giảm hơn một nửa.
• Sau khi chạm đáy, thị trường phục hồi đều đặn.
• Doanh số tháng 8 vừa qua — tháng có dữ liệu gần nhất — là mức cao thứ hai trong lịch sử thị trường Đức.

Diễn biến này cho thấy rằng việc cắt bỏ trợ cấp có thể gây sốc ngắn hạn, nhưng khi giá xe trở nên hợp lý và hạ tầng sạc được cải thiện, nhu cầu thực của người tiêu dùng vẫn có thể phục hồi.

Ý nghĩa với thị trường Việt Nam

Với người tiêu dùng Việt Nam, câu chuyện tại Mỹ và Đức là chỉ dấu đáng tham khảo. Chính sách ưu đãi — như giảm thuế trước bạ hay hỗ trợ phí trước bạ cho xe điện — có tác động rất lớn đến doanh số trong ngắn hạn. Tuy nhiên, yếu tố quyết định sự tăng trưởng bền vững vẫn là giá xe hợp lý, hạ tầng trạm sạc phủ rộng và chi phí vận hành thấp.

Thị trường xe điện Việt Nam hiện do VinFast dẫn dắt, kèm sự tham gia của các mẫu xe nhập khẩu từ Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Kinh nghiệm từ Mỹ cho thấy các đợt điều chỉnh chính sách có thể gây biến động mạnh, nhưng đà chuyển dịch sang xe điện khó có thể đảo ngược trong dài hạn.