Tim Cook đã 'bán đứng' di sản của Steve Jobs như thế nào?

Việc Tim Cook và ban lãnh đạo Apple thể hiện sự quy phục trước Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục đã gây ra làn sóng tranh cãi dữ dội. Liệu đây chỉ là một động thái ngoại giao cần thiết, hay là sự phản bội trắng trợn đối với những giá trị cốt lõi mà người sáng lập huyền thoại Steve Jobs đã xây dựng nên?

Trong một bài phân tích sắc bén, tác giả Anil Dash đã chỉ ra rằng, khác với những suy đoán 'Steve Jobs sẽ làm gì' thường thấy, đây là một trong những trường hợp hiếm hoi chúng ta biết chắc chắn điều mà Steve Jobs sẽ không bao giờ làm: đó là quỳ gối trước một thể chế mà ông luôn coi thường.

Hình ảnh Tim Cook và Bono

Sự đối lập giữa hai thế hệ lãnh đạo

Steve Jobs, con trai ruột của một người nhập cư Syria theo diện visa du học, lớn lên trong môi trường phản văn hóa những năm 60-70. Chính những trải nghiệm đó đã hình thành nên tính cách nổi loạn, luôn sẵn sàng nói 'không' với những bất công và các thiết chế quan liêu. Ông là hiện thân của tinh thần tự do, nơi mà ý tưởng có thể sinh sôi từ sự chống đối.

Sự ra đời của máy tính cá nhân gắn liền với bối cảnh xã hội phức tạp, từ việc sử dụng chất gây nghiện đến tinh thần phản chiến, phản giám sát. Điều này lý giải vì sao quảng cáo lịch sử cho Macintosh năm 1984 lại mang thông điệp 'phá bỏ Big Brother' - một lời tuyên chiến trực diện với IBM và chính quyền.

Ngược lại, màn trình diễn của Tim Cook tại Phòng Bầu dục bị tác giả mô tả là 'nực cười và đáng xấu hổ nhất từng làm dưới danh nghĩa Apple'. Việc tự tay lắp ráp một món quà bằng vàng và thủy tinh xa xỉ, cùng những lời tâng bốc vô lối, hoàn toàn trái ngược với phong thái của người tiền nhiệm.

Sức mạnh tiềm ẩn mà Apple đã bỏ phí

'Không có ý nghĩa gì khi có cả một gia tài trong ngân hàng nếu bạn không bao giờ dám nói 'không'.'

Tác giả lập luận rằng Apple đang sở hữu sức mạnh văn hóa và công nghệ khổng lồ mà lẽ ra có thể sử dụng để tạo ra một cuộc đối thoại khác. Việc Apple từng dùng cơ sở hạ tầng đám mây toàn cầu để quảng bá phim của Brad Pitt cho thấy họ hoàn toàn có khả năng gửi thông điệp trực tiếp đến hàng triệu người dùng.

Có tiền lệ cho thấy một công ty công nghệ có thể phản ứng mạnh mẽ và thông minh hơn. Năm 2014, Uber từng gọi tên thị trưởng New York ngay trên giao diện ứng dụng của mình để phản đối các quy định. Dù chiến thuật đó bị chỉ trích là lừa dối, nhưng nó thể hiện một sự dũng cảm mà Apple đang thiếu.

Lối thoát cho Apple và bài học cho các công ty công nghệ

Thay vì trao quà và cúi đầu, Apple đáng lẽ có thể gửi thông điệp đến người dùng Mỹ, kêu gọi họ liên hệ với các nghị sĩ địa phương ủng hộ sự đổi mới cởi mở. Một chiến dịch mang tên 'Phong trào Tự do Điện thoại Mỹ' có thể tạo ra sức ép chính trị to lớn, biến Apple thành biểu tượng của sự đứng lên bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

'Sự dũng cảm mang tính lây lan, và sẽ không mất nhiều thời gian để các công ty công nghệ khác xếp hàng đứng sau Apple nếu họ đủ can đảm đứng lên trong thời khắc này.'

Nỗi sợ hãi về thuế quan hay hợp đồng chính phủ là điều dễ hiểu, nhưng như tác giả chỉ ra, những điều đó rồi vẫn sẽ xảy ra. Khác biệt duy nhất là thế giới sẽ biết Apple đang lãnh đạo bởi một CEO đã khuỵu gối, và một hội đồng quản trị không có xương sống.

Thông điệp cuối cùng dành cho Tim Cook rất rõ ràng: Nếu ông ấy tức giận, hãy nói với ông ấy rằng ông ấy đang cầm nó sai cách - một lời nhắc nhở đầy mỉa mai đến sự cố anten 'Antennagate' nổi tiếng của iPhone 4 năm xưa.