Tim Cook và 15 năm dẫn dắt Apple: Những chiến thắng vĩ đại và những vết trượt đáng nhớ

Khi Tim Cook tiếp quản chiếc ghế CEO từ Steve Jobs vào năm 2011, áp lực đặt lên vai ông gần như là không thể tưởng tượng nổi. Ông kế thừa một đế chế công nghệ đang trên đà phát triển thần tốc nhờ sự hồi sinh của Mac, sự thành công vang dội của iPod và cú bùng nổ toàn cầu của iPhone.

Giờ đây, sau 15 năm gắn bó với vai trò lãnh đạo, Tim Cook chính thức chia tay vị trí CEO, nhường lại cho John Ternus. Nhìn lại cả một nhiệm kỳ, Apple của Tim Cook đã gặt hái không ít thành tựu to lớn, nhưng cũng có những thất bại đáng tiếc. Hãy cùng Lehuy.net điểm lại những dấu ấn quan trọng nhất trong sự nghiệp của một trong những CEO quyền lực nhất thế giới.

Tim Cook - CEO Apple

Chiến thắng: Biến mảng dịch vụ thành "gà đẻ trứng vàng"

Ngay từ khi nhậm chức, Tim Cook phải đối mặt với một bài toán khó: iPhone quá thành công đến mức chiếm tới một nửa doanh thu của Apple, tạo ra sự phụ thuộc rủi ro. Giải pháp của ông là đẩy mạnh mảng dịch vụ - một lĩnh vực bắt đầu khởi sắc từ App Store năm 2008.

Dưới thời Cook, mảng này đã phát triển thành nguồn thu khổng lồ, chỉ đứng sau iPhone. Ông lần lượt cho ra mắt Apple Pay (2014), Apple Music (2015), rồi dồn dập giới thiệu Apple TV+, Apple Arcade, Apple News+ và thẻ tín dụng Apple Card vào năm 2019. Năm ngoái, Apple báo cáo doanh thu 100 tỷ USD từ tất cả các dịch vụ cộng lại, một con số minh chứng cho tầm nhìn chiến lược của vị CEO này.

Chiến thắng: Cuộc cách mạng Apple Silicon

Một trong những quyết định táo bạo và đúng đắn nhất của Tim Cook là chuyển đổi toàn bộ dòng Mac từ chip Intel sang vi xử lý tự thiết kế. Thương vụ này tiềm ẩn rủi ro cực lớn - phần cứng có thể yếu hơn, phần mềm có thể gặp nhiều trục trặc, và chính thế giới Windows cũng từng thất bại với mô hình tương tự trên chip Arm.

Nhưng Apple đã làm được điều không tưởng. Kể từ khi ra mắt chip M1 vào năm 2020, các thế hệ chip M-series liên tục vượt xa kỳ vọng, mang lại hiệu năng vượt trội và sự chủ động hoàn toàn trong chu kỳ phát triển sản phẩm. Đến năm 2023, Apple chính thức hoàn tất việc loại bỏ Intel, và mới đây nhất là chip M6 - thế hệ chip đầu tiên được sản xuất trên tiến trình 2nm tiên tiến.

Chip Apple M6 và M5 Ultra

Chiến thắng: Mở rộng lãnh địa wearable và sức khỏe

Tim Cook không chỉ dừng lại ở việc làm mới iPhone và Mac. Ông đã mở ra những hướng đi hoàn toàn mới cho Apple. Apple Watch ra mắt năm 2015, từ một phụ kiện đi kèm iPhone đã trở thành thiết bị theo dõi sức khỏe cao cấp với khả năng đo điện tâm đồ, phát hiện nhịp tim bất thường và cảnh báo ngưng thở khi ngủ.

Không chỉ vậy, AirPods ra mắt năm 2016 đã tạo nên một cơn sốt tai nghe không dây trên toàn cầu, và thậm chí còn tích hợp tính năng trợ thính được FDA chấp thuận. Bản thân Tim Cook từng tự hào tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn năm 2019: "Nếu nhìn về tương lai, câu hỏi đặt ra là: đóng góp lớn nhất của Apple cho nhân loại là gì? Đó sẽ là sức khỏe."

Chiến thắng: Cột mốc 1.000 tỷ USD lịch sử

Năm 2018, dưới sự lèo lái của Tim Cook, Apple trở thành công ty Mỹ đầu tiên cán mốc vốn hóa thị trường 1.000 tỷ USD. Đây là một cột mốc không tưởng cách đó chỉ vài năm. Sau đó, con số này tiếp tục tăng vọt lên 2.000 tỷ, 3.000 tỷ và gần đây nhất là 4.000 tỷ USD. Tài năng quản trị chuỗi cung ứng thượng hạng của Cook đã giúp Apple đạt được biên lợi nhuận khổng lồ, biến công ty thành một trong những tập đoàn sinh lời nhất hành tinh.

Chiến thắng: Kiên định bảo vệ quyền riêng tư người dùng

Tim Cook biến quyền riêng tư thành một "vũ khí" chiến lược của Apple. Năm 2015, ông gây chấn động khi từ chối hợp tác với FBI trong vụ tấn công San Bernardino, từ chối việc xây dựng "backdoor" vào iPhone. Trong lá thư gửi khách hàng, Cook khẳng định đây là một "bước đi chưa từng có tiền lệ đe dọa đến sự an toàn của người dùng".

Dưới thời ông, Apple liên tục giới thiệu các tính năng bảo mật tiên tiến như Private Relay, Advanced Data Protection hay hệ thống Private Cloud Compute để bảo vệ dữ liệu khi người dùng sử dụng trí tuệ nhân tạo. Cuộc chiến này vẫn đang tiếp diễn tại Anh, nơi Apple đang phản đối yêu cầu tạo lỗ hổng trong dữ liệu iCloud mã hóa của chính phủ nước này.

Thất bại: Vision Pro - Tham vọng quá lớn, thực tế quá phũ phàng

Nếu như Apple Watch là một thành công vang dội trong lĩnh vực wearable, thì Vision Pro lại là một cú vấp thảm hại. Với mức giá 3.499 USD và những ứng dụng còn hạn chế, chiếc kính thực tế ảo này không thể tạo ra sức hút đại chúng như Apple kỳ vọng.

Báo cáo từ Financial Times vào cuối năm 2025 cho thấy Apple đã phải cắt giảm sản xuất và tiếp thị Vision Pro do doanh số yếu kém. Đội ngũ phát triển game cho thiết bị này cũng gần như bị "ngừng hoạt động" hoàn toàn.

Thất bại: Dự án xe hơi Apple Car dang dở

Project Titan - dự án phát triển xe tự lái của Apple - từng được xem là một trong những bí mật được giấu kín nhất tại Thung lũng Silicon. Tim Cook từng úp mở về việc Apple tập trung vào hệ thống tự lái, khiến giới công nghệ không ngừng đồn đoán.

Thế nhưng, sau hơn 10 năm nghiên cứu và tiêu tốn hơn 10 tỷ USD, Apple chính thức khai tử dự án vào năm 2024. Đội ngũ 2.000 người của Project Titan bị giải tán, khép lại một trong những tham vọng lớn nhất và cũng là nỗi tiếc nuối lớn nhất của nhiệm kỳ Cook.

Thất bại: Siri và những lời hứa về AI dang dở

Siri - trợ lý ảo do chính Tim Cook giới thiệu - nhanh chóng bị bỏ xa bởi các đối thủ như Google Assistant hay Alexa. Khả năng trả lời câu hỏi đơn giản của Siri ngày càng trở nên lỗi thời, và những nỗ lực cải tiến của Apple chỉ mang tính vá víu.

Kế hoạch nâng cấp Siri bằng AI được công bố vào tháng 6/2024 với nhiều hứa hẹn, nhưng liên tục bị trì hoãn. Tháng 3/2025, Apple thừa nhận sẽ "mất nhiều thời gian hơn dự kiến" để mang đến các tính năng Siri thông minh. Sự việc trở nên tồi tệ hơn khi Apple phải sa thải giám đốc AI John Giannandrea và đồng ý trả 250 triệu USD để giải quyết vụ kiện cáo buộc lừa dối khách hàng về khả năng AI của Siri. Phiên bản Siri nâng cấp, chạy trên nền tảng Google Gemini tùy biến, dự kiến phải đến mùa thu này mới ra mắt - muộn hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu.

Thất bại: Vòng luẩn quẩn App Store và các vụ kiện

Năm 2020, Epic Games kiện Apple sau khi Fortnite bị gỡ khỏi App Store vì vi phạm chính sách thanh toán. Cuộc chiến pháp lý kéo dài đã phơi bày cách Apple bảo vệ "đế chế" hoa hồng 30% của mình một cách cứng rắn đến nhường nào.

Các quy định mới của Liên minh Châu Âu (EU) càng tạo thêm áp lực, buộc Apple phải đưa ra những quy định lằng nhằng cho phép bên thứ ba phân phối ứng dụng bên ngoài App Store. Mặc dù Apple tuyên bố đã "giải quyết" bất đồng với EU, nhưng chính sách khắt khe này đã khiến không ít nhà phát triển bức xúc - những người đóng vai trò quan trọng trong thành công của Apple.

Thất bại: Sự ra mắt thảm họa của Apple Maps

Năm 2012, Apple Maps ra mắt với quá nhiều lỗi: thiếu bản đồ chi tiết ở Mỹ, các thành phố lớn như London, Bắc Kinh, Tokyo gần như "trống rỗng", các địa danh nổi tiếng bị định vị sai hoặc đánh dấu một cách vô lý. Tim Cook buộc phải đưa ra lời xin lỗi công khai.

Sau này, giám đốc dịch vụ Eddy Cue thừa nhận sự cố này đã khiến Apple thay đổi quy trình kiểm thử, áp dụng mô hình beta công khai. Điều đáng nói là sau thất bại đầu tiên, Apple Maps đã được cải thiện từng ngày và giờ trở thành một thành phần tuyệt vời trong hệ sinh thái iPhone - một bài học về sự kiên trì của Tim Cook trong việc sửa sai.

Nỗi lo của Tim Cook trong nhiệm kỳ của mình

Trách nhiệm còn lại: Quan hệ với Nhà Trắng

Một trong những "gánh nặng" mà Tim Cook phải tiếp tục gánh vác ở cương vị Chủ tịch điều hành là mối quan hệ chiến lược với Tổng thống Donald Trump. Việc này giúp Apple né được các mức thuế quan khắc nghiệt, nhưng cũng khiến công ty phải đánh đổi nhiều giá trị về môi trường và đa dạng sắc tộc. Từ việc đưa tổng thống đi thăm nhà máy của Apple đến món quà tấm kính Corning khắc chữ với đế vàng 24K, những hành động này đều nhằm mục đích bảo vệ lợi ích kinh doanh của Apple trước các chính sách thương mại khó lường.

---

Nhiệm kỳ 15 năm của Tim Cook tại Apple được đánh giá là một trong những bản giao hưởng có nhiều nốt thăng và nốt trầm nhất trong lịch sử công nghệ thế giới. Ông có thể không có tầm nhìn sáng tạo đột phá như Steve Jobs, nhưng chính sự điềm tĩnh, khả năng vận hành và định hướng chiến lược sắc bén của ông đã đưa Apple trở thành cỗ máy in tiền khổng lồ nhất hành tinh. Di sản của Tim Cook sẽ là sự chuyển mình từ một công ty công nghệ phụ thuộc vào một sản phẩm duy nhất sang một hệ sinh thái dịch vụ và phần cứng đa dạng bậc nhất thế giới.