Tổng thống Mỹ Trump ký lệnh hành chính về việc đánh giá rủi ro an ninh quốc gia đối với các mô hình AI hàng đầu

Tổng thống Donald Trump đã ký một lệnh hành chính về giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) vào thứ Ba, đánh dấu một bước ngoặt trong chính sách công nghệ của Mỹ chỉ chưa đầy hai tuần sau khi ông hoãn một sự kiện tại Nhà Trắng vì lo ngại rằng chính sách tương tự có thể làm giảm lợi thế công nghệ của nước này.

Lệnh hành chính này thiết lập một khuôn khổ cho phép chính phủ liên bang rà soát các rủi ro an ninh quốc gia của những hệ thống AI tiên tiến nhất trong tối đa một tháng trước khi chúng được phát hành công khai. Theo lệnh này, sự tham gia của các nhà phát triển AI sẽ mang tính tự nguyện.

Nhà Trắng và vấn đề An ninh mạng

"Các khả năng AI tiên tiến làm cho quốc gia của chúng ta mạnh mẽ hơn, nhưng cũng đưa ra những cân nhắc an ninh quốc gia mới đòi hỏi hành động phối hợp giữa các bộ, ban và ngành hành pháp," lệnh này nêu rõ.

Khung thời gian rà soát và lo ngại về cạnh tranh

Lệnh mới quy định chính phủ sẽ chỉ có 30 ngày để xem xét một hệ thống AI, một khung thời gian ngắn hơn so với một số kỳ vọng trong ngành. Một khoảng thời gian dài hơn có thể bị coi là gánh nặng quá lớn đối với một ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng và cạnh tranh gay gắt.

Vào tháng trước, Tổng thống Trump đã hủy một sự kiện tại Phòng Bầu Dục với các giám đốc điều hành ngành công nghệ vì ông không hài lòng với nội dung của bản dự thảo trước đó. "Chúng ta đang dẫn đầu Trung Quốc, chúng ta đang dẫn đầu tất cả mọi người, và tôi không muốn làm bất cứ điều gì có thể cản trở vị trí dẫn đầu đó," ông Trump nói với các phóng viên vào thời điểm đó.

Hợp tác tự nguyện với các "Phòng thí nghiệm biên giới"

Chỉ thị này được mô tả là sự hợp tác tự nguyện với các công ty công nghệ có trụ sở tại Mỹ, bao gồm Anthropic, OpenAI và Google. Những công ty này đôi khi được gọi là các "phòng thí nghiệm biên giới" (frontier labs) vì họ đang xây dựng các hệ thống AI tiên tiến nhất.

Nhà Trắng cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội vào thứ Ba rằng lệnh hành chính này "tạo ra một quy trình để các phòng thí nghiệm biên giới tự nguyện chia sẻ các mô hình mạng tiên tiến nhất nhằm bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng và củng cố khả năng phòng thủ mạng của chính phủ. Chúng tôi KHÔNG thực hiện giám sát tất cả các mô hình mới, vì mức độ can thiệp quá mức của chính phủ như vậy sẽ có tác động tiêu cực đến quyền tự do ngôn luận và sự đổi mới."

Phản ứng từ giới chuyên gia và ngành công nghiệp

Juan Londoño, một chuyên gia phân tích chính sách tại Viện Cato, nhận định rằng lệnh này chưa hoàn hảo nhưng là "một bước đi đúng hướng để chuẩn bị cho quốc gia trước sự ra mắt của các hệ thống AI tiên tiến."

Tuy nhiên, ông bày tỏ lo ngại về sự mơ hồ trong việc chính phủ, do Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) dẫn dắt, sẽ quyết định mô hình AI nào đủ điều kiện để kiểm tra và cách thức lựa chọn các "đối tác tin cậy" được tiếp cận sớm.

"Việc trao quá nhiều quyền quyết định cho Giám đốc NSA là một tiền lệ nguy hiểm có thể cho phép chính phủ 'vũ khí hóa' chính sách này chống lại các công ty mà họ đang mâu thuẫn," Londoño nhận định.

Kế hoạch cho chỉ thị an ninh mạng AI mới này xuất hiện sau thông báo của Anthropic vào tháng 4 về mô hình AI tiên tiến nhất của họ, gọi là Claude Mythos, giữa cuộc chiến pháp lý của công ty này với chính quyền Trump về một tranh chấp hợp đồng với Lầu Năm Góc.

Biểu tượng an ninh mạng

Ngay sau đó, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang sắp mãn nhiệm Jerome Powell đã họp khẩn với các CEO phố Wall, cảnh báo họ về rủi ro do khả năng tìm ra lỗ hổng an ninh mạng trong phần mềm trên toàn thế giới của Mythos. Anthropic hiện đã giới hạn quyền truy cập vào Mythos chỉ cho một nhóm nhỏ các đối tác tin cậy, mặc dù công ty cho biết thứ Ba rằng họ đã mở rộng nhóm này thêm 150 tổ chức.

Anthropic chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về lệnh mới của ông Trump, nhưng đối thủ chính của họ là OpenAI - nhà sản xuất ChatGPT - đã mô tả chính sách này là một bước quan trọng.

"Khi khả năng của AI tiếp tục tiến bộ, chúng tôi tin rằng các khung an toàn hiệu quả nên tiếp tục được phát triển thông qua các thể chế dân chủ, được cung cấp thông tin bởi chuyên môn kỹ thuật và sự đóng góp của các bên liên quan rộng rãi, để thúc đẩy tính trách nhiệm và niềm tin của công chúng," Chris Lehane, giám đốc các vấn đề toàn cầu của OpenAI, cho biết trong một tuyên bố.

Thượng nghị sĩ Mark Warner, phó chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, cũng hoan nghênh chính sách của ông Trump nhưng chỉ trích chính quyền vì đã "chậm phát hiện ra nhu cầu phải khôi phục lại những gì họ đã vội vàng tháo dỡ trong năm đầu tiên."

Tổng thống Trump đã bãi bỏ nhiều rào chắn về AI của cựu Tổng thống Joe Biden chỉ vài giờ sau khi trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái.