Lightfoot – Chiếc scooter năng lượng mặt trời khiến ai cũng phải ngoái nhìn

Có những phương tiện khiến người đi đường phải dừng lại và hỏi han. Lightfoot là một trong số đó – chiếc scooter điện hai bánh chạy bằng năng lượng mặt trời với thiết kế kỳ quặc nhưng đầy thú vị, hứa hẹn mở ra hướng đi mới cho giao thông đô thị ngắn.

Khi tôi bước ra khỏi một tòa nhà ở New York, đội mũ bảo hiểm và chuẩn bị leo lên chiếc scooter của mình, một người qua đường đã nhìn chằm chằm vào thứ tôi sắp cưỡi. Đó là Lightfoot – chiếc xe hai bánh chạy bằng năng lượng mặt trời với vẻ ngoài chẳng giống ai. Anh ta nhìn tôi rồi hỏi: "Anh tự làm chiếc này à?"

Lightfoot trên đường phố

Thiết kế độc đáo đến khó tin

Lightfoot trông giống như một chiếc hộp chữ nhật gắn bánh xe, với hai tấm pin mặt trời lớn ở hai bên và một ghế băng phía trên đủ chỗ cho cả người lái lẫn hành khách. Đúng như cảm giác của nó – một thứ được chế tạo trong garage hơn là từ nhà máy nước ngoài.

Xe được thiết kế để chạy trong làn đường dành cho xe đạp, không có bàn đạp nên được xếp vào loại scooter điện thay vì xe đạp điện. Tốc độ tối đa đạt 32 km/h.

Gần như ai nhìn thấy cũng nói nó trông lố bịch, nhưng theo một cách thú vị và ngộ nghĩnh. Không ngạc nhiên khi nhà sản xuất gọi nó là "cỗ máy tạo nụ cười". Chưa có phương tiện nào tôi từng đi lại thu hút nhiều sự chú ý đến thế. Người ta bình luận về Lightfoot ngay cả khi dừng đèn đỏ, thậm chí giữa lúc đang chạy – vài người đi xe đạp còn liều lĩnh rút điện thoại ra chụp ảnh.

Xuất phát từ một bài toán thực tế

Lightfoot đến từ Otherlab, công ty nghiên cứu và thiết kế do nhà phát minh Saul Griffith sáng lập. Ông cũng là đồng sáng lập Rewiring America – tổ chức phi lợi nhuận giúp các hộ gia đình Mỹ chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch.

Griffith cho biết dự án bắt đầu cách đây vài năm, sau khi dữ liệu công khai cho thấy 52% tổng số chuyến đi của hành khách tại Mỹ ở mọi phương thức vận tải đều ngắn hơn 5 km. Thay vì phụ thuộc vào ô tô, tại sao không thử một phương tiện đơn giản hơn cho những chuyến đi ngắn, mà còn có thể tự sạc trong ngày?

"Năng lượng mặt trời có thể đóng góp ý nghĩa. Có một con đường đẹp ở đây cho một phương tiện dễ dùng mà mọi người thực sự hào hứng, đơn giản và bền bỉ", Griffith nói.

Việc chọn scooter thay vì xe đạp cũng giúp mở rộng đối tượng. "Tôi nghĩ cứ một người muốn có bàn đạp thì có đến chín người chẳng quan tâm đến bàn đạp", ông nói thẳng thắn.

Trải nghiệm thực tế và những hạn chế

Tôi đã sống cùng Lightfoot hơn hai tuần. Đáng tiếc là phần lớn thời gian đó, New York chìm trong mưa lớn – điều kiện không lý tưởng cho một chiếc scooter chạy bằng năng lượng mặt trời.

Đó là lý do Otherlab ban đầu tập trung bán chiếc xe 4.495 USD này tại California. Xe hiện đã chính thức mở bán (màu xanh da trời hoặc cam mặt trời), có thể đặt trước với 100 USD.

Cận cảnh Lightfoot-Resized.jpg)

Griffith cho biết công ty dự định mở rộng sang các bang phía nam, hướng tới Florida, sau đó khảo sát nhu cầu ở các bang phía bắc. Đáng chú ý, Otherlab đang đàm phán với các khu nghỉ dưỡng, khuôn viên trường học và đơn vị quản lý đội xe, đồng thời có kế hoạch bán Lightfoot tại các nước như Việt Nam – nơi Hà Nội sẽ hạn chế mạnh xe máy xăng từ năm 2027.

"Nếu nhìn vào cuộc tắm máu của những công ty micromobility, gần như tất cả đều huy động quá nhiều tiền và cố gắng trở nên khổng lồ ngay lập tức. Chúng tôi không muốn làm vậy", Griffith chia sẻ.

Vận hành: Đơn giản nhưng hiệu quả

Lightfoot là một cỗ máy rất đơn giản. Không có ứng dụng, không có chế độ tốc độ, không có đèn xi-nhan – không có gì cả. Bạn có thể đặt mã PIN để bảo vệ xe khi khóa, nhưng chỉ có vậy. Khác với những chiếc xe đạp điện như Olto của Infinite Machine với hệ thống báo động và GPS luôn bật, bạn sẽ phải dựa vào khóa xe và thiết bị theo dõi Bluetooth để giữ an toàn cho Lightfoot.

Việc lái Lightfoot cực kỳ thú vị. Trọng tâm thấp và hệ thống treo xuất sắc, ngay cả trên những con đường gồ ghề ở Brooklyn. Xe nhanh chóng đạt tốc độ tối đa 32 km/h nhờ tay ga xoay, dù mô-men xoắn có thể hơi quá mạnh với một số người.

Điểm đáng chú ý: hầu hết xe đạp điện và scooter tôi từng thử đều chậm lại khi leo dốc, nhưng Lightfoot vẫn duy trì tốc độ 32 km/h xuyên suốt. Tôi hiếm khi dùng phanh đĩa thủy lực mà chủ yếu dựa vào hệ thống phanh tái sinh mạnh mẽ, kích hoạt ngay khi ngừng ga. Theo Griffith, bạn có thể thu hồi khoảng 15-20% pin chỉ nhờ hệ thống này.

Khoang chứa đồ bên trong Lightfoot-resized.jpg)

Pin mặt trời: Kỳ diệu nhưng còn phụ thuộc thời tiết

Tính toán phạm vi hoạt động khá khó với một chiếc xe được thiết kế để hấp thụ năng lượng khi phanh và khi đỗ trên đường. Công ty tuyên bố 59 km, và tôi vui mừng báo cáo đã đạt được 58 km trong một lần sạc – điều hiếm thấy với người cao 1m93 và nặng 100 kg như tôi.

Có một ngày, tôi chạy từ nhà ở Bed-Stuy, Brooklyn đến Bryant Park ở Manhattan để khám bệnh, rồi xuống Chelsea họp, rồi xuống hạ Manhattan họp tiếp. Chạy về nhà mà không cắm sạc. Sáng hôm sau, tôi lại đưa Lightfoot qua cầu đến Financial District họp rồi về nhà. Tròn 58 km và xe không hề chậm lại khi pin gần cạn, như một số xe điện khác.

Rồi mặt trời ló ra sau mây. Cuối cùng, vào một ngày thứ Bảy nắng đẹp, tôi đỗ Lightfoot trước nhà nơi có nhiều nắng nhất. Sau khoảng sáu giờ, tấm pin mặt trời cuối cùng đã hoạt động – đồng hồ pin tăng từ khoảng 50% lên 60%. Ngày hôm sau, đỗ cùng chỗ, pin lên 72%.

Đó không phải mức tăng lớn, nhưng một lần nữa, Lightfoot không được thiết kế cho nơi như New York. Otherlab tuyên bố các tấm pin mặt trời có thể tăng thêm 29 km phạm vi mỗi ngày trong điều kiện tốt – khoảng 5 km cho mỗi giờ nắng chất lượng. Nghe có vẻ quá tốt để là sự thật, nhưng tôi không thể kiểm chứng trong điều kiện đó.

Dù vậy, tôi gần như nhảy lên vì sung sướng khi lần đầu thấy đồng hồ pin nhích lên. Sức mạnh của mặt trời trong tấm pin của chiếc scooter. Thật lố bịch. Và thật tuyệt vời.

Những điểm chưa hoàn thiện

Tôi có vài băn khoăn về độ hoàn thiện của Lightfoot. Có một khe hở nhỏ giữa một tấm pin và khung xe, và một đường nối tương tự giữa ghế băng và thân xe, nghĩa là nước có thể lọt vào khoang chứa đồ bên trong. Chân chống cũng khó tiếp cận và khi rẽ gấp, nó hơi cọ xuống mặt đường.

Griffith cho biết đội ngũ của ông đã biết những vấn đề này; chiếc xe tôi dùng là mẫu tiền sản xuất, và nhiều điểm đã hoặc sẽ được khắc phục.

Tính năng được đánh giá thấp nhất là khoang chứa đồ bên trong. Thật tuyệt khi có thể quẳng ba lô hay túi thực phẩm vào đây thay vì đeo trên lưng hay treo lủng lẳng trên ghi-đông. Bạn có hai chìa khóa để khóa khoang, nhưng tôi sẽ không để đồ quý giá trong đó – ai đó có thể phá khóa mà chẳng tốn mấy công.

Với những người dùng ở Việt Nam – nơi xe máy là phương tiện chủ đạo và tình trạng ô nhiễm không khí đô thị đang là vấn đề nhức nhối – một mẫu xe như Lightfoot có thể là giải pháp thú vị cho quãng đường ngắn trong nội đô. Tuy nhiên, mức giá 4.495 USD (khoảng 110 triệu đồng) vẫn là rào cản lớn so với xe máy điện phổ thông tại thị trường trong nước. Việc Hà Nội dự kiến hạn chế xe máy xăng từ 2027 có thể mở ra cơ hội, nhưng để cạnh tranh, Otherlab sẽ cần mức giá phù hợp hơn với túi tiền người Việt.