Từ trại giam đến triệu phú: Kỹ sư khởi nghiệp giấu thân phận tội phạm suốt 20 năm

Trong thế giới khởi nghiệp công nghệ, nơi lý lịch sạch sẽ và bằng cấp hào nhoáng thường được xem là tấm vé bước vào, có một câu chuyện hiếm hoi vừa được chia sẻ công khai trên Hacker News khiến nhiều người trong ngành phải suy ngẫm.

Một kỹ sư phần mềm kỳ cựu, từng là nhân viên thứ 3 của Eventbrite và là kỹ sư sáng lập của Reforge, đã thú nhận rằng suốt 20 năm qua, không đồng nghiệp nào biết ông từng là một tội phạm bị kết án. Ông ngồi tù năm 19 tuổi, từng vô gia cư và ngủ trong xe hơi, trước khi bước vào con đường công nghệ và đạt được thành công tài chính đáng kể.

"Khi bạn là một người từng bị kết án, người ta nhìn bạn như thể bạn bị vấy bẩn. Tôi không thể thuê căn hộ ở San Francisco. Tôi không thể xin được việc làm ngay sau khi ra tù."

Từ trại giam đến thung lũng Silicon

Theo chia sẻ của chính tác giả, sau khi ra tù, ông phải đối mặt với khoản bồi thường 17.000 USD cho bang và không thể tìm được việc làm. Chính sự tuyệt vọng đó, như ông viết, "có thể dễ dàng đẩy bạn trở lại nhà tù".

Thế nhưng hành trình đã rẽ sang hướng khác. Từ chỗ vô gia cư ở tuổi 19, khoảng 10 năm sau ông đã đạt thu nhập bảy chữ số và nghỉ hưu ở tuổi 38. Ông tham gia hoặc sáng lập khoảng 17 công ty kể từ năm 2007, trong đó nhiều công ty đã đóng cửa, một số được mua lại, và một số vẫn đang hoạt động.

Bìa bộ ba tiểu thuyết Nouscraft do tác giả viết dưới bút danh Leonard Buford

Trong những dự án nổi bật, ông từng là kỹ sư sáng lập và Trưởng bộ phận Kỹ thuật tại Reforge – công ty gọi vốn được 20 triệu USD từ a16z và sau đó được mua lại. Ông cũng giữ vai trò CTO tại một số startup như 17hats, Rentify và Shortcut.

Viết sách để lan tỏa hy vọng

Hiện tại, ngoài việc điều hành ba công ty (Casting Call Club, Closing Credits và Shosay), ông đang viết một cuốn hồi ký mang tên "Buford versus Oklahoma" – kể lại hành trình từ một sai lầm tồi tệ nhất trong đời, qua nhà tù và cuộc sống vô gia cư, đến việc xây dựng những công ty tỷ đô.

Ông cũng đã hoàn thành bộ ba tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Nouscraft, bán được hơn 10.000 bản với điểm đánh giá trung bình 4,5 sao trên Amazon và Goodreads. Cuốn tiểu thuyết mới Sol Truckers đang trong quá trình sáng tác.

Cuốn tiểu thuyết mới Sol Truckers đang được tác giả hoàn thiện

Điều đáng chú ý là ông khẳng định không dùng AI để viết văn – mọi câu chữ đều được gõ tay trên Neovim. Tuy nhiên, với lập trình, ông sử dụng AI cho phần lớn công việc, dù vẫn tự review toàn bộ mã nguồn do AI tạo ra.

"Nếu bạn thuê ngoài việc tư duy và giữ lại kết quả, bạn sẽ dần mất đi phần khiến bạn có thể tạo ra kết quả đó."

Bài học cho cộng đồng công nghệ Việt Nam

Câu chuyện này đặt ra nhiều suy ngẫm cho thị trường tuyển dụng công nghệ, đặc biệt tại Việt Nam – nơi văn hóa khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ nhưng định kiến về lý lịch cá nhân vẫn còn nặng nề. Việc đánh giá ứng viên dựa trên sản phẩm họ đã tạo ra thay vì quá khứ của họ là một trong những triết lý mà tác giả đề cao trong các bài viết của mình.

Với ông, thông điệp cốt lõi của cuốn sách rất rõ ràng: hy vọng. Việc công khai câu chuyện không phải để tìm kiếm sự thương hại, mà để những người đang ở trong hoàn cảnh tương tự hiểu rằng một sai lầm không định nghĩa được toàn bộ cuộc đời của họ.

Hành trình từ tội phạm bị kết án đến doanh nhân công nghệ thành đạt

Câu chuyện cũng là lời nhắc nhở rằng trong ngành công nghệ, nơi người ta thường hào hứng với những câu chuyện "từ hai bàn tay trắng", vẫn còn những rào cản vô hình mà ít ai dám nói ra – và việc phá bỏ chúng cần nhiều hơn là những khẩu hiệu về cơ hội bình đẳng.