Vụ bê bối vận động hành lang: Cựu đại sứ Anh mời Thủ tướng gặp gỡ 'đế chế' công nghệ Palantir

Một loạt tài liệu liên lạc mới được công bố đã hé lộ bối cảnh đằng sau các hợp đồng công nghệ lớn của chính phủ Anh, đặc biệt là vai trò của cựu Đại sứ Anh tại Mỹ, Peter Mandelson, trong việc kết nối Thủ tướng Keir Starmer với nhà sáng lập Palantir, Peter Thiel.

Cuộc gặp với "người kỹ thuật nổi tiếng"

Trong một email có tiêu đề "Peter Thiel" gửi cho Morgan McSweeney, khi đó là Chánh văn phòng Thủ tướng, Mandelson đã đề nghị tổ chức cuộc gặp vào tháng 8 năm 2025. Trong email, ông mô tả Thiel là một "người kỹ thuật nổi tiếng" (celebrated techie) và hỏi xem Thủ tướng có muốn gặp gỡ ông này hay không khi Thiel có mặt tại London.

Cuộc hẹn này được cho là một phần trong nỗ lực thắt chặt mối quan hệ giữa Palantir và chính phủ Anh, ngay trước khi chính phủ hiện tại lên nắm quyền vào tháng 7/2024.

Mối liên hệ với công ty vận động hành lang

Peter Mandelson là người đồng sáng lập Global Counsel vào năm 2010, một công ty kinh doanh vận động hành lang (lobbying) mà Palantir là khách hàng. Mối quan hệ này đã vấp phải nhiều chỉ trích khi Palantir – một công ty chuyên về công nghệ gián điệp và phân tích dữ liệu lớn – liên tục giành chiến thắng trong các hợp đồng chính phủ quan trọng.

Vào năm 2022, các cuộc điều tra đã phát hiện vai trò của Global Counsel trong việc vận động hành lang thay mặt Palantir, dẫn đến việc công ty này thắng thầu hợp đồng Nền tảng Dữ liệu Liên kết (Federated Data Platform - FDP) trị giá 330 triệu bảng Anh của NHS.

Các hợp đồng khổng lồ trong y tế và quốc phòng

Palantir đã thâm nhập sâu vào hệ thống công cộng của Anh. Trong giai đoạn đầu của đại dịch Covid-19 vào tháng 3/2020, NHS đã trao hợp đồng cho Palantir với giá chỉ 1 bảng Anh. Tuy nhiên, sau đó công ty này đã nhận được hơn 60 triệu bảng Anh từ các hợp đồng liên quan mà không cần trải qua quá trình cạnh tranh.

Gần đây nhất, vào tháng 1 năm nay, Palantir đã ký kết một thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Anh. Các hợp đồng này đã đặt công ty vào vị thế nắm giữ lượng lớn dữ liệu nhạy cảm của người dân và an ninh quốc gia.

Mâu thuẫn lợi ích và lo ngại an ninh

Tài liệu mới cũng làm nổi bật vấn đề "cửa quay" (revolving door) giữa chính phủ và khu vực tư nhân. Matthew Swindells, cựu Giám đốc Vận hành và Thông tin của NHS England, đã chuyển sang làm việc cho Global Counsel vào tháng 9/2019. Mối quan hệ này quá chặt chẽ đến mức Bệnh viện Chelsea và Westminster – nơi Swindells làm chủ tịch và là khách hàng tiêu biểu của Palantir – phải tuyên bố ông sẽ bị loại khỏi "bất kỳ quyết định nào liên quan đến Palantir".

Một số tài liệu tham chiếu đến Palantir trong các hồ sơ được công bố đã bị che giấu (redacted) với lý do "có thể gây bất lợi cho an ninh quốc gia hoặc quan hệ quốc tế của Anh". Điều này càng làm gia tăng lo ngại về mức độ ảnh hưởng của các công ty công nghệ nước ngoài đối với cơ sở hạ tầng thông tin quan trọng của Vương quốc Anh.

Palantir từng lập luận về việc xây dựng một "hạ tầng dữ liệu dựa trên đám mây, được kiểm soát cục bộ", phù hợp với chiến lược dữ liệu của NHS. Tuy nhiên, những cáo buộc về vận động hành lang thiếu minh bạch và xung đột lợi ích tiếp tục bao trùm lên sự mở rộng của công ty này tại châu Âu.